VII SA/Wa 359/09

WyrokWSA w Warszawie2009-05-12

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Małgorzata Miron, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą jako lekarz weterynarii, która zawiera umowę zlecenia na wykonywanie usług weterynaryjnych pokrywających się z zakresem tej działalności, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia, czy też z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając, że skarżący, będący lekarzem weterynarii prowadzącym działalność gospodarczą, który zawarł umowę zlecenia na usługi pokrywające się z zakresem tej działalności, podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a nie dodatkowo z tytułu umowy zlecenia. Sąd oparł się na tym, że umowa zlecenia została zawarta z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, a jej wykonywanie pokrywało się z zakresem tej działalności, co oznaczało objęcie ubezpieczeniem z jednego tytułu.
Stan faktyczny
Skarżący, lekarz weterynarii, prowadził działalność gospodarczą od 1999 r. W okresie od 1.01.2003 r. do 30.09.2004 r. wykonywał usługi weterynaryjne na podstawie umów zlecenia z Powiatowym Inspektoratem Weterynarii. Organy administracji stwierdziły, że z tytułu umów zlecenia skarżący podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Skarżący wniósł skargę, zarzucając brak podstawy prawnej i błędne przyjęcie, że umowy zlecenia mogły być zawarte tylko z osobą fizyczną, podczas gdy były one zawierane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu pracy na podstawie umowy zlecenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego M. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes NFZ decyzją nr [...] z [...].01.2009 r utrzymał w mocy decyzję [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dn [...].10.08 r. w sprawie stwierdzenia, że M. K. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia w okresie od 1.01.2003 r. do dnia 30.09.2004 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy przyjął ustalenia organu wojewódzkiego ,że zainteresowany jako lekarz weterynarii od 1.01.1999 r. prowadzi działalność gospodarczą zgłoszoną do ewidencji działalności gospodarczej i że od dnia 1.01.2003 r wykonywał na rzecz Powiatowego Inspektoratu Weterynarii prace na podstawie umów zlecenia i z tego tytułu nie został zgłoszony do ubezpieczenia. Organ odwoławczy przyjął, że zlecenie lekarzowi weterynarii usług weterynaryjnych, będących następstwem decyzji administracyjnej gdzie Inspekcja Weterynaryjna określa rodzaj i zakres czynności, jest działalnością wykonywaną przez lekarza osobiście a nie w ramach działalności gospodarczej w zakresie usług weterynaryjnych, a zatem podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy zlecenia. Organ odwoławczy podkreślił, że w myśl art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. nr 45, poz.391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r . oraz art. 22 ust . 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ( Dz. U. nr 28, poz. 153 z późn. zm.) obowiązującej do 31 marca 2003 r., jeżeli spełnione były przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia , o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r.), z więcej niż jednego tytułu , składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana była z każdego z tych tytułów odrębnie. Z tych też względów w jego ocenie brak było podstaw do uchylenia decyzji I instancji. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł zainteresowany domagając się jej uchylenia wraz z decyzją poprzedzającą. Skarżący zarzucił wydanie decyzji odwoławczej bez podstawy prawnej( brak powołania przepisów prawa materialnego) , naruszenia art.77 kpa i błędne przyjęcie , że umowy na wykonywanie usług przez skarżącego mogły być zawarte tylko z osobą fizyczną , o czym miało też przesądzać zlecenie uczynione przez organ władzy. Skarżący podkreślił, że umowy zlecenia zawarto z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą a ich wykonanie pokrywało się z rodzajem usług świadczonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył co następuje: Zainteresowany będąc lekarzem weterynarii od 1.01.1999 r prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej , a ponadto w okresie od 1.01.2003 r. do 31.12.2004 r. na podstawie umów zlecenia, zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. wykonywał usługi weterynaryjne! Z tytułu pracy na umowach zlecenia nie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, co potwierdziła kontrola ZUS u zleceniodawcy. W okresie świadczenia pracy zleconej przez zainteresowanego obowiązywały: art.9 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. nr 45 , poz.391 z późn . zm.) obowiązującej do dnia 30.września 2004 r. oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym( Dz. U. nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do 31 marca 2003 r. w myśl których obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Przepisy te wprowadzały podobne unormowania dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarcza w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych tj. stosownie do art.13 pkt 4 ustawy z dn.13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. nr 137, poz. 887)- od dnia rozpoczęcia do zaprzestania wykonywania takiej działalności. W zaskarżonej decyzji organ orzekający przyjął , że w myśl powołanego art.9 ust.1 lit. e ustawy z dnia 23.01.2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ , oraz art.8 pkt. 1 lit. e ustawy z dn.6.02 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosowało się przepisy dotyczące zlecenia a zatem zainteresowany, świadczący pracę z umowy zlecenia osobiście (bo zlecił mu to organ władzy samorządowej), podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić zważywszy treść umowy zlecenia. Zawarta ona była bowiem z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, a jej wykonywanie pokrywało się z rodzajem usług świadczonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Tak zawarta umowa wskazuje, że zainteresowany jako osoba zawierająca umowę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podlegał i nadal podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ramach tejże działalności, a nie od umowy zlecenia jako kolejnego rodzaju działalności. Stanowisko takie zajął też Sąd Apelacyjny w K. w wyroku z dnia [...] października 2006 r. [...], gdzie stwierdził iż uzyskanie dochodów z tytułu pełnienia czynności w ramach prowadzonej indywidualnie działalności gospodarczej nie daje podstaw do przyjęcia, że ubezpieczony osiąga przychody z więcej niż jednego źródła w ramach tego samego tytułu ubezpieczenia rozumieniu art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ (Dz. U 45, poz. 391). Prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej i uzyskiwanie z tej działalności przychodu z więcej niż z jednego źródła dawało tytuł do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z jednego tytułu, co pozostawało w zgodzie z treścią art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także art. 10 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym. Dopiero zmiana wprowadzona do systemu ubezpieczeń zdrowotnych ustawą z 27 września 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U Nr 210 poz. 2135) wprowadziła opłatę składki na ubezpieczenie zdrowotne odrębnie od każdego rodzaju działalności. Mając wyżej podaną argumentację na uwadze, wobec naruszenia wyżej wskazanych przepisów w toku postępowania i nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należało uchylić decyzje obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270). Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło