VII SA/Wa 373/14
WyrokWSA w Warszawie2014-04-17
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, wydana na podstawie decyzji o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, może zostać utrzymana w mocy, jeśli skarżący nie został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, ale złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Mimo wadliwego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, skarżący nie został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, gdyż złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, podnosząc w nim zarzuty. W tej sytuacji uchybienie proceduralne nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B. Podstawą zatrzymania było uznanie skarżącego przez Wójta Gminy za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (niekonstytucyjność przepisów dotyczących zatrzymania prawa jazdy) oraz przepisów postępowania, w tym wadliwe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. S. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), zaś tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania R. S., od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B, nr [...], nr druku [...], wydanego przez Starostę [...] w dniu [...] marca 2004 r. - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w dniu [...] listopada 2012 roku do Starosty [...] wpłynął wniosek Wójta Gminy [...], o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu – R. S.
Do wniosku dołączono poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 roku, znak: [...], o uznaniu R/ S/ za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Ww. decyzja Wójta Gminy [...] została doręczona skarżącemu w dniu 6 listopada 2012 roku. Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie znajdująca się w aktach kopia decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012r nie jest opatrzona klauzulą, iż stała się ona ostateczna, jednakże okoliczności sprawy pozwalają na stwierdzenie, że jest ona decyzją ostateczną. Jak dotychczas, do Kolegium, które jest organem właściwym do rozpatrywania odwołania od tej decyzji, takie odwołanie nie wpłynęło. Również skarżący nie wskazuje, aby odwoływał się od tej decyzji. Zatem należy uznać, iż z dniem 20 listopada 2012 roku, ww. decyzja Wójta Gminy [...] stała się decyzją ostateczną.
Zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji działając na podstawie art. 5 ust 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228, z późn. zm.), orzekł o zatrzymaniu R. S. prawa jazdy kategorii B, nr [...], nr druku [...], wydanego przez Starostę [...] w dniu [...] marca 2004 roku.
W ocenie organu odwoławczego wskazane okoliczności, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy obligowały Starostę [...] do wydania decyzji o zatrzymaniu R. S. prawa jazdy.
W szczególności, odmiennego rozstrzygnięcia w przedmiocie zatrzymania skarżącemu prawa jazdy nie uzasadniają okoliczności podniesione w odwołaniu. Zdaniem organu odwoławczego kwestia oceny zasadności uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wykracza poza przedmiot postępowania w niniejszej sprawie. Została ona już rozstrzygnięta decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 roku, znak: [...], o uznaniu R. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Odnosząc się do złożonej w odwołaniu deklaracji uiszczania alimentów organ odwoławczy zwrócił uwagę, że dopiero wywiązywanie się przez dłużnika alimentacyjnego w każdym miesiącu, przez okres 6 miesięcy, z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, stanowi przesłankę do uchylenia decyzji o zatrzymaniu mu prawa jazdy zgodnie z art. 5 ust. 6 pkt 1 ustawy.
Rozpatrując sprawę Kolegium stwierdziło, że skarżący nie został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie.
Z akt sprawy wynika, że przy doręczaniu zawiadomienia z dnia 28 listopada 2012 roku, o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie zastosowano sposób doręczenia przewidziany w art. 44 Kpa lecz na znajdującym się w aktach sprawy potwierdzeniu odbioru ww. zawiadomienia brak jest informacji czy zawiadomienie zostało złożone w jednym z miejsc przewidzianych w art. 44 § 1 Kpa.
W ocenie Kolegium uchybienie to nie stanowi jednak podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji gdyż skarżący złożył odwołanie nie podnosząc, że brak prawidłowego zawiadomienia o wszczęciu postępowania uniemożliwił mu podjęcie konkretnej czynności procesowej.
Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że wydając zaskarżoną decyzję organ pierwszej instancji naruszył w istotnym stopniu art. 10 § 1 Kpa.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył R. S. zarzucając, że decyzja jest dla niego krzywdząca gdyż pozbawia go pracy kierowcy z której się utrzymuje.
W uzupełnieniu skargi ( pismo procesowe z dnia 27 sierpnia 2013r ) pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 5 ust. 3 b i ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o ww. przepisy, w sytuacji gdy wskazane uregulowania są niezgodne z Konstytucją RP, zwłaszcza art. 2 i art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej, co zostało potwierdzone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt P 46/07, w odniesieniu do wcześniejszej obowiązującej ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, która zawierała tożsame normy.
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. polegające na oparciu decyzji wyłącznie na poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 r. o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, bez stwierdzenia, że ww. decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku instancji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady legalizmu i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., art. 10 §1 k.p.a. oraz art. 44 k.p.a. polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że wadliwe doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego nie pozbawiło skarżącego możliwości czynnego udziału w postępowaniu, podczas gdy faktycznie nie posiadał on możliwości wypowiedzenia się o zebranym materiale dowodowym w toku postępowania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasady legalizmu i czynnego udziału stron w postępowaniu.
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na popadnięciu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w niekonsekwencję albowiem z jednej strony organ przyznaje w uzasadnieniu, że w toku postępowania przed Starostą [...] doszło do nieprawidłowości w zakresie doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i oparcia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wyłącznie na poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 r. o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, z drugiej zaś strony organ zupełnie dowolnie uznaje, że decyzja Starosty [...] zasługiwała na utrzymanie w mocy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W niniejszej sprawie skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza, a tylko taka okoliczność mogłaby uzasadniać uwzględnienie skargi.
Wskazać należy, że przepisy regulujące zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu zawarte są w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r poz.1228 ).
Od dnia 1 stycznia 2012 r., na skutek uregulowań wynikających z ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 205, poz. 1212), uległa zmianie wcześniej obowiązująca procedura związana z zatrzymaniem prawa jazdy.
Po wskazanej wyżej nowelizacji postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, poprzedzone musi być postępowaniem w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Zgodnie z art. 5 ust 3b w/w ustawy " Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.)".
W niniejszej sprawie procedura wynikająca z powołanego wyżej przepisu została zachowana.
Wójt Gminy [...] skierował do Starosty [...] wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu – R. S., dołączając odpis decyzji z dnia [...] listopada 2012 roku, znak: [...], o uznaniu R. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 roku, znak: [...], o uznaniu R. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest decyzją ostateczną, co potwierdził na rozprawie skarżący wyjaśniając, że od decyzji tej nie składał odwołania.
Za prawidłowe więc należy uznać ustalenia dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dotyczące prawomocności decyzji ostatecznej Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2012 roku, znak: [...], o uznaniu R. S. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Stosownie do art. 5 ust 5 powołanej ustawy na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie wskazało, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy znajdują zastosowanie przywołane wyżej przepisy ustawy, które obligują organ do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy.
Wskazane uregulowania prawne wbrew zarzutowi skargi nie naruszają postanowień Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lutego 2014r, sygn .akt. K23/10.
Nietrafne są także zarzuty naruszenia zasad postępowania - art. 7, 77, 80, 10§ 1, 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Wprawdzie skarżący nie został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania jednakże otrzymał decyzję organu pierwszej instancji i złożył odwołanie w którym podniósł zarzuty skierowane przeciwko decyzji pierwszo instancyjnej.
W tej sytuacji nie można uznać, aby skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw i czynnego udziału w postępowaniu.
Organ orzekający w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie oraz odpowiednio i obszernie przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło