VII SA/Wa 361/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-26
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty, która została już uiszczona?Ratio decidendi
Prawo pomocy nie działa wstecz i nie może obejmować opłat, które zostały już uiszczone przez stronę. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od opłaty, która została już pokryta, podlega umorzeniu jako zbędny. Pozostałe wnioski dotyczące ustanowienia adwokata i zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej podlegają merytorycznemu rozpoznaniu.Stan faktyczny
Skarżący T. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej oraz ustanowienia adwokata. Opłata kancelaryjna została już uiszczona przez skarżącego. Skarżący jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z prac dorywczych i dochodu z tablicy reklamowej, posiadającą niewielkie mieszkanie i działkę rolną.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. 2. Przyznano T. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. 3. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na przebudowę zjazdu indywidualnego z drogi krajowej postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, 2. przyznać T. S. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 3. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.
T. S. po złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pismem z dnia 9 lutego 2017 r. zwrócił się o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. Składając następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu T. S. wniósł o "zwolnienie od kosztów wydania uzasadnienia w całości", zaś w piśmie z dnia 23 marca 2017 r. nadesłanym wraz z formularzem zwrócił się o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej oraz o ustanowienie adwokata.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego) lub w zakresie częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 ustawy prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
T. S. składając wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jako zakres wniosku określił: "zwolnienie od kosztów wydania uzasadnienia w całości". Zauważyć jednak trzeba, że w nadesłanym wraz z formularzem piśmie z 23 marca 2017 r. skarżący zwrócił się jednocześnie o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej oraz o ustanowienie adwokata. W takiej sytuacji wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy potraktować należy jako obejmujący nie tylko żądanie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, ale także od wpisu od skargi kasacyjnej, jak również żądanie ustanowienia adwokata.
Odnośnie wniosku w zakresie dotyczącym zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem zauważyć trzeba, że opłata ta została uiszczona w dniu 9 lutego 2017 r. Sporządzając w tym samym dniu wniosek o zwolnienie od powyższej opłaty, T. S. podniósł, że ma trudności z jej uiszczeniem, jednocześnie wskazał, że opłata ta została uiszczona. W formularzu skarżący podkreślił, że "wpłata została zrobiona z zapożyczonych pieniędzy", wniósł o zwolnienie z obowiązku jej uiszczenia i zwrot opłaty na konto, z którego została przelana.
Wyjaśnienia wobec tego wymaga, że prawo pomocy nie działa wstecz, nie może rozciągać się na opłaty, które już zostały pokryte, nie jest możliwe zwolnienie strony od kosztów, które już uiściła.
Skoro zatem opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem została uiszczona w należnej wysokości, rozpoznawanie wniosku skarżącego w zakresie obejmującym zwolnienie od tej opłaty jest zbędne. To zaś prowadzić musi do umorzenia w tym zakresie postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, na podstawie art. 249a ustawy, zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Wniosek skarżącego podlega zatem merytorycznemu rozpoznaniu wyłącznie w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata i zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej.
Z treści wniosku wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o powierzchni 20 m2 oraz działkę rolną (0,7 ha). T. S. oświadczył, że jest osobą bezrobotną, wcześniej prowadził działalność gospodarczą, lecz sytuacja związana z "zablokowaniem budowy zjazdu" i brak dostępu do działki przez długi okres czasu doprowadziły do komplikacji w prowadzonej działalności i jej upadku. T. S. oświadczył, że utrzymuje się obecnie z prac dorywczych, z których uzyskuje dochody w wysokości 500 – 700 zł miesięcznie. Z wniosku wynika także, że na należącej do skarżącego działce rolnej (w obszarze przydrożnym, o powierzchni 0,7 ha) znajduje się obecnie tablica reklamowa, przynosząca dochód w wysokości 400 zł miesięcznie. Do stałych zobowiązań skarżący zaliczył: wydatki na mieszkanie - ok. 300 zł, opłaty za media, prąd – ok. 50 zł. Skarżący w dniu 21 kwietnia 2017 r. nadesłał kserokopie zaświadczeń z [...] Urzędu Pracy w [...] z 20 lutego 2017 r., z których wynika, że był zarejestrowany w tym urzędzie jako osoba bezrobotna w okresie od 13 sierpnia 2014 r. do 15 lipca 2016 r. oraz od 28 października do 26 grudnia 2016 r., a także kserokopię zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z 14 lutego 2017 r., z którego wynika, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od 5 stycznia 2017 r., nie posiada prawa do zasiłku.
Biorąc pod uwagę dane wynikające z treści wniosku uznano, że skarżący wykazał, iż jego sytuacja materialna jest trudna i uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Wysokość środków, z których utrzymuje się T. S., nie pozwala na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej i na poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 oraz art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło