VII SA/Wa 367/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi B. Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, zaś tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane"), po rozpatrzeniu zażalenia B. Ł. (dalej: "skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "organ I instancji", "organ powiatowy") z dnia [...]października 2012 r. nr [...] odmawiające wznowienia postępowania w sprawie wybudowania przez Politechnikę [...] zespołu garaży z trafostacją, murowanego ogrodzenia, parkingu, piwnicy, pralni, śmietników, dwóch wiat zlokalizowanych na drodze publicznej przejazdowej i pożarowej – działce nr [...]położonej w OTW [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania przez Politechnikę [...] na działce nr [...] położonej w Ośrodku Turystyczno -Wypoczynkowym w [...] budynku zespołu garaży (8 stanowisk) wraz z trafostacją zostało zakończone prawomocnymi decyzjami organu I instancji: z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmawiającą uznania za samowolne wybudowania przez Politechnikę [...] i wydania nakazu rozbiórki wskazanego wyżej budynku zespołu garaży oraz z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] nakazującą Politechnice [...] rozbiórkę śmietnika. Przesyłki zawierające wskazane rozstrzygnięcia organ I instancji skierował do M. Ł. (działającego w imieniu skarżącej na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa), jednakże jako podwójnie awizowane i nie podjęte w terminie zostały zwrócone do organu powiatowego. Pismami z dnia 9 sierpnia 2012 r. oraz z dnia 29 września 2012 r. skarżąca wystąpiła o wznowienie postępowania w sprawie wybudowania przez Politechnikę [...] zespołu garaży z trafostacją, murowanego ogrodzenia, parkingu, piwnicy, pralni, śmietników, dwóch wiat zlokalizowanych na drodze publicznej przejazdowej i pożarowej – działce nr [...] położonej w OTW [...] w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. orzekł o odmowie wznowienia przedmiotowego postępowania. Uzasadniając organ I instancji, powołując się na art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. wskazał, iż wniosek skarżącej o wznowienie postępowań w sprawach zakończonych decyzjami nr [...] i nr [...] nie został złożony z zachowaniem terminów do jego wniesienia. Zauważył, iż skarżąca o wydanych decyzjach dowiedziała się w dniu 12 grudnia 2011 r., tj. gdy odebrała korespondencję organu powiatowego z dnia 6 grudnia 2011 r. zawierającą przedmiotowe decyzje. Zatem – w ocenie organu I instancji – termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania upłynął 12 stycznia 2012 r. We wniesionym zażaleniu skarżąca wskazała m.in., iż o wydanych decyzjach została poinformowana dopiero pismem z dnia 6 grudnia 2011 r., które nie zawierało informacji o terminie odwołania, ani "o rygorze jednego miesiąca od daty otrzymania decyzji". Zauważyła także, iż cała korespondencja w przedmiotowej sprawie była od początku do lutego 2011 r. kierowana do niej, natomiast decyzja z dnia [...] marca 2011 r. z niewiadomych dla niej przyczyn została wysłana do syna. Skarżąca podniosła, iż syn – M. Ł. nigdy nie był jej pełnomocnikiem w tej sprawie, a jedynie reprezentował skarżącą tj. zastępował w czasie wizji lokalnej na działce [...]. Rozpoznając zażalenie, organ odwoławczy uzasadniając wskazane na wstępie postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r. podniósł, iż z akt sprawy wynika, że skarżąca działała przez swojego pełnomocnika – M. Ł. Zauważył, że w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo, z którego wynika, iż skarżąca upoważnia syna - M. Ł. - do reprezentowania jej w sprawie "rozebrania budynków wystawionych na ostrej granicy mojej działki i wspólnej drogi bezprawnie zajętej przez Politechnikę [...]". Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, iż stosownie do art. 40 § 2 k.p.a. słusznie organ powiatowy adresował decyzję nr [...] oraz nr [...] do M. Ł. Jednakże z uwagi na nie podjęcie przez pełnomocnika ww. decyzji w ustawowym terminie zostały one zwrócone przez placówkę pocztową z adnotacją o ich nie podjęciu w terminie. Organ odwoławczy powtórzył, iż skarżąca o wydaniu decyzji nr [...] i nr [...] dowiedziała się w dniu 12 grudnia 2011 r., kiedy doręczono jej pismo organu I instancji PINB z dnia 6 grudnia 2011 r. wraz z kopiami ww. decyzji organu powiatowego. Tym samym termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. upłynął w dniu 12 stycznia 2012 r. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż jak wskazała skarżąca w piśmie z dnia 17 grudnia 2012 r. o decyzji z dnia [...] lutego 1974 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę (dotyczącą budowy stacji transformatorowej oraz garaży) skarżąca dowiedziała się w maju 2012 r. Tym samym termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. upłynął w czerwcu 2012 r. Konkludując organ odwoławczy wskazał, iż wnioski skarżącej o wznowienie postępowania zostały złożone odpowiednio w dniu 9 sierpnia 2012 r. (pismo z dnia 9 sierpnia 2012 r.) i w dniu 1 października 2012 r. (pismo z dnia 29 września 2012 r.), a więc z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie z dnia [...] stycznia 2013 r., skarżąca wniosła o jego zmianę i dopuszczenie wznowienia postępowania w sprawie. Uzasadniając skarżąca podniosła, iż organ odwoławczy zwracając się z zapytaniem o wskazanie daty powzięcia wiadomości o okolicznościach uzasadniających wznowienie, winien był stosownie do art. 9 k.p.a. udzielić skarżącej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek o przysługujących jej i dopuszczalnych w okolicznościach niniejszej sprawy środkach prawnych. Powtórzyła także, iż cała korespondencja w przedmiotowej sprawie była kierowana do niej, natomiast decyzja z dnia [...] marca 2011 r. z niewiadomych dla niej przyczyn została wysłana do syna - M. Ł., który nigdy nie był jej pełnomocnikiem w tej sprawie, a jedynie ją reprezentował tj. zastępował w czasie wizji lokalnej na działce [...]. W dalszej części uzasadnienia skarżąca przedstawiła swoją argumentację odnoszącą się do prawomocnych decyzji kończących postępowanie w sprawie wybudowania przez Politechnikę [...] na działce nr [...] położonej w Ośrodku Turystyczno -Wypoczynkowym w [...] budynku zespołu garaży (8 stanowisk) wraz z trafostacją. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane dnia [...]stycznia 2013 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] października 2012 r., odmawiające wznowienia postępowania w sprawie wybudowania przez Politechnikę [...] zespołu garaży z trafostacją, murowanego ogrodzenia, parkingu, piwnicy, pralni, śmietników, dwóch wiat zlokalizowanych na drodze publicznej przejazdowej i pożarowej – działce nr [...] położonej w OTW [...], zakończonego decyzjami ostatecznymi PINB w [...] z dnia [...]marca 2011 r. nr [...] oraz z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]. Na wstępie należy wskazać, iż instytucja wznowienia postępowania, będąca nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Z tego też powodu instytucja ta może być stosowana tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwie fazy. Złożenie żądania o wznowienie wszczyna postępowanie wstępne, w którym organ zobowiązany jest zbadać, czy wniosek oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. i w art. 145a i 145b k.p.a., czy żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, czy nie zachodzą przeszkody przedmiotowe lub podmiotowe uniemożliwiające wznowienie postępowania. W przypadku ustalenia, iż żądanie wznowienia nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. i w art. 145a i 145b k.p.a., czy też nie został zachowany termin do jego złożenia bądź wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne - organ administracji na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmawia wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (wówczas rozpoczyna się drugi etap postępowania, który można nazwać właściwym). Podstawą odmowy wznowienia postępowania zakończonego wskazanymi decyzjami nr [...] oraz nr [...] jest fakt wniesienia przez skarżącą wniosków o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 k.p.a. z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2). Jak wynika z akt sprawy, organ odwoławczy wezwał skarżącą do uzupełnienia podań z dnia 9 sierpnia 2012 r. oraz z dnia 29 września 2012 r. poprzez wskazanie daty w której skarżąca dowiedziała się o zaistnieniu przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Odpowiadając, skarżąca wskazała, że o dacie wybudowania budynków stanowiących przedmiot postępowania wskazywanej przez organ I instancji dowiedziała się 12 grudnia 2011 r., natomiast o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę ww. obiektów dowiedziała się w maju 2012 r. (por. pismo z dnia 17 grudnia 2012 r.). W tych okolicznościach w ocenie Sądu odnośnie przesłanek, których podstawę miałyby stanowić zapisy art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., organy orzekające prawidłowo ustaliły, iż podania skarżącej o wznowienie postępowania złożone odpowiednio w dniu 9 sierpnia 2012 r. (pismo z dnia 9 sierpnia 2012 r.) oraz w dniu 1 października 2012 r. (pismo z dnia 29 września 2012 r.) zostały wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Odnosząc się zaś do przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zauważyć należy, iż nie ulega wątpliwości, że o wydaniu decyzji PINB w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] oraz z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] skarżąca dowiedziała się w dniu 12 grudnia 2011 roku. Tym samym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.,tak jak to ustaliły organy, upłynął w dniu 12 stycznia 2012 roku. W tych okolicznościach organy trafnie w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. odmówiły wznowienia postępowania. Wobec odmowy wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminom do złożenia podania odnośnie każdej ze wskazywanych przez skarżącą przesłanek brak jest podstaw do oceny zarzutów natury merytorycznej, jakie zostały zawarte w skardze, zarówno w odniesieniu do prawidłowości doręczenia decyzji, jak i przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania. Jedynie na marginesie zauważyć należy, iż błędne jest stanowisko skarżącej, z którego wynika, iż organ I instancji nieprawidłowo doręczył ostateczne decyzje nr [...] oraz nr [...] M. Łu. Sąd zauważa, iż w aktach sprawy znajduje się niedatowane pełnomocnictwo mocą, którego skarżąca upoważniła syna – M. Ł. do jej "reprezentowania w sprawie: rozebrania budynków wystawionych na ostrej granicy mojej działki i wspólnej drogi bezprawnie zajętej przez Politechnikę [...]" (karta 19 akt organu I instancji). Stosownie do art. 40 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, organ I instancji zobligowany był zatem doręczyć przedmiotowe decyzje nr [...]oraz [...] M. Ł., zgodnie z udzielonym pełnomocnictwem. Podnieść jednocześnie należy, iż organ odwoławczy nie uchybił zapisom art. 9 k.p.a., udzielając stosownych informacji co do stanu sprawy, jak i wyjaśniając okoliczności żądania skarżącej celem prawidłowego rozstrzygnięcia. Mając na względzie powyższe – w ocenie Sądu w składzie orzekającym – zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. jest prawidłowe pod względem prawnym. Z uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach znajduje podstawę w art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 490) i art. 209 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku).