VII SA/Wa 371/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. P. na pismo Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie odmowy wniesienia skargi nadzwyczajnej postanawia: odrzucić skargę. Skarżący W. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pismo Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie odmowy wniesienia skargi nadzwyczajnej. W odpowiedzi, organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 2a ww. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a., działania organów administracji publicznej, a także ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Powtórzyć należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy, w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. W niniejszej sprawie skarga W. P. dotyczy odmowy wniesienia przez Rzecznika Praw Pacjenta skargi nadzwyczajnej od prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w K. (sygn. akt [...]). Ocena zasadności wniesienia skargi nadzwyczajnej należy do podmiotu uprawnionego, który w żaden sposób nie jest związany wnioskiem osoby zainteresowanej. Możliwość wniesienia skargi nadzwyczajnej jest zatem uprawnieniem, a nie obowiązkiem Rzecznika Praw Pacjenta. Ustawodawca pozostawił organom uprawnionym swobodę w podjęciu decyzji, czy w danej sprawie wniesienie skargi nadzwyczajnej uznać za zasadne. Pismo o odmowie wniesienia skargi nadzwyczajnej, jest niejako zwykłym pismem bez żadnego statusu w postępowaniu, mające jedynie charakter informacyjny wobec skarżącego. Odmowa skorzystania przez Rzecznika Praw Pacjenta ze swojego uprawnienia do skierowania skargi nadzwyczajnej nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, z zatem nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Procedura wnoszenia skargi nadzwyczajnej, choć szczątkowa, to jednak określa podmioty uprawnione na prawach wyłączności do oceny, czy w konkretnej sprawie istnieje podstawa do wystąpienia ze skargą nadzwyczajną. Skarżący nie ma zatem, pomimo tego że sprawa wywołana była jego wnioskiem, prawa do skutecznego zakwestionowania stanowiska Rzecznika Praw Pacjenta, który nie widzi podstaw do kierowania skargi nadzwyczajnej. W powyższej sytuacji pismu skarżącego (skardze) można co najwyżej przypisać charakter skargi wnoszonej w trybie przepisów Działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (skarga na pracownika lub na opieszałe działanie instytucji). Zauważyć należy, że postępowanie w zakresie skarg i wniosków, normowane przepisami Działu VIII k.p.a., chociaż unormowane jest również w przepisach procedury administracyjnej, nie stanowi postępowania jurysdykcyjnego, które zmierza do wydania decyzji administracyjnej lub innego aktu o charakterze władczym. Za ugruntowany należy uznać pogląd, że czynności podejmowane przez organy w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 p.p.s.a. i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.