VII SA/Wa 357/10
WyrokWSA w Warszawie2010-05-06
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jarosław Stopczyński, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 KPA, jeśli sfałszowanie dowodu nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, a także czy strona dochowała terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że w okolicznościach sprawy nie było podstaw do wznowienia postępowania. Strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co stanowi samodzielną podstawę do odmowy jego wznowienia. Ponadto, nie zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 KPA, gdyż sfałszowanie dowodu nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem, a oświadczenie o zgodzie na sytuowanie budynku nie było kluczowym dowodem, na którym oparto rozstrzygnięcie decyzji ostatecznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nakazującą wykonanie robót budowlanych, w tym rozbiórkę części obiektu. Skarżący domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 KPA, wskazując na rzekomo fałszywe oświadczenie sąsiada. Organy administracji odmówiły wznowienia, wskazując na uchybienie terminu do złożenia wniosku oraz brak spełnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 KPA.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 PPSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], znak: [...] na podstawie art.104 w związku z art.149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz.1071, z późn. zm., zwana dalej k.p.a.) oraz art.81 ust. 1 pkt 2 w związku z art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz.1118, z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. K., odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. znak: [...], nakazującą J. K. wykonanie niezbędnych robót budowlanych celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj. rozbiórkę części obiektu, w tym rozbiórkę konstrukcji dachowej z pokryciem, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym stanowiącym integralną część decyzji o pozwoleniu budowlanym.
W uzasadnieniu organ wskazał, że J. K. wystąpił w dniu 19 sierpnia 2009r.,w., o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i wyjaśnił, że decyzja ta została wydana w oparciu o fałszywy dokument tj. oświadczenie L. P., który złożył je jako właściciel sąsiedniej nieruchomości, nie będąc nim.
Po wcześniejszym wezwaniu przez organ o sprecyzowanie żądania i wykazanie dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, w piśmie z dnia 9 listopada 2009 r. skarżący powołał się na przepis "art. 195 § 1 pkt 1 k.p.a." ponadto wskazał, że "(...) wiedzę o fakcie stanowiącym uzasadnienie wniesionego wniosku powziął przy analizie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2009r".
W tym miejscu wskazać należy, że ww. decyzją początkowo, odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2007r.,znak: [...].
l
Następnie decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r, znak: [...]., ww. decyzja organu pierwszej instancji, została wyeliminowana z obrotu prawnego. W jej uzasadnieniu wskazano, że choć wniosek o wznowienie postępowania dotyczył decyzji organu pierwszej instancji, to wobec istnienia ostatecznej decyzji organu drugiej instancji, ten organ powinien przeprowadzić postępowanie w przedmiocie niniejszego wniosku o wznowienia postępowania.
Kontynuując uzasadnienie swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, że w okolicznościach sprawy nie zaistniała żadna z przesłanek opisanych w przepisie art. 145 §1 pkt 1 k.p.a., na którym oparto wniosek o wznowienie postępowania. Ponadto, nie wykazano dochowania terminu do wniesienia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania. Wniosek pochodzi z dnia 19 sierpnia 2009r, zaś w piśmie z dnia 9 listopada 2009r. wskazuje się, że wiedzę o fakcie stanowiącym uzasadnienie wniosku powzięto przy analizie decyzji z dnia [...] września 2009r. (opisanej wyżej).
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, z dnia [...] stycznia 2010r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał, że w niniejszej sprawie nie został zachowany termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania o jakim mowa w przepisie art. 148 §1 k.p.a. Oświadczenie w kwestii zachownia terminu uznać należy za niewiarygodne skoro decyzja z dnia [...] września 2008r., została wydana właśnie w oparciu o wniosek z dnia 19 sierpnia 2009r. Ponadto, J. K. okoliczności przedstawione we wniosku z dnia 19 sierpnia 2009 r., jako podstawę wznowienia postępowania, przywoływał już w piśmie z dnia 15 lipca 2009 r.
Organ II instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a., z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W przedmiotowej sprawie sfałszowanie dowodu nie zostało potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, nie zostały ponadto spełnione warunki uzasadniające wznowienie postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył J. K., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia organowi
I instancji. Wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., L. P. podjął próbę odwołania swojej nieprawnej zgody na usytuowanie obiektu 1,5 m od granicy działki, zatem stwierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż sfałszowanie dowodu w postaci zgody Przybyszewskiego na taką, a nie inną lokalizację usytuowania budynku nie zostało potwierdzone orzeczeniem innego organu jest nieprawdziwe.
Ponadto skarżący wskazał, że L. P. nie może być stroną w postępowaniu w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę znak [...] z dnia [...] grudnia 2000r. Wskazał, że wyrażenie przez L. P. zgody na usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy z jego działką, spowodowało sytuację, iż zaistniały podstawy do uchylenia wydanego pozwolenia budowlanego.
Skarżący podniósł też, że odstępstwa od pozwolenia na budowę stanowią o walorze tej inwestycji - udoskonaliły bryłę budynku, umożliwiły jego ekologiczną eksploatację. Stwierdził, że "istnieją wszelkie podstawy głównie z punktu widzenia interesu społecznego w oparciu o art. 155 k.p.a. do takiej zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2007r., wydanej przez Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]".
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wnosząc ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rozpoznając niniejszą skargę, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni.
Kontrolowaną i poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji doszło do odmowy wznowienia postępowania.
Sąd podziela stanowisko organów obu instancji, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do wznowienia postępowania, po myśli wniosku skarżącego z dnia 19 sierpnia 2009r.
Wskazać należy, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem szczególnym. Pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 kpa i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 kpa. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe, a dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją.
Bezsprzecznie, skarżący uchybił terminowi do wniesienia przedmiotowego wniosku o wznowienie postępowania.
Zgodnie z przepisem art. 148. § 1 podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Skarżący powołał się, że o okolicznościach stanowiących przesłankę wznowieniową dowiedział się przy analizie decyzji z dnia [...] września 2009r, tymczasem wniosek o wznowienie postępowania wniósł w dniu 19 sierpnia 2009r. Jak podniósł organ drugiej instancji skarżący, okoliczności przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania przywoływał już w piśmie z dnia 15 lipca 2009r. W świetle ww. faktów oczywiste jest, że skarżący nie dochował terminu, do wniesienia podania o wznowienie postępowania, przewidzianego w ww. przepisie. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu do złożenia wniosku, godzi w zasadę trwałości decyzji ostatecznych i stanowi rażące naruszenie prawa.
Odnosząc się do zgłoszonej we wniosku podstawy wznowieniowej wskazać należy, że organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.
Dla skutecznego wykazania zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. muszą wystąpić trzy przesłanki: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu (chyba, że zajdą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 2 lub 3 k.p.a., tzn. można wznowić postępowanie przed wydaniem orzeczenia sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste lub wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa
dla życia lub zdrowia ludzkiego albo szkody dla interesu społecznego, a także wówczas gdy postępowania przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub innych przyczyn określonych w przepisach prawa), 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Co istotne wszystkie ww. przesłanki muszą wystąpić łącznie. Nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jeżeli nawet jedna z nich nie wystąpi.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie powyższe wymagania nie zostały spełnione. W szczególności, oświadczenie w przedmiocie zgody na sytuowanie przedmiotowego budynku, nie było tym na którym, w decyzji ostatecznej w przedmiocie nakazu rozbiórki, organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne. Nie było też tak, żeby na tym oświadczeniu oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną.
Sąd stwierdza, że okoliczności podnoszone w skardze nie maja żadnego wpływ na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzja organu pierwszej instancji, te odpowiadają przepisom prawa i zasadnie doszło do odmowy wznowienia postępowania, objętego wnioskiem skarżącego, z dnia 19 sierpnia 2009r.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U.153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga sądowa podlega oddaleniu w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło