VII SA/Wa 374/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi S. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia T. S. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzonych robót budowlanych na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. A.w O. w sprawie wykonania otworów okiennych i wstawienia okien w ścianie budynku zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. S.w P. na granicy z posesją zlokalizowaną przy ul. S.w P., ponieważ w tej sprawie toczyło się już postępowanie administracyjne i zapadło rozstrzygnięcie, tj. została wydana decyzja przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. z dnia [...].06.1994r., znak: [...] w zakresie pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na w/w nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy w dniu 04.06.2012r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wpłynął wniosek S. R. o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wykonania otworów okiennych i wstawienia okien w ścianie budynku zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] przy ul. S. w P. na granicy z posesją zlokalizowaną przy ul. S.w P.. W dniu [...].06.2012r. organ powiatowy przeprowadził na w/w nieruchomości czynności kontrolne, które wykazały, że przy ul. S. w P. usytuowany jest budynek mieszkalny, który posiada decyzję Prezydenta Miasta P. (podpisaną przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P.) z dnia [...].06.1994r., znak: [...] w zakresie pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na w/w nieruchomości. Inwestor – M. A. okazał także podczas kontroli dokumentację budowlaną. Mając na uwadze powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w dniu [...] lipca .2012 r. wydał postanowienie nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzonych robót budowlanych na działce o nr ew. [...] przy ul. S. w P. na granicy z posesją zlokalizowaną przy ul. S.w P.. . W związku z powyższym, zdaniem organu zażaleniowego nie znaleziono z punktu widzenia nadzoru budowlanego podstaw do podejmowania czynności administracyjnych wynikających wprost z przepisów ustawy Prawo budowlane i Kodeksu postępowania administracyjnego ponieważ w spornej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie, tj. inwestor uzyskał decyzję Prezydenta Miasta P. (podpisaną przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P.) z dnia [...].06.1994r., udzielającą na podstawie art. 42 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974r. M. A. pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w P. przy ul. S., akceptując sporne otwory okienne. Ponadto, zdaniem organu zażaleniowego, nie jest możliwe prowadzenie w stosunku do oddanego do użytkowania obiektu budowlanego postępowania z zakresu nadzoru budowlanego. Organ stwierdził, iż nie znaleziono z punktu [...] WINB podstaw do podejmowania czynności administracyjnych wynikających wprost z przepisów ustawy Prawo budowlane i Kodeksu postępowania administracyjnego. W ramach ustawowych kompetencji organy nadzoru budowlanego nie mają zatem podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w stosunku do przedmiotowej inwestycji i stąd należało wydać postanowienie na podstawie art. 61a § 1 Kpa. W skardze domagającej się uchylenia zaskarżonego postanowienia S. R. stwierdził, że wykonanie otworów budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w P. przy ul. S. powoduje ograniczenie jego prawa własności w korzystaniu z nieruchomości. Zdaniem strony skarżącej, otwory te zostały wykonane samowolnie i nie związana z wydaniem decyzji przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. z dnia [...].06.1994r., w zakresie pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na ul. S.w P.. Zdaniem S. R. okna zostały wykonane po uzyskaniu decyzji bowiem plany dotyczące zatwierdzenia powyższej inwestycji jednoznacznie wskazują, że okien takowych miało nie być. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożonej skardze nie można przynajmniej w części odmówić słuszności. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy postanowienie organu nadzoru budowlanego I instancji, wydane na podstawie art. 61 a §1 K.p.a. Przepis ten, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6,poz. 18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w ari 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art61a §1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisać prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art, 61a§ 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wykonywanych robót budowlanych jest okoliczność, iż ustalony przez organ zakres tych robót, jest zgodny z pozwoleniem na budowę. Na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania te kwestie nie mogły być przedmiotem oceny organu, tym bardziej, że zakres i sposób wykonywania tychże robót był kwestionowany przez stronę żądającą wszczęcia postępowania. Należało zatem przyjąć, że organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy, w sposób nieuprawniony przyjął, iż postępowanie administracyjne nie było wszczęte mimo że organ przeprowadził szereg czynności wyjaśniających i dowodowych. Zaskarżone postanowienie a także utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji zostały więc wydane z naruszeniem art 61a §1 k.p.a. Z uwagi na to, że przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie wydane w trybie wskazanego art 61a §1 k.p.a. przedwczesna jest na obecnym etapie nie tylko ocena legalności wykonywanych robót budowlanych na działce sąsiedniej z działką skarżącego ale również ocena interesu prawnego strony skarżącej. Do organu administracji należał będzie obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, dokonanie niezbędnych ustaleń odnoszących się praw skarżącego i załatwienie jego żądania w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art, 145 § 1 pkt1 lii c ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1/ sentencji wyroku. O niewykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art, 152 p.p.s.a., co oznacza, iż uchylone postanowienie nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jego rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny.