VII SA/Wa 366/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-06
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, wydana po stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy stanowiącej podstawę wydania pozwolenia, jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, wydana po stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy, która stanowiła podstawę wydania pozwolenia, jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa. W takiej sytuacji brak jest podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa, ponieważ istnieje przedmiot postępowania, a organ jest zobowiązany do jego merytorycznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki I. [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Spółka zarzucała, że decyzja o umorzeniu była zasadna, ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe w związku z przedłużeniem ważności innej decyzji o warunkach zabudowy. Organy administracji uznały jednak, że umorzenie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ pozwolenie na budowę zostało wydane w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, która została następnie stwierdzona nieważnością.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi I.[...]Sp. z o.o. w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
VII SA/Wa 366/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania I. [...] Sp. z o.o. od decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2001r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2001r.
- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiając stan faktyczny sprawy podał, iż postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001r., Prezydent Miasta K. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] października 2000r., w sprawie pozwolenia na budowę zespołu obsługi komunikacji z towarzyszącymi usługami handlowymi i parkingami w K., wydanego dla I. [...] Sp. z o.o.
Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. umorzono wznowione w powyższej sprawie postępowanie.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2001r. stwierdził nieważność decyzji o umorzeniu postępowania wznowieniowego.
Decyzja organu nadzoru pierwszej instancji została następnie uchylona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2001r. i przekazana do ponownego rozpoznania.
Skarga na powyższą decyzję została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2003r. sygn. akt IV SA 2733/01.
Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 2001r. o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, iż decyzja ta wydana została bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem przepisów kpa normujących tryb wznowienia postępowania.
Wskazał, iż decyzja z dnia [...] października 2000r. o pozwoleniu na budowę wydana została w oparciu o decyzję z dnia [...] lipca 2000r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stwierdzenie nieważności tej decyzji (z dnia [...] lipca 2000r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która została przedłożona przez inwestora wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę), stanowi przesłankę do rozpatrzenia sprawy we wznowionym postępowaniu i do wydania decyzji na podstawie art. 151 kpa, a nie umorzenia postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznając sprawę podzielił stanowisko organu pierwszej instancji.
Wskazał, iż umorzenie na podstawie art. 105 kpa wznowionego postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
Prezydent Miasta K. umarzając, jako bezprzedmiotowe, wznowione postępowanie bezzasadnie przyjął, iż inwestor legitymuje się ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. przedłużono ważność do [...] maja 2001r. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] kwietnia 1999r.
Organ pominął jednak fakt, iż decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została w oparciu o warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalone w decyzji z dnia [...] lipca 2000r., a nie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] kwietnia 1999r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił w związku z tym, iż we wznowionym postępowaniu ocenie podlegać mogła wyłącznie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która była podstawą do wydania pozwolenia na budowę. Zasadność tego stanowiska potwierdził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w wydanym w dniu 23 kwietnia 2003r. wyroku. Sad wskazał, iż w sytuacji, gdy w sprawie wydane zostały dwie decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej samej inwestycji, niezbędne jest ustalenie, która z nich była podstawą wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem organu drugiej instancji w dacie wydawania kontrolowanej decyzji organ mógł wydać rozstrzygnięcie w oparciu o ocenę przesłanek wznowieniowych określonych w art. 145 § 1 kpa.
Odnosząc się do powołanego przez skarżących wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego organ stwierdził, iż zapadł on w innej sprawie i w innym stanie faktycznym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Spółka I. [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Decyzjom zarzucono naruszenie art. 105 § 1 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W obszernym uzasadnieniu skarżący wywodzi, iż zasadne było wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe.
Jak wynika z postanowienia z dnia [...] stycznia 2001r. wznowione zostało postępowanie w sprawie o pozwolenie na budowę z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej tym pozwoleniem. W trakcie wznowionego postępowania zakończone ostatecznie zostało postępowanie w przedmiocie przedłużenia ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] kwietnia 1999r.
Decyzja ta w swojej treści jest taka sama jak decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] lipca 2000r., na podstawie, której wydano pozwolenie na budowę, dlatego też zdaniem skarżącego dalsze prowadzenie wznowionego postępowania stało się bezprzedmiotowe. W dacie orzekania o umorzeniu postępowania istniała bowiem w obrocie prawnym decyzja warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji w związku, z czym brak było merytorycznych podstaw do kontynuowania wznowionego postępowania.
Przedstawiając powyższą argumentację skarżący wskazuje, iż brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 2001r. o umorzeniu postępowania wznowieniowego, gdyż nie jest ona dotknięta kwalifikowaną wadą rażącego naruszenia prawa. Dodatkowo skarżący zarzuca naruszenie art. 8 kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały w postępowaniu nieważnościowym i dotyczą stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Podstawowym zatem, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zagadnieniem jest ustalenie czy kontrolowane w trybie nadzoru orzeczenie Prezydenta Miasta K. wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter.
Jak wynika z akt sprawy organy wydające powyższe decyzje orzekały powtórnie po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 23 kwietnia 2003r. (sygn. akt IV SA, 2733/01), w którym Sąd oddalając skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2001r. wyraził wiążący pogląd, iż niezbędnym jest ustalenie, która z dwóch wydanych dla tej samej inwestycji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była podstawą wydania pozwolenia na budowę i czy pozostaje ona w obrocie prawnym.
W sprawie niesporne jest, co przyznaje sam skarżący, iż podstawą wydania w dniu [...] października 2000r. decyzji o pozwoleniu na budowę była decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji z dnia [...] lipca 2000r.
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2001r. stwierdziło nieważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] lipca 2000r. Stało się to podstawą do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
Przedłożenie w trakcie tego postępowania przez inwestora decyzji z dnia [...] kwietnia 2001r., którą przedłużono ważność drugiej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej samej inwestycji z dnia [...] kwietnia 1999r., jak słusznie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest bez znaczenia, gdyż nie była ona podstawą wydania pozwolenia na budowę.
Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu podniesionego w skardze, iż w dniu składania wniosku o pozwolenie na budowę tj. w dniu [...] września 2000r. mógł skutecznie przedłożyć zarówno decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] lipca 2000r., jak i decyzję z [...] kwietnia 1999r., co ma przemawiać zdaniem skarżącego za bezprzedmiotowością wznowionego postępowania, przypomnieć należy, iż ważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] kwietnia 1999r. określono do dnia [...] kwietnia 2000r. a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2001r. przedłużającej ważność nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji z dnia [...] kwietnia 1999r.
W ustalonym stanie faktycznym nie można, więc podzielić stanowiska skarżącego, co do bezprzedmiotowości wznowionego postępowania.
Podstawą wznowienia postępowania była przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, a więc ustalenie przez organ, iż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] lipca 2000r. w oparciu, o którą wydano pozwolenie na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Dawało to podstawę organowi do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem, iż umorzenie przez Prezydenta Miasta K. wznowionego postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 105 § 1 kpa, gdyż nie zaistniały przyczyny stanowiące podstawę umorzenia postępowania.
Przypomnieć należy, iż zgodnie, z wielokrotnie wyrażonym w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy bark jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Oznacza to, że brak jest przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub zobowiązaniach indywidualnego przedmiotu.
Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 kpa jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia.
Sąd w pełni podziela stanowisko organu wyrażone w skarżonej decyzji, iż w dacie wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji organ mógł wydać decyzję rozstrzygającą istotę sprawy, gdyż nie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania.
Wskazać dodatkowo należy, iż przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego postępowanie na podstawie art. 156 § 1 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem – w przeciwieństwie do postępowania głównego – nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanego ostatecznego rozstrzygnięcia z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy orzeczenie to jest dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa.
Organ prawidłowo wskazał wadliwość kontrolowanej decyzji, wskazując, iż w istniejącym stanie faktycznym sprawy decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2001r. – wydana została z rażącym naruszeniem art. 105 § 1 kpa.
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie, art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło