VII SA/Wa 368/09

WyrokWSA w Warszawie2009-06-17

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Bożena Więch-Baranowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która zawiera umowę zlecenia z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie pokrywającym się z jej własną działalnością gospodarczą, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia, czy też z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która zawiera umowę zlecenia z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, a zakres wykonywanych czynności pokrywa się z jej własną działalnością gospodarczą, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W takim przypadku nie zachodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia jako kolejnego rodzaju działalności. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, uznając naruszenie przepisów i nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Skarżący, C. P., lekarz weterynarii, prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą i jednocześnie wykonywał pracę na podstawie umów zlecenia z Powiatowym Lekarzem Weterynarii. Organy administracji stwierdziły, że w okresie od stycznia 2003 r. do października 2004 r. skarżący nie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umów zlecenia, mimo że wykonywał pracę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów i błędne przyjęcie, że umowy te mogły być zawarte tylko z osobą fizyczną wykonującą działalność osobiście, podczas gdy umowa była zawarta z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego C. P. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2008r. stwierdzającą, iż C. P. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia w okresie od 1 stycznia 2003r. do 31 października 2004r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny: C. P. w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. jako lekarz weterynarii prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Urząd Miasta i Gminy S. pod -numerem [...]. Z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej był zgłoszony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych do ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2007 r., C. P. wykonywał pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. i z tego tytułu: 1. w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 października 2004r - nie został zgłoszony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych do ubezpieczenia zdrowotnego, 2. w okresie od dnia 1 listopada 2004 r. do dnia 30 kwietnia 2007r. - został zgłoszony przez płatnika do ubezpieczenia zdrowotnego. Na podstawie materiału dowodowego ustalono, iż zainteresowany w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 31 października 2004 r. faktycznie wykonywał pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. i nie został z tego tytułu /głoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, co potwierdzało m.in. pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. z dnia 15 września 2008 r.. oraz protokół z dnia 3 września 2007 r., z kontroli płatnika tj. Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w P., przeprowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w [...] w okresie od 9.08.2007 r. do 14.08.2007 r. oraz w dniu 3.09.2007r. Powołując przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ obowiązującej do 30 września 2004r. organ podkreślił, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, podobnie jak stanowiły o tym prz3episy ustawy z 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej do dnia 31 marca 2003r. Wykonywanie pracy w okresie od 1 stycznia 2003r. do 31 października 2004r na podstawie umów zlecenia pomiędzy zainteresowanym a Powiatowym Lekarzem Weterynarii było, zgodnie z art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym, działalnością wykonywaną osobiście i nie mogło być traktowane jako świadczenie usług weterynaryjnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Usługi będące przedmiotem umów zlecenia zawartych pomiędzy C. P. a Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. w myśl art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej należą do ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej, mogą być więc wykonywane tylko na zlecenie tej Inspekcji i tylko jeżeli powiatowy lekarz weterynarii nie jest w stanie ich wykonać samodzielnie (przy pomocy pracowników Inspekcji). Zdaniem organu należało zatem uznać, iż osoba wykonująca powyższą umowę podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach umowy zlecenia, zaś przychód uzyskany z tytułu zawartych umów powinien być rozliczany jako przychód z umowy zlecenia. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł zainteresowany domagając się jej uchylenia wraz z decyzją poprzedzającą. Skarżący zarzucił nienależyte rozpatrzenie materiału sprawy czym naruszono art. 77 kpa a także błędne przyjęcie, że umowy na wykonywanie usług weterynaryjnych zawarte w okresie od 1 stycznia 2003r. do 30 października 2004r. mogły być zawarte tylko z osobą fizyczną wykonującą tę działalność jako działalność osobistą (fakt zlecenia czynności przez organ nie może przesądzać o kwalifikowaniu ich jako wykonywanych w ramach działalności osobistej). Umowa zlecenia została zawarta z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą a wykonanie umowy pokrywało się z rodzajem usług wykonywanych w ramach działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a nawet odrzucenie, bowiem skarga nie została wniesiona w terminie, zaś ciężka grypa skarżącego nie wykluczała tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zainteresowany będąc lekarzem weterynarii od 1 stycznia 1999r. prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej , a ponadto w okresie od 1 stycznia 2003 r. do 30 kwietnia 2007 r. na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P., wykonywał usługi weterynaryjne. Z tytułu pracy na umowach zlecenia w okresie 1 stycznia 2003r. do 31 października 2004r. nie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego, co potwierdziła kontrola ZUS u zleceniodawcy. W okresie świadczenia pracy zleconej przez zainteresowanego miały zastosowanie przepisy: art.9 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. nr 45 , poz.391 z późn . zm.) obowiązującej do dnia 30.września 2004 r. oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym( Dz. U. nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do 31 marca 2003 r., w myśl których, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi. Przepisy te wprowadzały podobne unormowania dotyczące obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych tj. stosownie do art.13 pkt 4 ustawy z dn.13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. nr 137, poz. 887) – od dnia rozpoczęcia do zaprzestania wykonywania takiej działalności. W zaskarżonej decyzji organ orzekający przyjął , że w myśl powołanego art.9 ust.1 lit. e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ oraz art.8 pkt. 1 lit. e ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego stosowało się przepisy dotyczące zlecenia a zatem zainteresowany, świadczący pracę z umowy zlecenia osobiście (bo zlecił mu to organ władzy samorządowej), podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić zważywszy treść umowy zlecenia. Umowa ta zawarta była bowiem z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, a jej wykonywanie pokrywało się z rodzajem usług świadczonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Tak zawarta umowa wskazuje, że zainteresowany jako osoba zawierająca umowę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej podlegał i nadal podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego ramach tejże działalności, a zatem nie zachodzi obowiązek ubezpieczenia od umowy zlecenia jako kolejnego rodzaju działalności. Stanowisko takie zajął też Sąd Apelacyjny w K. w wyroku z dnia [...] października 2006 r. [...], gdzie stwierdził iż uzyskanie dochodów z tytułu pełnienia czynności w ramach prowadzonej indywidualnie działalności gospodarczej nie daje podstaw do przyjęcia, że ubezpieczony osiąga przychody z więcej niż jednego źródła w ramach tego samego tytułu ubezpieczenia w rozumieniu art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ (Dz. U 45, poz. 391). Prowadzenie indywidualnej działalności gospodarczej i uzyskiwanie z tej działalności przychodu z więcej niż z jednego źródła dawało tytuł do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z jednego tytułu, co pozostawało w zgodzie z treścią art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także art. 10 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym. Dopiero zmiana wprowadzona do systemu ubezpieczeń zdrowotnych ustawą z 27 września 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U Nr 210 poz. 2135) wprowadziła opłatę składki na ubezpieczenie zdrowotne odrębnie od każdego rodzaju działalności. Mając powyższe na uwadze, wobec naruszenia wyżej wskazanych przepisów w toku postępowania i nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, należało uchylić decyzje obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270). Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło