VII SA/Wa 368/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Asesor WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi D. i A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego zmiany decyzji rozbiórkowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących D. i A. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] odmówił uchylenia w trybie art. 154 § 1 kpa decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] lutego 1997r. nr [...] – nakazującej D. i A. P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego na działce nr [...] w L. gm. S., domku letniskowego i zbiornika na nieczystości płynne. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podał, iż skarga D. i A. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997r. została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 1998r. sygn. akt II SA/Po 590/97. Decyzja nakazująca rozbiórkę wbrew twierdzeniom wnioskodawców nie jest decyzją na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa. Organ również nie uznał za trafny poglądu, iż istnieje tylko interes społeczny czy też słuszny interes strony, w uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Uchwała Rady Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2001r. oraz zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co do przeznaczenia gruntów na zabudowę letniskową nie ma wpływu na ocenę interesu społecznego lub interesu strony. Przepis szczególny będący podstawą orzeczenia o rozbiórce nie dopuszcza dowolności ani też swobody orzekania w przedmiocie zaistniałej samowoli budowlanej. Nie mogą, więc być one modyfikowane zarówno wolą stron postępowania administracyjnego, jak i decyzjami organów administracyjnych. Uchylenie decyzji o rozbiórce w trybie art. 154 kpa stanowiłoby niedopuszczalne obejście bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa. Odwołanie od tej decyzji wnieśli D. i A. P., uznając, iż zaskarżona decyzja uznaniowa powinna być uzasadniona wnikliwie i logicznie. Cytowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane na gruncie przepisów Prawa budowlanego z 1994r., nie może mieć zastosowania do obiektu wybudowanego w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Podniósł w uzasadnieniu decyzji, że ponowne wszczęcie postępowania w trybie, art. 154 § 1 kpa jest niedopuszczalne, bowiem możliwość zastosowania tego przepisu uzależniona jest od niezmiennych przesłanek. D. i A. P. w dniu [...] października 2003r. wystąpili z ponownym wnioskiem o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 1997r. Uprzednio Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2000r. po wszczęciu postępowania w trybie art. 154 § 1 kpa odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] stycznia 2001r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2000r. Wobec uznania niedopuszczalności ponownego wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów merytorycznych zawartych w odwołaniu. Skargę na tą decyzję złożyli D. i A. P. uznając, iż zaskarżona decyzja narusza zasady kpa – art. 7, 8 i 11, powodujące istnienie ograniczenia uprawnień skarżących, niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 kpa oraz wykładni przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarżący powołali się na zmianę stanu faktycznego między innymi uznanie za nieważne przez Naczelny Sąd Administracyjny w Poznaniu ustalenia przez Wojewodę [...] – strefy ochronnej. W wyniku działań skarżących po 6 latach wydane są na tym terenie pozwolenia na budowę. Decyzja wydana uprzednio przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła w odmiennym stanie faktycznym, choć plan miejscowy pozostaje niezmienny. Nieprawidłowe było umorzenie postępowania, bowiem zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Ponadto zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 1991r. sygn. akt II SA 893/91 – zmiana okoliczności faktycznych w postępowaniu z art. 154 kpa może mieć znaczenie tylko do oceny czy w danej sprawie interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Zmiana okoliczności faktycznych upatrywanych w ustanowieniu strefy ochronnej ujęcia wody wymaganej w planie zagospodarowania przestrzennego, wypełnia przesłanki słusznego interesu strony przy braku kolizji z interesem społecznym. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn aniżeli wynika to z podniesionych w niej zarzutów. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji wydaną w trybie art. 154 § 1 kpa i umorzył postępowanie tego organu, uznając, iż uprzednio w tym samym trybie i w tej samej sprawie zapadła decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaistniała, więc powaga rzeczy osądzonej. W aktach sprawy brak jest wprawdzie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2001r., na którą powołano się w decyzji odwoławczej, ale załączona została decyzja tego samego organu z dnia [...] października 2000r. nr [...] – będąca decyzją pierwszoinstancyjną w stosunku do decyzji z dnia [...] stycznia 2001r. Z treści załączonej decyzji z dnia [...] października 2000r., wynika iż nie można mówić o tożsamości sprawy w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 3 kpa, – gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Decyzja, bowiem z dnia [...] października 2000r. dotyczyła odmowy uchylenia w trybie art. 154 § 1 kpa decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998r. – wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym – wznowieniowym. Co prawda postępowanie wznowieniowe dotyczyło postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1997r., ale postępowanie wznowieniowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym. Wydana, więc przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] grudnia 2003r., choć oparta również na przepisie art. 154 § 1 kpa nie dotyczy tożsamej sprawy rozstrzygniętej w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2000r., Choć wniosek o zmianę decyzji oparty został w obu sprawach na art. 154 § 1 kpa, w jednej sprawie chodziło o zmianę decyzji z [...] listopada 1998r., a w drugiej o zmianę decyzji z dnia [...] marca 1997r. Brak tożsamości sprawy, którą pominął organ drugiej instancji skutkować musi uchyleniem decyzji odwoławczej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).