VII SA/Wa 362/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-30

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli sprawa objęta wnioskiem jest już przedmiotem innego, toczącego się postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy w tej samej sprawie toczy się już inne postępowanie administracyjne. Taka sytuacja stanowi 'inną uzasadnioną przyczynę' uniemożliwiającą wszczęcie nowego postępowania, zgodnie z przywołanym przepisem.
Stan faktyczny
Skarżący G. J. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie pobudowania tablicy pamiątkowej w miejscu mogiły i krzyża – pomnika powstańców styczniowych, argumentując, że zostało to wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., wskazując, że sprawa ta jest już objęta toczącym się postępowaniem dotyczącym przebudowy targowiska, w ramach którego planowano m.in. przesunięcie krzyża i wykonanie tablicy pamiątkowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi G. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez G. J. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]. Orzeczeniem tym organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia G. J., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] odmawiające wszczęcia na żądanie skarżącego postępowania administracyjnego w sprawie pobudowania tablicy pamiątkowej w miejscu mogiły i krzyża – pomnika powstańców styczniowych, usytuowanej na targowisku w miejscowości K.. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wojewódzki podał, iż pismem z dnia [...] lipca 2014 r. PINB w [...] zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek G. J. postępowania w sprawie przebudowy targowiska, zlokalizowanego na działkach nr ew. [...],[...] i [...] w K.. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, organ I instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] umorzył postępowanie w ww. sprawie. W związku z odwołaniem G. J. przedmiotowa sprawa jest obecnie na etapie rozpatrywania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie organ podał, że pismem z dnia [...] października 2014 r. G. J. zawiadomił organ powiatowy o wykonaniu przez Burmistrza K. tablicy pamiątkowej w miejscu mogiły i krzyża – pomnika powstańców styczniowych, bez wymaganego (zdaniem wnioskodawcy) pozwolenia na budowę. W związku z tym pismem, PINB w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wykonania przez Burmistrza K. tablicy pamiątkowej w miejscu mogiły i krzyża – pomnika powstańców styczniowych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na powyższe postanowienie G. J. wniósł zażalenie. Przedstawiając własną ocenę w sprawie organ wojewódzki stwierdził, że organ powiatowy słusznie odmówił wszczęcia postępowania na żądanie G. J. w przedmiocie pobudowania ww. tablicy pamiątkowej. Wyjaśnił, że podstawę prawną orzeczenia organu I instancji stanowi art. 61a § 1 k.p.a. zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści tego przepisu wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie wniosku nie jest bowiem tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej. I dalej, organ wojewódzki wskazał, że podstawą odmowy przez organ powiatowy wszczęcia postępowania w sprawie objętej wnioskiem z dnia [...] października 2014 r., nie był brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy, a to, że postępowanie administracyjne w ww. zakresie na wniosek skarżącego zostało już uruchomione. Organ wojewódzki wskazał przy tym, że organ I instancji prowadził postępowanie administracyjne w przedmiocie przebudowy targowiska, zlokalizowanego na działkach nr ew. [...],[...] i [...] w K.. Powyższa inwestycja została rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę ww. targowiska. Wymieniona decyzja została następnie zmieniona, decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w zakresie projektu zagospodarowania terenu w zakresie zmiany miejsca usytuowania metalowego krzyża. Z opisu projektu zagospodarowania terenu, zatwierdzonego tą ostatnią decyzją wynika, że na postumencie krzyża zamontowana jest metalowa tablica z napisem: "[...]". W związku z tym organ II instancji uznał, że tablica pamiątkowa, której dotyczy wniosek skarżącego z dnia [...] października 2014 r. stanowi jeden z elementów, wobec którego prowadzone jest już postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. Dlatego też prawidłowym było zastosowanie w sprawie art. 61a § 1 k.p.a., albowiem zgodnie z orzecznictwem do innych uzasadnionych przyczyn, o których mowa w tym przepisie zaliczyć trzeba prowadzenie postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się G. J.. W skardze do Sądu na ww. postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł o jego uchylenie. Zarzucił "błędną interpretację polegającą na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych, jak również niewłaściwe zastosowanie art. 61 k.p.a." W uzasadnieniu skargi skarżący nie zgodził się z ustaleniami organu wskazującymi na to, że tablica pamiątkowa objęta wnioskiem z dnia [...] października 2014 r. stanowi jeden z elementów, wobec którego prowadzone jest już postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. Skarżący podniósł, że wbrew wywodom organu nie doszło do wydania decyzji zezwalającej na budowę nowego obiektu, na którym posadowiona ma być "nowa kolejna płyta z nową kolejną treścią". W konsekwencji skarżący wskazał, iż w sprawie nieprawidłowo zastosowano art. 61a § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazał na to, że obecnie przed tym organem prowadzone jest postępowanie odwoławcze od decyzji PINB w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie przebudowy targowiska, zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...],[...],[...] w K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie organu powiatowego z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego z dnia [...] października 2014 r. w sprawie pobudowania tablicy pamiątkowej w miejscu mogiły i krzyża – pomnika powstańców styczniowych wykorzystując element (blok granitowy) z rozbiórki krzyża. Podstawę prawną orzeczenia organu powiatowego stanowił art. 61a § 1 k.p.a. Stosując ten przepis organ powiatowy (a za nim organ odwoławczy, w postanowieniu zaskarżonym) wskazał na to, że postępowanie w zakresie przedstawionym we wniosku było już przez ten organ prowadzone, co stanowi przeszkodę do uruchomienia ponownie postępowania w tym samym przedmiocie. W dniu [...] lipca 2014 r. na wniosek G. J. doszło bowiem do wszczęcia postępowania w sprawie przebudowy targowiska w ramach programu pn. "[...]" na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...],[...] i [...] w K.. W sprawie tej, jak wyjaśnił dalej organ powiatowy, w dniu [...] sierpnia 2014 r. zapadła decyzja nr [...] umarzająca postępowanie administracyjne. Organ odwoławczy powtórzył powyższe, a dodatkowo wskazał na to, że obecnie prowadzi postępowanie odwoławcze od ww. decyzji organu powiatowego. Przy czym, oba organy orzekające przyjęły jednocześnie, że budowa tablicy pamiątkowej, o której mowa w podaniu z dnia [...] października 2014 r. ma mieć miejsce w ramach realizacji inwestycji polegającej na przebudowie targowiska w K. na terenie działek o nr ewid. [...],[...] i [...], na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] zmienionej decyzją tego organu z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. Oba organy wskazały w konsekwencji na to, że sprawa objęta wniosek z dnia [...] października 2014 r. była już przez organ powiatowy rozpatrywana (i jest na etapie odwołania). To zaś uniemożliwia wszczęcie postępowania z ww. wniosku z dnia [...] października 2014 r., albowiem stanowi "inną uzasadnioną przyczynę", o której mowa w ww. art. 61a § 1 k.p.a. W ocenie Sądu, powyższe stanowisko organów orzekających, w świetle okoliczności faktycznych występujących w sprawie, jest w pełni uzasadnione i prawidłowe. Wskazać należy, iż skarżący pismem z dnia [...] października 2014 r. zawiadomił organ powiatowy o pobudowaniu przez Burmistrza K. na targowisku w K., bez zezwolenia, tablicy pamiątkowej w miejsce mogiły i krzyża – pomnika powstańców styczniowych "wykorzystując element (blok granitowy) z rozbiórki krzyża". Zarówno z tego wystąpienia, jak i akt sprawy wynika, że wiąże się ono z inwestycją prowadzoną przez Gminę K. na działkach nr [...],[...] i [...] w K., polegającą na przebudowie targowiska w ramach programu "[...]". Inwestor legitymuje się ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę targowiska na ww. działkach, zmienioną w trybie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego decyzją tego organu z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w zakresie projektu zagospodarowania terenu – miejsca usytuowania obiektu małej architektury (krzyża metalowego). To ostatnie orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2014 r., zatwierdzające projekt zmiany usytuowania pamiątkowego krzyża, zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...]. Z opisu projektu zagospodarowania terenu zmiany usytuowania obiektu małej architektury na targowisku miejskim w K. oraz opisu pomnika – krzyża wynika, iż w miejscu dotychczasowej lokalizacji pomnika – krzyża będzie umieszczona płyta z napisem, że w tym miejscu stał "[...]" Na powyższe zwrócił uwagę m. in. Wojewoda [...] w ww. decyzji z dnia [...] maja 2014 r., co oznacza, iż takim projektem budowlanym zamiennym, tj. o takiej treści, dysponował orzekając z odwołania G. J.. Biorąc pod uwagę zakres ww. inwestycji oraz przedmiot podania skarżącego z dnia [...] października 2014 r., należy zgodzić z organami orzekającymi, iż postawienie tablicy pamiątkowej w miejscu dawnej lokalizacji pomnika - krzyża, objęte zostało ww. inwestycją polegającą na przebudowie targowiska miejskiego w K.. W konsekwencji w sprawie, na etapie wstępnym, należało wziąć pod uwagę, że na skutek wcześniejszego podania skarżącego zostało już uruchomione postępowanie przed organem nadzoru budowlanego dotyczące realizacji wskazanej inwestycji, i jest ono na etapie postępowania odwoławczego (na skutek odwołania G. J. wniesionego od decyzji organu powiatowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]). Postępowanie to dotyczy całej inwestycji, w ramach której zaplanowano m. in. przesunięcie pamiątkowego krzyża i wykonanie w jego miejsce pamiątkowej tablicy. To zaś musiało skutkować stwierdzeniem, iż wystąpiła przeszkoda o charakterze przedmiotowym uniemożliwiająca wszczęcie postępowania z wniosku skarżącego z dnia [...] października 2014 r. Nie można było bowiem doprowadzić do wszczęcia postępowania w zakresie objętym już innym postępowaniem, i będącym nadal w toku (tj. w dacie orzekania w tej sprawie przez organy nadzoru budowlanego). Na marginesie jedynie Sąd zauważa, iż z urzędu wiadomym mu jest, że postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego co do wskazanej inwestycji (jako całości) zakończyło się decyzją organu wojewódzkiego, która to następnie została zaskarżona do tut. Sądu, i sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt VII SA/Wa 1196/15. W tych też okolicznościach zasadnie -zdaniem Sądu- organ powiatowy zastosował art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Słusznie bowiem organ ten uznał, że "z innych uzasadnionych przyczyn" postępowanie nie może być wszczęte. Dostrzec przy tym trzeba, iż wprawdzie ustawodawca w ww. przepisie art. 61a nie skonkretyzował przesłanek, które miałyby przesądzać o odmowie wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn". Jednakże -mając na uwadze charakter i usytuowanie wstępnej fazy postępowania poprzedzającej postępowanie właściwe- przyjąć należy, że przesłanka odmowy wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" dotyczy takich sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Zaliczyć do nich trzeba m. in. taką sytuację jaka wystąpiła w analizowanym przypadku, tj. w tej samej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne, czy też - w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Z tych też powodów Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Okoliczności sprawy prawidłowo ustalone (wbrew wywodom skargi), uzasadniały bowiem zastosowanie ww. art. 61a § 1 k.p.a. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm,), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło