VII SA/Wa 358/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-08

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania (decyzja kasacyjna) była zasadna, gdy organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych polegających na montażu szlabanu i słupków blokujących?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ decyzja o umorzeniu postępowania została wydana z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7 i 77 k.p.a.), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Materiał dowodowy nie był kompletny ani należycie oceniony, a samo umorzenie postępowania było przedwczesne.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie montażu szlabanu i słupków blokujących. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że roboty nie wymagają pozwolenia ani zgłoszenia i nie zakłócają dojazdu. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i konieczność dalszego wyjaśnienia sprawy, w szczególności zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Spółdzielnia zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy Prawo budowlane, domagając się uchylenia decyzji obu instancji i nakazania rozbiórki obiektu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23) w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 290) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej robót budowlanych związanych z montażem szlabanu oraz dziesięciu słupków blokujących na terenie części działki nr er. [...] z obrębu [...] w [...] - umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 10.08.2016 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] wpłynął wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...], o przeprowadzenie kontroli robót budowlanych związanych z wydzieleniem drogi wewnętrznej poprzez posadowienie słupów wraz z szlabanem, na działce ew. nr [...] z obrębu [...]. W toku oględzin dokonanych 14.09.2016 r. ustalono, iż przedmiotowa działka znajduje się pomiędzy budynkami przy ul. [...] i [...]. Jest to droga dojazdowa (oznaczona jako ślepa) wraz z chodnikiem do posesji przy ul. [...] oraz [...]. Na całym terenie parkują samochody. W sierpniu 2016r. inwestor - Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości [...] zamontowała 6 słupków drogowych oraz doprowadziła instalację elektryczną do słupka montażowego do szlabanu. Działka nr [...] z obrębu [...] jest własnością Miasta [...], dzierżawiona przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] na podstawie umowy dzierżawy nr [...] z [...].05.2016 r. W toku oględzin okazano opracowanie "Stałej Organizacji Ruchu", zgłoszenie przedmiotowych robót do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] oraz pisemną odpowiedź organu architektoniczno-budowlanego z pouczeniem, iż nie jest wymagane zgłoszenie, jednak inwestycja powinna być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dalej organ wskazał, że z analizy uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].08.2000r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji [...] wynika, iż na terenie objętym planem dopuszcza się realizację ogrodzeń oraz, że elementy małej architektury takie jak pachołki, słupki nie uważa się za ogrodzenie. Według planu, powinien być zapewniony dojazd do działek [...] oraz części działki [...]. Z analizy, dokumentów wynikało, iż inwestycja nie zakłóca dojazdu do tych obszarów. Z oświadczenia członka zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] wynikało, że piloty do szlabanu udostępnione są dla Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. Zdaniem organu nie było podstaw do prowadzenia postępowania w zakresie montażu szlabanu oraz dziesięciu słupków blokujących, które są elementami ruchu drogowego. Sposób organizacji rucha na terenach wewnętrznych służących miedzy innymi obsłudze komunikacji okolicznych nieruchomości należy wyłącznie do zarządcy terenu. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie wydzielenia drogi wewnętrznej poprzez posadowienie słupów oraz montaż szlabanu na działce nr [...], obręb [...], w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 105 k.p.a., poprzez jego zastosowanie, w sytuacji niezgodności inwestycji z przepisami Uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji [...], - art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie, - art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 212 planu miejscowego przez jego rażąco błędną wykładnię, - art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 13 ust. 7 planu miejscowego przez rażąco błędną wykładnię,. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że działka na której posadowiono obiekt jest własnością Miasta [...], które wydzierżawiło ją Wspólnocie Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...]. Inwestor zamontował system kontroli dostępu poprzez posadowienie szlabanu oraz wydzielił drogę wewnętrzną poprzez zamontowanie słupów. Przedmiotowa działka położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie budynku skarżącej. W wyniku tych robót, ograniczony został dojazd do nieruchomości skarżącej oraz nie ma możliwości wydzielenia przewidzianych w palnie miejscowym miejsc parkingowych. Inwestycja została zrealizowana na terenie oznaczonym na rysunku planu jako podwórko wewnętrzne w kwartale zabudowy oznaczenie Kw 15. Natomiast podwórko wewnętrzne w kwartale zabudowy bezpośrednio przyległe do nieruchomości inwestora oznaczone jest jako Kw 16. W odniesieniu do kwartału Kw 16, plan miejscowy w § 213 ust. 1 zaleca wydzielenie podwórka wyłącznie jako dojazdu do działek [...] (działka [...] to działka inwestora). W odniesieniu do Kw 15 plan (§ 212) określa zasady zagospodarowania terenu wewnętrznego dziedzińca w następujący sposób: - zachowanie dojazdu od strony ul. [...] do działek [...] oraz części działki [...]. - realizację parkingu podziemnego, w powiązaniu z zagospodarowaniem działki [...], przy czym maksymalna liczba miejsc w parkingu podziemnym pod terenem nie powinna być większa niż 60 miejsc parkingowych. - uporządkowanie i wydzielenie miejsc parkingowych. Plan nie przewiduje realizacji jakichkolwiek innych inwestycji, w szczególności wydzielenia drogi wewnętrznej oraz posadowienia szlabanu. Kwartał Kw 15 w przeciwieństwie do kwartału Kw 16 nie jest przewidziany do wydzielenia. W odniesieniu do Kw 15 (teren na którym zlokalizowana jest inwestycja) plan nie przewiduje budowy bramy czy też pojazdu bramowego. Przepis § 13 ust. 7 planu wskazuje, że pojazdy bramowe mogą być realizowane na granicy pomiędzy kwartałem, a terenami ulic i placów w miejscach wjazdów oznaczonych na rysunku planu, nic przewiduje się natomiast lokalizowania tego typu urządzeń wewnątrz kwartałów. Powstały obiekt nie daje się pogodzić z funkcją i celem kwartału KW 15 wskazanym w planie. Uniemożliwia on wydzielenie miejsc parkingowych oraz ogranicza dojazd do działki skarżącej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].11.2016 r., umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z montażem szlabanu oraz dziesięciu słupków blokujących na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] w [...] - uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że z ustaleń organu powiatowego wynikało, iż działka nr ew. [...] z obrębu [...] jest to droga dojazdowa wraz z chodnikami do posesji [...] oraz [...]. Wspólnota Mieszkaniowa [...] zamontowała 6 słupków drogowych oraz doprowadziła instalację elektryczną do słupka montażowego do szlabanu. Szlaban od strony ul. [...] został zamontowany. Inwestor posiada mowę dzierżawy nr [...] z dnia [...].05.2016 r. zawartą z Miastem [...], której przedmiotem jest dzierżawa gruntu o powierzchni 948,25 m2 oznaczonego jako część działki nr ew. [...] z obrębu [...]. Nieruchomość została wydzierżawiona z przeznaczeniem na potrzeby podwórza tej Wspólnoty, z ograniczeniem ruchu pojazdów w postaci szlabanu. Ponadto w umowie wskazano, że zagospodarowanie tej części działki musi być zgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji [...] (uchwała Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...].08.2000 r.). Na szkicu stanowiącym złącznik do umowy wyrysowano dzierżawioną część działki gruntu oraz naniesiono usytuowanie szlabanu. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] w [...] dokonała w dniu 30.08.2016 r., zgłoszenia montażu szlabanu długości 5 mb oraz dziesięciu słupków blokujących. W nawiązaniu do tego zgłoszenia Wydział Architektury i Budownictwa dla [...] pismem z dnia 1.09.2016 r. poinformował inwestora, że takie roboty budowlane nie podlegają procedurze zgłoszeniowej, jak również nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Porównanie daty zgłoszenia oraz daty wniosku o przeprowadzenie kontroli w sprawie wykonywanych robót budowlanych - pismo z 8.08.2016 r., wskazuje, iż roboty budowlane zostały rozpoczęte i wykonane przed terminem zgłoszenia. Stosownie do art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy rozumieć m.in. wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. Pod pojęciem obiektu budowlanego rozumieć należy: budynek, budowlę i obiekt małej architektury (art. 3 pkt 1 ww. ustawy). Przedmiotowy szlaban oraz słupki blokujące (słupki drogowe), nie posiadają charakteru obiektu budowlanego, którego realizacja wymagałaby dokonania przez inwestora zgłoszenia lub uzyskania decyzji pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych polegających na ich montażu. Przedmiotowej inwestycji ze względu na jej funkcję, nie można zakwalifikować jako ogrodzenia. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji zasadnie podjął czynności na podstawie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, które znajdują zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 (budowa obiektu lub jego części bez pozwolenia na budowę oraz budowa obiektu lub jego części bez dokonania wymaganego zgłoszenia). Wśród przesłanek z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, jest wymieniona przesłanka mówiąca o robotach budowlanych wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, jak również robotach wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach. Przesłanka ta znajduje zastosowanie w przypadkach dotyczących robót budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia, jak też, gdy roboty budowlane nie podlegają tym obowiązkom. Badaniu podlega zgodność z przepisami ustawy Prawo budowlane, a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75. poz. 690 z późn. zm.), jak również przepisami planistycznymi. Przedmiotowa działka nr ew. [...] z obrębu [...] usytuowana jest na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji [...], przyjętego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...].08.2000 r. Zgodnie z zapisem § 212 "Plan określa zasady zagospodarowania terenu wewnętrznego dziedzińca kwartału Kw 15 (IX): 1) Plan ustala zachowanie dojazdu od strony ul. [...] do działek [...] oraz części działki [...] (...) 3) Plan ustala uporządkowanie i wydzielenie miejsc parkingowych". Natomiast zgodnie z § 213 pkt 1 "Plan określa zasady zagospodarowania terenu wewnętrznego dziedzińca kwartału Kw16 (IX): 1) Plan zaleca wydzielenie podwórka wyłącznie jako dojazdu do działek [...]". Porównując oznaczenie terenów na mapie będącej załącznikiem do planu (k. 13 akt organu powiatowego) oraz wydruku z systemu igeomap z dnia 13.12.2016 r. WINB ustalił, iż kwartał Kw 15 obejmuje m.in. działkę o nr ew. [...] oraz część działki nr ew. [...]. Kwartał Kw 16 obejmuje pozostałą część działki nr [...], natomiast budynek [...] to budynek przy ul. [...] i ul. [...]. budynek [...] to budynek przy ul. [...], a budynek [...] to budynek z adresem przy ul. [...]. Ze szkicu będącego załącznikiem do wskazanej umowy dzierżawy wynika, iż inwestor ma prawo do zamontowania szlabanu w taki sposób aby umożliwić dostęp na teren podwórka poprzez wjazd z ulicy [...], pomiędzy budynkami [...] oraz montażu słupków w sposób umożlwiający wjazd samochodów na teren działki o nr ew. [...]. Należało zatem ustalić, czy obecne usytuowanie szlabanu blokuje dostęp m.in. do budynków [...],[...] od strony podwórza przez działkę nr ew. [...]. do której inwestor nie ma prawa dzierżawy. Usytuowanie szlabanu na szkicu do umowy dzierżawy, jest w miejscu zapewniającym swobodny dostęp na teren podwórza oraz do działki nr ew. [...]. Należało ocenić czy obecne usytuowanie szlabanu narusza przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności § 212. Zdaniem WINB powyższa kwestia nie została przez organ I instancji ustalona. W protokole kontrolnym z dnia 14.09.2016 r. znajduje się jedynie oświadczenie przedstawiciela Wspólnoty Mieszkaniowej, że takie usytuowanie szlabanu i słupków nie ogranicza dostępu do nieruchomości [...]. Brak jest jakiegokolwiek stwierdzenia przedstawiciela organu w tej kwestii. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ powiatowy ponownie rozpoznając sprawę powinien podjąć działania zmierzające do dokonania ustaleń w tym zakresie. W przypadku stwierdzenia naruszeń, zastosowanie znajdzie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. W związku z powyższym uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Stwierdzone naruszenia przepisów postępowania oraz konieczny do wyjaśnienia zakres postępowania ma istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, a braki wykluczają możliwość zastosowania art. 136 k.p.a. i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w ramach postępowania odwoławczego. Nadto uchylenie decyzji umarzającej postępowanie administracyjne i wydanie decyzji merytorycznej naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania, określoną w art. 15 k.p.a. i zamykało stronom możliwość weryfikacji wydanego rozstrzygnięcia w zwykłym toku instancyjnym. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 136 k.p.a. poprzez niezastosowanie i bezpodstawne uznanie, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy; 2) art. 138 § 2 k.p.a. przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak było przesłanek jego zastosowania w postaci naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na treść wydanej decyzji; 3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 212 i § 13 ust. 7 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji [...] poprzez niezastosowanie, gdyż organ II instancji powinien wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Spółdzielnia domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; W uzasadnieniu skargi wskazano, że samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest wystarczające do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie uzasadnił należycie dlaczego "stwierdzonych braków" nie można było usunąć w trybie uzupełniającego postępowania na podstawie art. 136 k.p.a. Konieczność uzupełnienia postępowania w niewielkim zakresie nie może być podstawą do wydania decyzji kasacyjnej. Ustalenie czy usytuowanie szlabanu blokuje dostęp do budynków przy ul. [...] w przedmiotowej sprawie nie ma doniosłego znaczenia. W przedmiotowej sprawie istotne jest, że posadowienie szlabanu w miejscu, w którym został zlokalizowany nie jest w ogóle możliwie. Plan przewiduje ściśle określoną funkcję i przeznaczenie terenu, które organ II instancji powinien i mógł ustalić. Na podstawie akt sprawy organ II instancji mógł ustalić, czy przedmiotowa inwestycja zablokuje dojazd do nieruchomości położonej przy ul. [...]. Organ II instancji mając na uwadze przepisy planu miejscowego, powinien był uchylić decyzję umarzającą postępowanie i nakazać rozbiórkę obiektu posadowionego niezgodnie z planem. Decyzje organów obu instancji nie odpowiadają obowiązującemu stanowi prawnemu. Obiekt nie daje się pogodzić z funkcją i celem kwartału KW 15 wskazanym w planie. Plan nie przewiduje inwestycji mających na celu wydzielenie drogi wewnętrznej oraz posadowienie szlabanu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Skarga okazała się bezzasadna. Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Dlatego zadaniem Sądu była ocena zasadności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej, tj. o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przy czym przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określona w powołanym przepisie konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się zatem na dwóch kumulatywnych przesłankach, którymi są: 1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania oraz 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania jest wyjątkiem od zasady, wedle której organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznania sprawy co do meritum. Powody, dla których organ odwoławczy tego rodzaju rozstrzygnięcie podejmuje, muszą ściśle odpowiadać przesłankom z art. 138 § 2 k.p.a. Nie wystarczy przy tym ogólne wymienienie dostrzeżonych czy domniemanych uchybień. Konieczne jest, aby wynikiem stwierdzonych i realnie istniejących wad postępowania przed organem I instancji, konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania. Decyzja kasacyjna nie rozstrzyga merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Słusznie w rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia w I instancji uznając, że sprawa nie została należycie wyjaśniona. Ten zasadniczy motyw wydanego rozstrzygnięcia jest uzasadniony. Rzeczywiście bowiem zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy nie jest kompletny, a nade wszystko nie został należycie oceniony. Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, nie wynika aby już na tym etapie zasadne było umorzenie postępowania i stwierdzenie jego bezprzedmiotowości. Wśród przesłanek z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, dających organowi nadzoru budowlanego uprawnienia do działania, mowa jest również o robotach budowlanych wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, jak również robotach wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach (również planistycznych). Działania organu nadzoru budowlanego są podejmowane w tych okolicznościach, nawet gdy roboty budowlane nie podlegają zgłoszeniu. Przedmiotowa działka nr ew. [...] z obrębu [...] usytuowana jest na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji [...], przyjętego uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...].08.2000 r. Obowiązkiem organu nadzoru budowlanego I instancji było ustalenie czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji [...]. Należało w szczególności ustalić zgodność z § 212 planu oraz czy usytuowanie szlabanu nie blokuje dostępu m.in. do budynków [...] od strony podwórza przez działkę nr ew. [...], do której inwestor nie ma prawa dzierżawy. Słusznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że powyższa kwestia nie została przez organ I instancji ustalona. Natomiast w przypadku stwierdzenia naruszeń we wskazanym zakresie, zastosowanie mógł mieć art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wbrew normie art. 107 § 3 Kpa decyzja organu I instancji nie zawierała oceny zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, oraz odniesienia się do rozbieżnych twierdzeń w kontekście ustalonego stanu faktycznego. W związku z powyższym prawidłowe było uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Należy podkreślić, że uchylenie przez organ odwoławczy decyzji formalnej - umarzającej postępowanie administracyjne i wydanie po raz pierwszy decyzji merytorycznej, naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania, określoną w art. 15 k.p.a. i zamykało stronom możliwość weryfikacji wydanego rozstrzygnięcia w zwykłym toku instancyjnym. W tej sytuacji słuszna była ocena organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło