VII SA/Wa 351/14
WyrokWSA w Warszawie2014-10-07
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska, Bożena Wiech – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki nieużytkowanego obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, może zostać wydana bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego określonego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych, mimo stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji wydał nakaz rozbiórki z naruszeniem przepisów postępowania, nie przeprowadzając wymaganego rozporządzeniem postępowania wyjaśniającego. Nawet w przypadku stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa, organ powinien zastosować art. 69 Prawa budowlanego, a nie pomijać procedury rozbiórkowej.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę budynku z powodu jego złego stanu technicznego i zagrożenia bezpieczeństwa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wymaganego postępowania wyjaśniającego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury. Skarżąca, będąca właścicielką sąsiedniej nieruchomości, wniosła skargę do WSA, kwestionując decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bożena Wiech – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. w Dzielnicy [...], od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]października 2013 r., Nr [...] nakazującej M. rozbiórkę budynku przy ul. [...] w W. -
działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie stanu technicznego przedmiotowego budynku zostały przeprowadzone przez organ pierwszej instancji czynności kontrolne, które wykazały bardzo zły stan techniczny budynku.
Mianowicie dach i ściany obiektu zawalone są do wnętrza budynku, a pozostałe ściany zewnętrzne murowane z cegły są w złym stanie technicznym. Odnotowano liczne spękania ścian, wybrzuszenia, braki cegieł i ubytki pomiędzy spoinami. Ściana przedmiotowego budynku zlokalizowana na granicy z nieruchomością przy ul. [...] również znajduje w bardzo złym stanie technicznym. Ponadto stwierdzono zagrożenie bezpieczeństwa osób mogących przebywać w okolicy obiektu ze względu na możliwość spadnięcia luźnych cegieł. Organ ustalił, że przedmiotowy budynek stanowiący własność M.jest nieużytkowany.
W związku z powyższymi ustaleniami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...]października 2013 r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 67 ust 1 Prawa budowlanego nakazał M. rozbiórkę budynku, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę życia ludzi i mienia.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja organu pierwszej instancji orzekająca na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, nakaz rozbiórki budynku jest przedwczesna.
Organ odwoławczy podzielił zarzut zawarty w odwołaniu, iż wydanie decyzji rozbiórkowej powinno być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, o którym mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia, wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, musi być poprzedzone ustaleniami przyczyn niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu, oględzinami tego obiektu, dostarczeniem ocen technicznych oraz rozprawą administracyjną.
Protokół oględzin obiektu powinien przy tym zawierać wskazanie przyczyn powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu, a następnie powiatowy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany doręczyć odpis protokołu właścicielowi obiektu, wyznaczając datę rozprawy, celem ustalenia zamiarów i możliwości właściciela obiektu w zakresie dalszych działań.
Ponadto nie bez znaczenia dla prawidłowości postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 67 Prawa budowlanego pozostaje chęć właściciela do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Oznacza to, że przed wydaniem decyzji nakazującej w tym trybie rozbiórkę obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, w toku którego powinien ustalić, czy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego planuje - poprzez remont, odbudowę lub wykończenie - przywrócić dany obiekt do stanu technicznego zgodnego z przepisami Prawa budowlanego i innymi odpowiednimi regulacjami.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy dotyczącej stanu technicznego przedmiotowego budynku nie zastosował się do wymagań przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych. Organ odwoławczy wskazał, że organ powiatowy ponownie rozpatrując sprawę winien przeprowadzić postępowanie z zachowaniem zasad wynikających z powołanego wyżej rozporządzenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. wniosła B. P. domagając się uchylenia w/w decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w związku z art. 10 § 2 k.p.a. art. 108 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż pomimo stwierdzonego bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa dla otoczenia w tym zdrowia i życia ludzkiego organ nie jest uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu w trybie art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z częściowym odstąpieniem od procedury przewidzianej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych.
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji kasacyjnej przy jednoczesnym niewykazaniu istotnego wpływu na rozstrzygnięcie organu I instancji ewentualnego naruszenia przepisów postępowania przez ten organ.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Skarżąca jest właścicielką nieruchomości sąsiedniej na której usytuowany jest budynek mieszkalny przylegający do budynku podlegającego rozbiórce. W świetle art. 28 k.p.a. skarżąca jest więc stroną postępowania i tak została potraktowana przez organy nadzoru budowlanego.
Z tego powodu skarżąca była uprawniona do złożenia skargi.
Zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] wydana została na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z tym przepisem, gdy organ odwoławczy stwierdzi, iż decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przekazując sprawę, organ ten winien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie sądu w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki uprawniające organ odwoławczy do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy decyzja organu pierwszej instancji została bowiem wydana z pominięciem trybu postępowania określonego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r ( Dz.U. z 2004r, nr 198, poz 2043 ) w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych.
Z uzasadnienia decyzji pierwszo instancyjnej wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy dokonał samodzielnej oceny stanu technicznego budynku i stwierdził, że " budynek nie nadaje się do remontu ani odbudowy stwarzając przy tym zagrożenie bezpieczeństwa dla otoczenia".
Obowiązkiem organu pierwszej instancji przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, było przeprowadzenie postępowania opisanego w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych.
Bezspornym jest, że organ pierwszej instancji takiego postępowania nie przeprowadził natomiast jego przeprowadzenie przez organ odwoławczy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Trzeba bowiem pamiętać, iż zgodnie z art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję, oczywiście wykluczając sytuację, w której zachodziłaby konieczność przeprowadzenie takiego postępowania w znacznej części.
Wada postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji polegająca na braku przeprowadzenia procedury opisanej w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych uzasadniała spełnienie przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a.
Wbrew zarzutowi skarżącej zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane w związku z art. 10 § 2 k.p.a. art. 108 k.p.a.
Stwierdzona przez organ pierwszej instancji okoliczność występowania w niniejszej sprawie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia nie zwalniała organu powiatowego od obowiązku przewidzianego w § 2 w/w rozporządzenia tj. poprzedzenia nakazu rozbiórki ustaleniami przyczyn niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego oraz przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej.
Podkreślając istniejące zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, które w ocenie skarżącej uzasadniało częściowe odstąpienie od przewidzianej procedury skarżąca nie dostrzega uregulowania wynikającego z § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004r zgodnie z którym " w razie stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia właściwy organ stosuje art. 69 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane".
Zgodnie zaś z art. 69 ust 1 Prawa budowlanego w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia właściwy organ zapewni na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających.
W ocenie Sądu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie oraz trafnie przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło