VII SA/Wa 37/06
WyrokWSA w Warszawie2006-05-16
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Halina Kuśmirek, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne dotyczące budowy ogrodzenia, jeśli strona wnioskująca o wszczęcie postępowania domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia, a organ uznał, że budowa nie wymagała zgłoszenia i postępowanie stało się bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może umorzyć postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa, jeśli strona wnioskująca o wszczęcie postępowania domaga się merytorycznego rozstrzygnięcia, a organ jedynie uznał żądanie za bezzasadne lub stwierdził, że budowa nie wymagała zgłoszenia. Bezzasadność żądania nie jest tożsama z bezprzedmiotowością postępowania, które powinno zostać rozstrzygnięte co do istoty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego ogrodzenia ze sztachet drewnianych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kpa i podniósł, że ogrodzenie powoduje zacienienie jego działki, uniemożliwia przepływ powietrza i konserwację jego ogrodzenia. Organ uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ budowa ogrodzenia o wysokości poniżej 2,20 m i od strony sąsiednich działek nie wymagała zgłoszenia zgodnie z Prawem budowlanym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII SA/Wa 37/06
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2005 r., [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie wybudowanego ogrodzenia ze sztachet drewnianych (przy istniejącym ogrodzeniu stalowym) pomiędzy działką o nr ew. [...] J. G., a działką nr ew. [...] A. W. w Z. przy ul. [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane utrzymał w mocy w/w decyzję Nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2005 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji w toku prowadzonego postępowania podjął działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny obywateli, zgodnie z art. 7 kpa, a także zgodnie z art. 77 kpa zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w niniejszej sprawie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż przedmiotem postępowania było wybudowanie ogrodzenia ze sztachet drewnianych (przy istniejącym ogrodzeniu stalowym) pomiędzy działką o nr ew. [...] J. G., a działką nr ew. [...] A. W. w Z. przy ul. [...].
Organ II instancji wskazał, iż z akt sprawy wynika, że przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane pomiędzy sąsiednimi działkami oraz posiada wysokość pomiędzy 1,85 m. do 2,20 m. W związku z tym, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, budowa takiego ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia. Bowiem w myśl w/w przepisu "zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.(...)".
Zdaniem organu odwoławczego, w świetle powyższego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] zgodnie z przepisami prawa uznał, iż dalsze prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105§ 1 kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak również poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 6, 8, 12 oraz art. 77 § 1 kpa.
Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja nie uwzględnia jego interesu prawnego. Wskazał, iż wybudowane ogrodzenie międzysąsiedzkie ze sztachet drewnianych przez A. W. jest ogrodzeniem zbędnym, ponieważ wcześniej wybudował ogrodzenie z przęseł metalowych. Ponadto, zdaniem J. G., wybudowane przez A. W. ogrodzenie ze sztachet drewnianych, powoduje zacienienie działki i rosnących świerków wzdłuż granicy (od strony wschodniej). Nadto uniemożliwia przepływ powietrza oraz konserwację, ogrodzenia skarżącego, poprzez malowanie co cztery lata.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynika sprawy.
Zgodnie z treścią art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Wskazać należy, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Wydanie decyzji o umorzeniu postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji. Umorzenie postępowania nie jest zależne ani od woli organu administracji ani tym bardziej pozostawione do uznania organu. Organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania w przypadku stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Okoliczności powodujące bezprzedmiotowość muszą być stwierdzone i wskazane w decyzji o umorzeniu postępowania.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Nie istnieją bowiem okoliczności, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym.
W literaturze i orzecznictwie podkreśla się konieczność i celowość rozróżnienia między bezprzedmiotowością postępowania, a brakiem przesłanek do uwzględnienia żądania strony. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (zob. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r., sygn. akt II SA 70/98 LEX nr 43205).
Natomiast bezzasadność żądania strony, to brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony. W przeciwieństwie zatem do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie może prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylanie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (wyrok NSA z dnia 9 września 2000 r., sygn. akt IV SA 12/98).
Brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, lecz oznacza jedynie bezzasadność żądania strony (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 1989 r., SA/Wr 957/88, ONSA 1989 Nr 1, poz. 22).
W przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek J. G. z dnia 29 kwietnia 2005 r. w sprawie wybudowanego ogrodzenia ze sztachet drewnianych, przy istniejącym ogrodzeniu stalowym, pomiędzy działką nr ew. [...] J. G., a działką nr ew. [...] A. W. w Z. przy ul. [...].
W postępowaniu administracyjnym wszczynanym na wniosek strony, żądanie uprawnionego ma charakter decydujący. Jeżeli zatem strona jest zainteresowana uzyskaniem decyzji merytorycznej, po dokładnym ustaleniu okoliczności faktycznych, wydanie przez organ administracyjny decyzji o umorzeniu postępowania, kończącej formalnie postępowanie w sprawie, nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 23 kwietnia 1997 r., I SA/Łd 435/86).
W świetle podstawowych zasad kpa strona ma prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy stanowiącej przedmiot procesu (wyrok SN z dnia 11 czerwca 1996 r., III ARN20/96 OSNAPiUS 1996r. Nr 22, poz. 330).
Obowiązkiem organu rozpoznającego niniejszą sprawę w trybie postępowania administracyjnego było zatem załatwienie jej poprzez wydanie decyzji pozytywnej lub negatywnej.
Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie zobowiązany ustosunkować się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącego oraz do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło