VII SA/Wa 367/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-18
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Małgorzata Miron, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolnie wykonane miejsca parkingowe, składające się z płyt betonowych i krawężników, stanowią obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, uzasadniający zastosowanie procedury rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wystarczająco precyzyjny, czy samowolnie wykonane miejsca parkingowe stanowią obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego. Brak precyzyjnego ustalenia rodzaju obiektu uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów art. 48 lub art. 50-51 Prawa budowlanego, co narusza zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Spółdzielnia mieszkaniowa została zobowiązana do rozbiórki miejsc parkingowych wykonanych z płyt betonowych i krawężników na działkach nr ew. [...],[...]przy ul. [...]w [...]. Organy administracji uznały, że roboty zostały wykonane samowolnie i nałożyły obowiązek rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, ponieważ Spółdzielnia nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Spółdzielnia wniosła skargę, zarzucając, że parking nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...][...] w [...] na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
I. Stan sprawy
1. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]grudnia 2013 r. nr [...]po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni [...] "[...]" od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]października 2013 r. nr - [...]nakazującej Spółdzielni [...] "[...]" - inwestorowi robót, dokonanie rozbiórki miejsc parkingowych znajdujących się przy ul. [...]w [...]na działce nr ew. [...]wzdłuż ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...]i [...]oznaczonych nr [...], w południowo - wschodniej części działki nr [...]oznaczonych nr [...]oraz 11 miejsc postojowych wydzielonych wzdłuż ogrodzenia od strony ul. [...]na działce nr [...]i [...]poprzez zdemontowanie płyt betonowych (chodnikowych) oraz krawężników; obowiązek nałożony decyzją podlega wykonaniu od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409)
2. W uzasadnieniu decyzji [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w dniu [...] stycznia 2013 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]wpłynęło pismo Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...]dotyczące samowolnej budowy parkingu na działce nr ew. [...]przy ul. [...]w [...].
W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...]lutego 2013 r. przez upoważnionego przedstawiciela organu powiatowego ustalono, iż: "na nieruchomości pomiędzy ul. [...]i ul. [...]w [...]znajduje się zabudowa mieszkalna wielorodzinna. Osiedle mieszkaniowe S[...] "[...]" obejmuje m. in. działkę nr ew. [...]z obrębu [...]. Na działkach nr [...],[...],[...]znajduje się budynek mieszkalny wielorodzinny podpiwniczony o III i IV kondygnacjach naziemnych budynek ul. [...]. Ustalono, iż wzdłuż ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...]i [...]na działce nr [...]oraz częściowo wzdłuż ściany budynku na działce sąsiedniej wydzielone są miejsca postojowe dla samochodów osobowych ozn. nr [...]. Jednocześnie w południowo - wschodniej części działki nr [...]wydzielone są miejsca postojowe o nr [...]. Ustalono, iż na działce nr [...]i [...]wzdłuż ogrodzenia od strony ul. [...]wydzielonych jest 11 miejsc postojowych. Teren utwardzony płytami betonowymi, ograniczony krawężnikiem. Wg oświadczeń pracowników S[...] "[...]" miejsca postojowe funkcjonują od 2004 r. Brak dokumentów potwierdzających legalność przedmiotowego parkingu."
W dniu [...]kwietnia 2013 r. zostało wszczęte na wniosek strony postępowanie administracyjne w sprawie parkingu usytuowanego na działkach nr ew. [...],[...]przy ul. [...]w [...].
Postanowieniem z dnia [...]maja 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]wstrzymał samowolnie prowadzone roboty budowlane polegające na wykonaniu miejsc parkingowych na działkach nr ew. [...],[...]przy ul. [...]w [...]i nałożył na Spółdzielnię [...] "[...]" obowiązek przedłożenia dokumentów w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, tj.: (1) zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; (2) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; (3) czterech egzemplarzy projektu budowlanego w/w inwestycji.
Obowiązek ten podlegał wykonaniu w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, jednakże, jak stwierdził organ - do dnia dzisiejszego obowiązek nie został wykonany.
Zawiadomieniem z dnia [...] września 2013 r. organ powiatowy poinformował strony na podstawie art. 10 kpa o toczącym się postępowaniu administracyjnym w przedmiotowej sprawie.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]decyzją z dnia [...]października 2013 r. nakazał Spółdzielni [...] "[...]" - inwestorowi robót, dokonanie rozbiórki miejsc parkingowych znajdujących się przy ul. [...]w [...]na działce nr ew. [...]wzdłuż ogrodzenia pomiędzy działkami nr ew. [...]i [...]oznaczonych nr [...], w południowo - wschodniej części działki nr ew. [...]oznaczonych nr [...]oraz 11 miejsc postojowych wydzielonych wzdłuż ogrodzenia od strony ul. [...]na działce nr ew. [...]i [...]poprzez zdemontowanie płyt betonowych (chodnikowych) oraz krawężników. Obowiązek nałożony w/w decyzją podlega wykonaniu od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Odwołanie złożyła Spółdzielnia [...] "[...]".
3. W uzasadnieniu decyzji [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotem postępowania jest samowolne wykonanie parkingu na działkach nr ew. [...],[...]przy ul [...]w [...].
W ocenie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z analizy akt sprawy wynika, iż prowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego było prawidłowe.
Organ powiatowy postanowieniem z dnia [...]maja 2013 r. wstrzymał samowolnie prowadzone roboty budowlane polegające na wykonaniu miejsc parkingowych i nałożył na S[...] "[...]" obowiązek przedłożenia dokumentów w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia.
Jak stwierdził organ, do dnia dzisiejszego obowiązek nie został wykonany. W aktach sprawy organu powiatowego znajduje się jedynie pismo S[...] "[...]" z dnia [...]lipca 2013 r., w którym wskazano: "w odpowiedzi na postanowienie Nr - [...] informujemy, że na terenie działek [...]i [...] (...) nie wykonywaliśmy robót polegających na wykonywaniu miejsc parkingowych, a jedynie udostępniliśmy lokatorom możliwość parkowania pojazdów na niezabudowanych i nie zagospodarowanych zielenią częściach tych działek."
Organ powiatowy wobec stwierdzenia, że inwestor nie przedłożył dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowych miejsc parkingowych.
Organ podkreślił, że o konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż w przypadku nieprzedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego organ pierwszej instancji jest obowiązany do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości.
II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron
1. Skargę na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia [...] "[...]" w [...];
zarzucając naruszenie art. 48 ust. 1 w związku z art. 1 oraz art. 3 pkt 1, 3-5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2010 Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), z uwagi na fakt, że będący przedmiotem postępowania "parking" społeczny zlokalizowany na działkach nr [...]i [...]obok budynku S[...][...][...] nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, a wiec nie ma do niego zastosowania przewidziany w tej ustawie tryb postępowania o rozbiórce obiektu budowlanego –
- domagała się stwierdzenia nieważności postępowania lub uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.
2. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Zaskarżoną decyzją [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...]października 2013 r. nakazującą Spółdzielni [...] "[...]" - inwestorowi robót, dokonanie rozbiórki miejsc parkingowych znajdujących się przy ul. [...]w [...]na działce nr ew. [...]wzdłuż ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...]i [...]oznaczonych nr [...], w południowo - wschodniej części działki nr [...]oznaczonych nr [...]oraz 11 miejsc postojowych wydzielonych wzdłuż ogrodzenia od strony ul. [...]na działce nr [...]i [...]poprzez zdemontowanie płyt betonowych (chodnikowych) oraz krawężników; obowiązek nałożony decyzją podlega wykonaniu od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.
3.1. Kontrola przez wojewódzki sąd administracyjny decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem dokonywana jest w określonej kolejności. W pierwszej kolejności dokonywana jest kontrola zaskarżonej decyzji oraz postępowania, które ją poprzedziło - pod względem ważności, czyli sprawdzenia, czy nie zaistniały wady powodujące nieważność decyzji, w następnej kolejności sąd kontroluje przestrzeganie przez organ administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego, a dopiero w ostatniej kolejności należy badać przestrzeganie przez organ administracji publicznej przepisów prawa materialnego (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis", Warszawa 2005, s. 460-461).
3.2. Zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej, obowiązkiem organów administracji publicznej jest podejmowanie z urzędu lub na wniosek wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Stosownie do art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a na podstawie całokształtu materiału dowodowego ma obowiązek ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona – zgodnie z art. 80 kpa.
3.3.W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest samowolne wykonanie parkingu na działkach nr ew. [...]i [...]przy ul. [...]w [...].
Nie budzi wątpliwości, że place składowe, postojowe, składowiska odpadów, parkingi – stanowią kategorię XXII obiektów budowlanych, wynika to z załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.).
Jednakże, zdaniem Sądu, organ nie wyjaśnił w sposób wystarczająco precyzyjny, przy użyciu definicji ustawowych zawartych w art. 3 ustawy Prawo budowlane, którą definicję z tego przepisu – do istniejącego stanu faktycznego należałoby zastosować.
W niniejszej sprawie na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane nakazano dokonanie rozbiórki "miejsc parkingowych" poprzez "zdemontowanie płyt betonowych (chodnikowych) oraz krawężników". Konsekwencje zastosowania tego przepisu są restrykcyjne, dlatego też, zdaniem Sądu, należałoby najpierw określić, w sposób nie budzący wątpliwości – rodzaj obiektu będący przedmiotem niniejszego postępowania, mając na uwadze zarówno dokładnie ustalony stan faktyczny jak i używając definicji określonych w art. 3 pkt 1 lit. b lub w art. 3 pkt 3 lub też w innym przepisie ustawy Prawo budowlane.
Ustalenie takie w niniejszej sprawie jest nadzwyczaj istotne, bowiem w zależności od takiego ustalenia może mieć zastosowanie art. 48 ust. 1 i 4 lub też art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Wprawdzie [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że w jego ocenie, z analizy akt sprawy wynika, iż prowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego było prawidłowe, jednakże organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie i dlaczego tak uznał.
IV. W świetle podniesionych okoliczności faktycznych i prawnych należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, w tej sytuacji badanie, czy zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego – byłoby przedwczesne.
V. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi.
VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło