VII SA/Wa 365/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi E.B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (PINB) postanowieniem z [...] lipca 2019r. Nr [...], na podstawie art. 71a ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), wstrzymał użytkowanie budynku gospodarczego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w W., użytkowanego jako warsztat samochodowy i sklep motoryzacyjny oraz nałożył na T. i A. G. obowiązek przedstawienia, w terminie 3 miesięcy określonych dokumentów. W postanowieniu organ pouczył strony o braku możliwości złożenia zażalenia. E. B.wniosła zażalenie na ww. rozstrzygnięcie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na mocy art. 134 w zw. z art. 144 kpa, stwierdził niedopuszczalność zażalenia wskazując, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia postanowienia wydanego w trybie art. 71 a Prawa budowlanego. Takiego uprawnienia nie można też wyprowadzić z Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 142 kpa, prawidłowość postanowienia z 18 lipca 2018 r. może być kwestionowana w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej w sprawie. Skargę na powyższe postanowienie wniosła E. B. zarzucając naruszenie przepisów kpa, w tym art. 142 i 9 kpa w związku z uznaniem niedopuszczalności zażalenia i wniosła o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 134 kpa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten został zastosowany w związku z art. 144 kpa, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. W doktrynie wskazuje się, że niedopuszczalność odwołania, o której mowa w powyższym przepisie, może wynikać tak z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia, jak i wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji (postanowienia) w toku instancji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., str. 600). Podkreślić zatem należy, że postanowienie PINB z [...] lipca 2018r. wydano na podstawie art. 71a Prawo budowlane, który stanowi, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia: 1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części; 2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Akt wydawany na podstawie art. 71a ust. 1 Prawo budowlane jest postanowieniem w rozumieniu art. 123 kpa, gdyż nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Jest bowiem wydawany w toku postępowania legalizacyjnego, mającego na celu doprowadzenie do zgodności z prawem samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Ustalenie, że doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, obliguje zatem organ do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego. Postanowienie wydane w powyższym trybie nie kończy postępowania w sprawie legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, ale przyczynia się do zalegalizowania tej samowoli budowlanej (zob. wyrok NSA z 20 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 788/11, LEX nr 1389891). Dodać przy tym trzeba, że zgodnie z art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że jeżeli ustawa Prawo budowlane nie wskazuje środka zaskarżenia postanowienia w postaci zażalenia, to na takie postanowienie zażalenie nie przysługuje. W art. 71a Prawo budowlane, ustawodawca nie przewidział zażalenia na postanowienie, o którym mowa w ust. 1 - możliwość zaskarżenia takiego orzeczenia znalazłaby bowiem swoje odzwierciedlenie w omawianej regulacji (zob. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2342/11). Na postanowienie wydane na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego zażalenie zatem – wbrew zarzutom skarżącej - nie przysługuje (zob. A. Gliniecki (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., str. 892). Z art. 142 kpa wynika bowiem, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (zob. wyrok WSA w Warszawie z 12 lipca 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 602/06, LEX nr 258270). Niedopuszczalność zażalenia powoduje zaś jego bezskuteczność i wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.