VII SA/Wa 354/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz ( spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 354/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 219 k.p.a., w zw. z art. 2 ust 1 i art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. postanowiła odmówić wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego uznania za lokal samodzielny piwnicy usytuowanej na kondygnacji -1 w budynku przy ul. [...] w [...] organ stwierdził że, nie może wydać zaświadczenia o samodzielności dla piwnicy składającej się z komórek lokatorskich, które były projektowane jako pomieszczenia przynależne do lokali mieszkalnych i użytkowych w oparciu o kryteria dla lokali samodzielnych zawarte w art. 2 ust. 2 i 4 ustawy o własności lokali. Zdaniem organu postępowanie wyjaśniające wykazało że przedmiotowa "piwnica" składa się z komórek lokatorskich o numerach od 1 do 21 oraz korytarza – komunikacji, co zostało przedstawione na załącznikach graficznych dołączonych przy wniosku o wydanie zaświadczenia. Pełnomocnik skarżącej [...] Sp. z o. o., adwokat [...] pismem z dnia 23 listopada 2016 r. złożył zażalenie na to postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych , w związku z art. 17 k.p.a. i 22 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej postanowiło na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu kryterium charakteryzującym "pomieszczenie pomocnicze" w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali jest jego funkcja, zaś kryterium charakteryzującym "pomieszczenie przynależne" jest jego położenie poza obrębem ścian lokalu, natomiast komórkę lokatorską należy uznać za pomieszczenie przynależne w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali. Organ II instancji zgodził się z organem I instancji, że nie można wydać zaświadczenia samodzielności piwnicy, która składa się z szeregu pomieszczeń - komórek lokatorskich, stanowiących pomieszczenia przynależne do lokali mieszkalnych i użytkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podzieliło stanowisko organu I instancji, że nie tyle przedmiotowa piwnica nie może być użytkowana samodzielnie, co inne pomieszczenia mogą być użytkowane tylko z niezbędnym dostępem właśnie do pomieszczeń przynależnych, stanowiących ową piwnicę. Kolegium oceniło, że z prawnego punktu widzenia nie jest istotna okoliczność czy mamy do czynienia z brakiem samodzielności lokalu, w stosunku do którego złożono wniosek, czy poprzez stwierdzenie samodzielności wnioskowanego lokalu nie będzie możliwe swobodne korzystanie z innych pomieszczeń. W takim przypadku niewątpliwie zdaniem organu istnieje formalna przeszkoda do stwierdzenia samodzielności lokalu, a to z tej przyczyny, że stanowiłaby ona ewidentną sprzeczność z normatywem zawartym w art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali. Mimo faktycznej i technicznej możliwości uznania, że piwnica podziemna spełnia cechy lokalu samodzielnego nie można przypisać jej tego atrybutu z tego powodu, że zostanie wykluczona możliwość korzystania z pomieszczeń przynależnych do lokali położonych w tym budynku. Pełnomocnik skarżącej spółki pismem z dnia 17 stycznia 2017 r. złożył skargę na wskazane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., zarzucając organowi 1.naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1, 2 i 3 u.w.l. poprzez niezasadne przyjęcie, że piwnica znajdująca się w budynku przy ul. [...] w [...] nie stanowi samodzielnego lokalu, w sytuacji gdy jest ona wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku i jest przeznaczona na cele inne niż mieszkalne, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało odmową wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, oraz 2.naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 217 § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. , poprzez niezasadne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, w sytuacji gdy zaświadczenie takie winno zostać wydane z uwagi na spełnienie przesłanek określonych w art. 2 ust. 1 i 2 u.w.l., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Pełnomocnik skarżącej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit c) ppsa wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zdaniem pełnomocnika skarżącej w postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ I instancji powinien ustalić jedynie wystąpienie przesłanek określonych w przepisach prawa materialnego wskazanych w art. 2 ust. 1 i 2 u.w.l. Z przepisów tych wynika zaś, że warunkiem wydania zaświadczenia jest wyłącznie ustalenie samodzielności lokalu, której podstawową cechą, zgodnie z art. 2 ust. 2 u.w.l. jest wydzielenie trwałymi ścianami w obrębie budynku. Wskazał, że istnienie cech samodzielności lokalu - piwnicy znajdującej się w budynku przy ul. [...] w [...] zarówno organ I instancji jak i organ II instancji potwierdziły w swoich rozstrzygnięciach wskazując, że w stosunku do przedmiotowego pomieszczenia istnieje możliwość faktycznego i technicznego uznania jej za lokal samodzielny. Zdaniem skarżącej piwnica niewątpliwie spełnia określone w orzecznictwie kryterium w postaci samodzielności, wyodrębniona jest bowiem od pozostałej powierzchni użytkowej z oddzielnym wejściem, co winno skutkować wydaniem stosownego zaświadczenia. Piwnica składająca się z komórek lokatorskich spełnia definicję pomieszczenia gospodarczego jako pomieszczenie znajdujące się poza mieszkaniem lub lokalem użytkowym, służące do przechowywania różnego rodzaju przedmiotów. W sytuacji więc gdy jest ona wyodrębniona trwałymi ścianami i posiada odrębne wejście jak twierdzi skarżąca można ją uznać za samodzielny lokal. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Stosując powyższe kryteria uznać należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie w pełni z przyczyn w niej podniesionych . Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta [...], odmawiające wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu o innym przeznaczeniu – piwnicy w budynku przy ul. [...] . Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był przepis art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji jeśli dokona oceny, że postanowienie pierwszoinstancyjne zostało wydane z poszanowaniem przepisów prawa, a zatem nie ma potrzeby ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji. Wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. jest możliwe wyłącznie, gdy organ I instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepisy prawa materialnego, co oznacza w praktyce, że organ II instancji dochodzi do analogicznych ustaleń. Zdaniem Sądu , organ II instancji wadliwie zastosował omawiane przepisy, a postanowienie organu I instancji zapadło z uchybieniem przepisów postępowania ,co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Postanowienie organu I instancji wydane zostało w oparciu o treść art. 219 k.p.a., który przewiduje, że odmowa wydania zaświadczenia ( art.218 k.p.a.) bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Organ jest uprawniony do wydawania tego rodzaju zaświadczeń na mocy art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, który zakłada, że starosta stwierdza w formie zaświadczenia spełnienie wymagań określonych w ust. 2 tego przepisu. Artykuł 2 ust. 2 ustawy o własności lokali stanowi zaś, że samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne. Mimo iż zaświadczenie wydane przez starostę polega na "urzędowym potwierdzeniu określonych faktów"- odmiennie, niż wynika to z art. 218 § k.p.a. - opiera się najczęściej na określeniu stanu samodzielności lokalu nie na podstawie materiałów znajdujących się w wyłącznym posiadaniu organu, lecz również na podstawie dokumentacji przedstawionej przez ubiegającego się o wydanie zaświadczenia (porównaj uzasadnienie uchwały NSA z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. akt I OPS 2/09, opublikowanej ONSAiWSA 2009 r., Nr 5, poz. 83). W sensie prawnym zaświadczenie o samodzielności lokalu jest dokumentem urzędowym potwierdzającym, że dany lokal spełnia wymogi samodzielności lokalu. Jest ono niezbędne dla dokonania czynności wydzielenia lokalu, jako samodzielnej nieruchomości lokalowej z nieruchomości głównej. W ocenie Sądu , organ I instancji nie zgromadził niezbędnego materiału dowodowego oraz nie dokonał żadnej oceny stanu faktycznego sprawy w kontekście cytowanego przepisu, czym uchybił obowiązkowi przeprowadzenia postępowania z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. . Negatywnie rozpoznając wniosek, Prezydent [...] ograniczył się bowiem jedynie do stwierdzenia, że " istnieje możliwość faktycznego i technicznego uznania ( piwnicy) za lokal samodzielny". Także organ II instancji potwierdził w treści zaskarżonego postanowienia , w sposób gołosłowny – bez powołania na jakiekolwiek dokumenty , że omawiany lokal – piwnica , spełnia kryterium samodzielności , jednakże odmówił wydania żądanego zaświadczenia , wskazując na argumenty pozostające poza dyspozycją przepisu stanowiącego podstawę dokonanego rozstrzygnięcia. Tymczasem stwierdzenie przez starostę spełnienia wymagań techniczno – budowlanych jest czynnością materialno – techniczną, która dokonywana jest na podstawie dokumentacji zarówno posiadanej przez organ jak i przez ubiegającego się o wydanie zaświadczenia tj. dokumentacji architektoniczno – budowlanej oraz pozwolenia na użytkowanie. Wskazane dokumenty nie zostały jednak przedłożone. Niewątpliwie lokale co do których składany jest wniosek o potwierdzenie " samodzielności", są samodzielne oraz służą zaspokajaniu potrzeb dla których zostały wybudowane, jeżeli wzniesiono je legalnie, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowy i zweryfikowane przez inspekcję nadzoru budowlanego pod względem wymogów bezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi i bezpieczeństwa użytkowania oraz pod innymi względami wymienionymi w art. 5 ust. 1 ustawy prawo budowlane. Nie można zatem podzielić stanowiska Skarżącego , że organ powinien analizować " samodzielność lokalu" wyłącznie w rozumieniu jego wyodrębnienia trwałymi ścianami . Treść wydawanego zaświadczenia o samodzielności lokalu powinna bowiem uwzględniać cel jakiemu ono służy. W tej kwestii Sąd w pełni aprobuje stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014r. I OSK 908/13, gdzie wprost wskazano, że zaświadczenie o samodzielności lokalu jest dokumentem urzędowym potwierdzającym, że dany lokal spełnia wymogi samodzielności lokalu. Jest ono niezbędne dla dokonania czynności wydzielenia lokalu, jako samodzielnej nieruchomości lokalowej z nieruchomości głównej. Wydzielenie zaś lokalu jako odrębnej nieruchomości jest niezbędne do ustanowienia dla danego lokalu prawa odrębnej własności. Czynności te dokonywane są przy sprzedaży lokali mieszkalnych określonym podmiotom w nowo wybudowanych obiektach. Tym samym zaświadczenie takie potwierdza, że dany lokal mieszkalny został wybudowany legalnie i zgodnie z prawem, co w dalszej kolejności prowadzi do konstatacji, że lokal taki może być przedmiotem obrotu. Niewątpliwie stanowisko takie jak zajęto w zaskarżonym wyroku w pełni zabezpiecza interesy przyszłych nabywców takich lokali mieszkalnych, wybudowanych zgodnie z prawem. Analiza powyższego uzasadnia, zdaniem Sądu wniosek , że wydając zaskarżone postanowienia organy obu instancji naruszyły wymienione wyżej przepisy prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie prowadząc postępowanie organy uwzględnią stanowisko wyrażone w treści niniejszego uzasadnienia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w związku z art.119 pkt.3 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.