VII SA/Wa 367/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Pindelska sędzia WSA Bogusław Cieśla sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Izabeli Ostrowskiej w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek J. M. o wyłączenie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Izabeli Ostrowskiej. W piśmie z dnia 12 lipca 2011 r pełnomocnik skarżącego J. M. – E. M. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Izabeli Ostrowskiej. Strona podała, że ww. Sędzia nieprawidłowo dokonywała czynności administracyjnych w niniejszej sprawie, w tym błędnie doręczyła odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, strana zakwestionowała także poprawność merytoryczną wyroku. Wniosła również o ustalenie jakie związki istnieją pomiędzy Sędzią a kierownikiem PINB inż. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r. oddalił ww. wniosek. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu zażalenia na ww. orzeczenie postanowieniem z dnia 15 marca 2012 r. (sygn. akt II OZ 171/12) uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 tego aktu prawnego i stanowią katalog zamknięty. Tym samym, nie jest możliwym orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. W przypadku zaś składania wniosku o wyłączenie sędziego w terminie późniejszym niż przystępowanie do rozprawy stronę obarcza również obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności, iż przyczyna wyłączenia sędziego powstała lub stała się jej znana dopiero później. Samo uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Ta wiarygodność twierdzenia musi być wykazana. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w przypadku gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX, nr 41089). Zaznaczyć również należy, iż w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 ustawy ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Przedkładając powyższe uwagi na przedmiotową sprawę należy stwierdzić, że wniosek o wyłączenie Sędziego Izabeli Ostrowskiej nie zawiera ani uzasadnionych okoliczności wskazujących na brak bezstronności Sędziego, ani nie wyjaśnia przyczyny jego złożenia w terminie w którym sprawa przed tutejszym Sądem została zakończona wydaniem wyroku. Wyroku jeszcze nieprawomocnego, ale wydanego i ogłoszonego w sprawie. Z wniosku wynika, że skarżący nie godzi się z treścią tego wyroku. Taka okoliczność nie jest powodem do wyłączenia sędziego. Jest to okoliczność dająca podstawę do wniesienia przysługującego środka zaskarżenia od wyroku. Zgodnie z treścią protokołu rozprawy z dnia 8 lutego 2011 r., po zamknięciu której zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydany z udziałem sędziego Izabeli Ostrowskiej, wynika, że skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adw. K. G. ustanowioną z urzędu, wobec czego Sąd był zwolniony od pouczenia o treści przysługującego środka zaskarżenia bowiem tę wiedzę posiadał wymieniony pełnomocnik. Kolejną okolicznością podnoszoną przez skarżącego jako podstawa wyłączenia sędziego od orzekania było wskazywanie nieprawidłowego doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem, czyli nieprawidłowe dokonanie czynności o charakterze technicznym. Doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem jest okolicznością techniczną, obiektywnie sprawdzalną, bowiem dotyczy wydania zarządzenia o doręczeniu stosownego odpisu za pośrednictwem poczty. Dowód doręczenia to zwrotne potwierdzenia odbioru odpisu wyroku z uzasadnieniem nadesłane przez pocztę. Skarżący nie wskazał na czym polega jego wątpliwość, co do bezstronności Sędziego przy dokonywaniu tej czynności. Nawet gdyby zaistniało uchybienie procesowe w toku sprawy, to nie jest to okoliczność stanowiąca o braku bezstronności Sędziego. Nie jest to okoliczność, która dawałaby podstawę do uznania zaistnienia przesłanki skutkującej wyłączeniem sędziego. Kolejną i ostatnią wskazywaną okolicznością przez skarżącego jest żądanie wyjaśnienia związków jakie istnieją pomiędzy Sędzią Izabelą Ostrowską, a Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego [...] inż. [...]. W tym przypadku również poza żądaniem skarżący nie przedstawił żadnej okoliczności, która uprawdopodobniałaby jego wątpliwości, co do osoby Sędziego. Podkreślić należy, że tych wątpliwości skarżący nie miał przystępując do rozprawy. Dopiero treść wyroku, z którym się nie zgadza wywołała w nim wątpliwość. Zatem ta okoliczność – żądanie wyjaśnienia sprawy ewentualnych związków łączących Sędziego z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego [...] jest w rzeczywistości jedynie wyrazem niezadowolenia z tego wyroku. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zatem wskazywany Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nie był stroną postępowania. Niezależnie od tego z oświadczenia Sędziego wynika, że wskazywany Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nie jest osobą jej znaną. Istniejąca tylko zbieżność nazwisk pozostająca bez wpływu na rozpoznawaną sprawę przez Sędziego Powyższe oświadczenie Sędziego wskazuje również, że brak jest podstaw do wyłączenia z przyczyn wyżej określonych i nie pozostaje ona ze stronami postępowania sądowoadministracyjnego w takim stosunku, który uzasadniałby ich wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 ustawy o p.p.s.a. Oświadczenie Sędziego oraz treść tak sformułowanych zarzutów skarżącego w odniesieniu do sędziego Izabeli Ostrowskiej nie daje żadnej podstawy do uznania zaistnienia przyczyny wyłączenia sędziego w myśl art. 19 p.p.s.a. Podkreślić należy, że tak ogólnie sformułowane zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego z uwagi na brak jego bezstronności. Nie można bowiem żądać wyłączenia sędziego wyłącznie w oparciu o przeświadczenie, że sędzia jest nieobiektywny. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z uprzedzeń strony - w szczególności niesprecyzowanych. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, jak też orzekającego w danej jednostce organizacyjnej, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FZ 420/08, cbois). Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącego zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziego Izabeli Ostrowskiej i w konsekwencji nie uzasadniają ich wyłączenia. Nie bez znaczenia w sprawie jest fakt, iż wniosek o wyłączenie sędziego został złożony po wydaniu wyroku. Podnieść należy, że przepis art. 19 ustawy o p.p.s.a. stanowiący o podstawach wyłączenia sędziego oraz art. 20 § 2 p.p.s.a nie precyzuje terminu do złożenia takiego wniosku. Zatem należy interpretować go od strony celowościowej, tzn. przyjąć możliwość składania wniosku do daty uprawomocnienia się wyroku. Przy czym złożenie wniosku w późniejszym terminie musi zawierać w sobie uzasadnienie przyczyny, co do terminu jego złożenia. Jest to konieczne do należytej oceny złożonego wniosku. Reasumując stwierdzić należy, iż skarżący nie uprawdopodobnił, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego, o którego wyłączenie wniesiono. W ocenie Sądu skarżący nie wskazał przyczyn, które uzasadniałyby zastosowanie określonych w ustawie środków prawnych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.