VII SA/Wa 359/07

WyrokWSA w Warszawie2007-06-04

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest dopuszczalne, gdy organ zamiast rozstrzygnąć sprawę co do istoty, błędnie utożsamia bezprzedmiotowość postępowania z bezzasadnością żądania strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jest niedopuszczalne, gdy organ myli bezprzedmiotowość postępowania z bezzasadnością żądania strony. Bezzasadność żądania wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia, a nie umorzenia postępowania. Ponadto, organ odwoławczy nieprawidłowo zaakceptował decyzję organu I instancji, który nie wykonał wcześniejszych wytycznych dotyczących ustalenia daty wykonania obiektów budowlanych, co miało kluczowe znaczenie w kontekście nowelizacji przepisów Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie zostało wszczęte z wniosku skarżących w sprawie zakazu użytkowania i likwidacji samochodowego miejsca postojowego wydzielonego na działce sąsiedniej. Skarżący zarzucali organom stronniczość, manipulowanie przepisami oraz samowolne wykonanie dodatkowego wjazdu i bramy, naruszające przepisy o drogach publicznych i plan zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr), Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. i M. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. G. i M. G. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 359/07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2006r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. po ponownym rozpatrzeniu sprawy umorzył postępowanie wszczęte z wniosku A. i M. G. w sprawie zakazu użytkowania i likwidacji samochodowego miejsca postojowego wydzielonego na działce nr ew. [...] położonej w P. przy ul. [...] stanowiącej własność B. i M. O. Organ wyjaśnił, iż podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2006r. przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w P. stwierdzono, że na działce nr [...] wykonany został pas terenu wzdłuż budynku mieszkalnego (o wymiarach [...] oraz [...]), wyłożony kamieniem polnym, ograniczony obrzeżami betonowymi oraz na długości [...] m utwardzony betonem. Utwardzony teren oddalony jest 1 m od granicy z działką sąsiednią, należącą do A. i M. G. i wjeżdża się na niego z działki stanowiącej drogę publiczną (własność Gminy Miasta P.) przez element przesuwny w ogrodzeniu. W ocenie organu I instancji utwardzony teren nie stanowi miejsca postojowego, w związku z czym nie podlega obowiązkowi zgłoszenia odpowiedniemu organowi (zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego z 1994r.). Nadto organ wskazał, iż B. i M. O. przedłożyli plan zagospodarowania swojej działki, zatwierdzony decyzją Starosty Powiatowego w P. z dnia [...] października 2003r. o pozwoleniu na budowę garażu blaszanego, na którym widoczne jest utwardzenie działki nr [...], wykonane od ściany budynku mieszkalnego do granicy działki sąsiedniej, będącej własnością A. i M. G. oraz istnienie elementu przesuwnego metalowego w ogrodzeniu tej posesji od strony działki nr [...] – stanowiącej własność Gminy Miasta P. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli A. i M. G., wnosząc o jej uchylenie. Zarzucili organowi powiatowemu naruszenie przepisów art. 7, 8, 16, 12, 35, 36, 67 § 2 pkt 3 i 4 kpa. W uzasadnieniu podali, że w dniu [...] marca 2002r. B. i M. O. wykonali dodatkowy wjazd - zjazd, z wewnętrznej drogi dojazdowej, tj. działki nr [...] (na co nie uzyskali zezwolenia zarządcy drogi) na swoją działkę i zamontowali zamykaną przesuwną bramę w linii ogrodzenia, za którą powstało miejsce postojowe dla samochodu ciężarowego i przyczepki samochodowej. A. i M. G. stwierdzili, że organ I instancji był stronniczy przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy i świadomie manipulował przepisami procedury administracyjnej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia podał, iż zgodnie z art. 3 ust. 7 Prawa budowlanego przez pojęcie "roboty budowlane" należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż nie można B. i M. O. zarzucić naruszenia przepisów art. 28, 29, 30 ustawy Prawo budowlane, gdyż wyłożenie terenu kamieniem polnym nie może być zaliczone do żadnej z kategorii robót budowlanych. Wyłożenie terenu kamieniem polnym, w ocenie organu II instancji nie było budową nowego obiektu budowlanego, zatem nie wymagało pozwolenia na budowę, bądź dokonania zgłoszenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący A. i M. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Ponownie wskazali, iż organ dopuścił się szeregu uchybień w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Miejsce postojowe dla przyczepki i samochodu ciężarowego znajduje się w odległości 6 m od ich domu mieszkalnego. Dodatkowy zjazd wykonany został w dniu [...] marca 2002 r. bez zgody zarządcy drogi co narusza przepisy o drogach publicznych. Także wykonana samowolnie brama narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym nie przewidziano wjazdu od strony drogi gminnej na działkę małżonków O. Działka Nr [...], będąca drogą gminną stanowi dojazd do działki Nr [...] stanowiącej ich własność zaś dodatkowy zjazd znacznie utrudnia im korzystanie z tej drogi. Dodatkowo wyjaśnili, iż przedłożony przez inwestorów plan zagospodarowania działki Nr [...], zatwierdzony decyzją Starosty Powiatowego w P. z dnia [...] października 2003 r., o pozwoleniu na budowę garażu nie może w ich przekonaniu przesądzać o tym, że wykonane przez małżonków O. roboty są zgodne z prawem, gdyż plan ten jest tylko odzwierciedleniem istniejącego stanu rzeczy i nie jest decyzją administracyjną. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona z przyczyn, które Sąd nie będąc związany granicami skargi, wziął pod uwagę z urzędu. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji zaakceptował oczywiste naruszenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. art. 105 kpa. Umorzenie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 105 § 1 kpa musi nastąpić wówczas, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika zaś, iż organ ten pomylił bezprzedmiotowość postępowania z bezzasadnością żądania strony. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 kpa oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego w związku z czym nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2000r., s. 462). Natomiast bezzasadność żądania strony to brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W przeciwieństwie zatem do bezprzedmiotowości postępowania bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylanie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wprawdzie decyzje organów obu instancji zawierają w swoich uzasadnieniach elementy merytorycznej oceny żądania skarżącego, to jednak umorzenie przez organ I instancji postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 105 § 1 kpa oznacza, że sprawa co do istoty nie została załatwiona (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2000r., IV SA 12/98, Lex 77609). Dodatkowo wskazać należy, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2006r., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r., którą już raz umorzono postępowanie administracyjne w sprawie zakazu użytkowania i likwidacji samochodowego miejsca postojowego na działce Nr [...] w P. Organ odwoławczy zobowiązał wówczas Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do uzupełnienia postępowania we wskazanym zakresie podkreślając, że zarówno wykonanie miejsca postojowego, jak i utwardzenie powierzchni działki wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykonał wytycznych organu odwoławczego, w szczególności nie ustalił, daty wykonania wyżej wskazanych obiektów i robót budowlanych. Okoliczność ta ma podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie zważywszy na nowelizację przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 718) m. in. art. 29 i 30 ustawy. W świetle powyższych ustaleń, niezrozumiałe jest stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który jako organ odwoławczy stosownie do brzmienia przepisu art. 138 kpa wydając decyzję winien dokonać oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, w sposób umotywowany, wskazać, jakie okoliczności nie zostały udowodnione, bądź zgodnie z § 1 pkt 1 w/w artykułu utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W tej sytuacji wobec naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. Ponadto na podstawie art. 152 w/w ustawy orzeczono jak w pkt II wyroku, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powyższej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło