VII SA/Wa 358/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej postanawia: odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2013 r., którym przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie adwokata, w pozostałym zakresie wniosek zaś oddalono Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2013 r. przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi oraz ustanowiono adwokata, w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W dniu 25 listopada 2013 r. (data nadania w UP) oraz w dniu 20 grudnia 2013 r. (data nadania w UP) pełnomocnik z urzędu skarżącego złożył formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy PPF, w których M. K. wniósł odpowiednio o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec faktu, że strona wniosła kolejne wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych, przedmiotowe wnioski rozpoznano w zakresie zmiany postanowienia z dnia 24 czerwca 2013 r. Ponadto, jako że prawomocnym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2013 r. przyznane już zostało wnioskodawcy prawo pomocy, poprzez ustanowienie adwokata, obecnie złożone wnioski Sąd potraktował jedynie jako wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Nadto, ze względu na ekonomikę procesową oba wnioski zostały rozpoznane łącznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, że wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). Z treści złożonych wniosków wynika, że M. K. posiada dom o powierzchni 150 m2. We wspólnym gospodarstwie domowym z M. K. pozostaje żona oraz troje dzieci. Skarżący wraz z rodziną utrzymują się z dochodów w wysokości ok. 2043,30 zł netto miesięcznie uzyskiwanych z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Żona skarżącego nie pracuje, dzieci uczą się na studiach dziennych. Pismem z dnia 27 listopada 2013 r. wezwano M. K. do uzupełnienia wniosku złożonego w dniu 25 listopada 2013 r., poprzez: podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem oraz przeznaczanych na utrzymanie domu; nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy w tym rachunku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą, nadesłanie informacji czy żona wnioskodawcy jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku (należało dołączyć zaświadczenie z urzędu pracy), nadesłanie zaświadczeń z uczelni, na których studiują dzieci wnioskodawcy, zawierających informacje o pobieranych stypendiach. W piśmie z dnia 9 grudnia 2013 r. skarżący wskazał, że miesięczne wydatki na utrzymanie domu wynoszą ok. 800 zł. Oświadczył, że dwoje dzieci skarżącego otrzymuje stypendia w wysokości 500 zł i 550 zł, zaś trzecie dziecko złożyło wniosek o stypendium, lecz do chwili obecnej nie ma decyzji o przyznaniu stypendium. Załączył oświadczenie żony, że pozostaje ona bez pracy, nie jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy i nie osiąga żadnych dochodów. Ponadto załączył zaświadczenia z Urzędu Skarbowego, z których wynika, że A. K. w roku 2012 uzyskała dochód w wysokości 56,93 zł, K. M. i K. A. w 2012 r. nie złożyli zeznania podatkowego, zaś M. K. w roku 2012 uzyskał dochód w wysokości 24.519,64 zł. Z treści ponownych wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna wnioskodawcy nieznacznie się zmieniła. W stosunku do poprzedniego okresu (dochód w kwocie 2200 złotych) dochód z prowadzonej działalności gospodarczej strony zmalał o około 150 złotych, jednak zwiększył się dochód dzieci skarżącego, będących na jego utrzymaniu, które wcześniej otrzymywały stypendium w kwocie 300 zł, zaś obecnie dwoje dzieci skarżącego otrzymuje stypendium w wysokości 500 i 550 zł, zaś trzecie dziecko oczekuje na decyzję o przyznaniu stypendium. Wskazać jednocześnie należy, że skarżący pomimo wezwania, nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych, co nie pozwala Sądowi ocenić rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego. Ponadto, wskazać należy na rozbieżności w zakresie podawanej wysokości stypendium dzieci. We wnioskach z dnia 25 listopada 2013 r. oraz z dnia 20 grudnia 2013 r. (oba noszą datę podpisania przez wnioskodawcę – 7 listopada 2013 r.) wnioskodawca wskazuje, iż A., M. i A. K. do czerwca 2013 r. otrzymywały stypendium socjalne w wysokości 300 zł. Obecnie złożone są wnioski o stypendium w roku akademickim 2013/2014, ale decyzji jeszcze nie ma. W piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r. wnioskodawca natomiast wskazuje, iż M. K. otrzymuje stypendium w wysokości 550 zł, A. K. w wysokości 500 zł. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że sytuacja wnioskodawcy uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem badania w związku ze wcześniejszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W świetle powyższego nie ma podstaw do uznania, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę wydanego w sprawie prawomocnego postanowienia z dnia 24 czerwca 2013 r., tym bardziej że wnioskodawca w sposób niewątpliwy nie wykazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. W chwili obecnej jedynym obciążeniem jest poniesienie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 złotych, co w ocenie Sądu jest w zasięgu możliwości finansowych strony. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.