VII SA/Wa 375/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-06
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Magdalena Maliszewska, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, może skutecznie żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli organ błędnie ustalił brak tytułu prawnego do nieruchomości przez skarżącą, to nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie, jeśli skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie tylko z interesu faktycznego. Ciężar wykazania legitymacji materialno-prawnej spoczywa na osobie żądającej wznowienia postępowania.Stan faktyczny
B. S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego robót budowlanych polegających na utwardzeniu części działki. Organ pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji, która uchylała decyzję nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji, stwierdzając, że B. S. nie wykazała swojego interesu prawnego do udziału w postępowaniu. WSA w Warszawie oddalił skargę B. S., uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę B. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Protokolant Sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. – zwanej dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania B. S.
- utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], odmawiającą uchylenia, po wznowieniu postępowania na wniosek B. S., decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], którą uchylona została decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...], wnosząca sprzeciw i nakładająca obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w sprawie robót objętych zgłoszeniem A. K., polegających na utwardzeniu części działki o nr ew. [...], obręb [...], przy ul. [...] w [...] i orzekająca o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...], Wojewoda [...] wznowił na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowanie zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...]. Przesłankę do wznowienia postępowania stanowiła podnoszona przez B. S. okoliczność, iż będąc stroną postępowania bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010r., Nr [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż zgodnie z utrwalona linią orzeczniczą, w wypadku gdy wznowienie postępowania ma nastąpić z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ rozpatrując dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta staje się przedmiotem oceny i ustaleń w postępowaniu prowadzonym dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego.
Organ zaznaczył, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym to na podmiocie żądającym podjęcia postępowania nadzwyczajnego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Pismem z dnia [...] października 2011 r., znak: [...], Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wezwał B. S. do wykazania interesu prawnego do kwestionowania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie inwestycji (odpis z księgi wieczystej, akt notarialny).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, B. S. przesłała odpis księgi wieczystej nr [...], z którego wynika, że właścicielami działek nr [...] i [...] są T. K. i B. K.
Majac tę okoliczność na uwadze organ stwierdził, iż B. S. nie przedstawiła dokumentu prawnego potwierdzającego jej tytuł prawny do nieruchomości, z którego mogłaby wywodzić swój interes prawny do udziału w postępowaniu dotyczącym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...].
Jednocześnie organ dodał, że obszar oddziaływania inwestycja polegającej na wykonaniu utwardzenia z kostki betonowej powierzchni 480 m² w odległości 0,5 m od granicy działki nr [...], zamyka się w granicach działki inwestycyjnej nr ew. [...]. Ponadto zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie można wywodzić interesu prawnego do kwestionowania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], z faktu posiadania prawa własności dziełek nr [...] i [...], bowiem sporne przedsięwzięcie nie ogranicza w żaden sposób zagospodarowania sąsiedniej działki nr [...], w szczególności ograniczenie takie nie wynika z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Natomiast działka nr [...] niewątpliwie znajduje się w znacznym oddaleniu od działki inwestycyjnej, bowiem nie widnieje ona na mapie sytuacyjno- wysokościowej w skali 1:500, na której zaznaczono działkę inwestycyjną wraz z przyległymi nieruchomościami, a tym samym pozostaje poza wpływem inwestycji.
Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że B. S. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...].
Na marginesie organ dodał, iż podziela zawarte w decyzji organu wojewódzkiego stanowisko, że zgłoszenie robót nie uruchamia postępowania administracyjnego, a czynności podejmowane przez organ administracji architektoniczno - budowlanej nie są typowymi działaniami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego, w których nie biorą udziału inne osoby oprócz inwestora. Jednakże Wojewoda [...] pominął fakt, iż w niniejszej sprawie zostały wniesiony sprzeciw, a zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem od momentu wniesienia sprzeciwu toczy się postępowanie administracyjne zgodnie z regułami Kodeksu postępowania administracyjnego, a krąg stron tego postępowania ustala się na podstawie art. 28 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że kwestia drogi winna być rozstrzygnięta przy wydaniu pozwolenia na budowę budynku stacji diagnostycznej, organ stwierdził, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie utwardzenie części działki o nr ew. [...] i tylko w oparciu o roboty budowlane, których dotyczy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], może być ustalany przymiot strony w niniejszym postępowaniu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. złożyła B. S. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r.
W skardze wskazała, że nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy. Stwierdziła, iż przedmiotem inwestycji A. K. była budowa drogi a nie utwardzenie terenu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga B. S. nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] nie naruszają prawa.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy więc badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie B. S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...]. Jako podstawę swego żądania wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Jak trafnie wskazały organy obu instancji, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania oparty został o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. podmiot składający wniosek uważa, że przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, a został w tym postępowaniu pominięty - tak jak w rozpatrywanej sprawie - to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony, następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie, zgodnie z powyższym Wojewoda [...] - po ustaleniu, iż wnioskodawczyni B. S. zachowała wymagany przepisem miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną, ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], którą uchylona została decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] zgłaszająca sprzeciw i nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu części działki o nr ewid. [...] obręb [...] w [...] przy ul. [...] i którą orzeczono o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
Jak wskazano wyżej, po wznowieniu postępowania administracyjnego organy zobowiązane były zbadać czy B. S. przysługiwał przymiot strony w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu części działki o nr ewid. [...] obręb [...] w [...]. Organy zobowiązane były więc do zbadania kwestii czy skarżąca została przymiotu strony pozbawiona w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji architektoniczno - budowlanej, co powodowałoby wadę tego postępowania, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czy też przymiotu strony nie posiadała w ogóle i nie doszło do naruszenia postępowania administracyjnego.
Jak trafnie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego.
Organ słusznie zaznaczył, że zgodnie z orzecznictwem sądowo- administracyjnym to na podmiocie żądającym podjęcia postępowania nadzwyczajnego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Właściwie zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia [...] października 2011 r., znak: [...], wezwał B. S. do wykazania interesu prawnego do kwestionowania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...], poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie spornej inwestycji (odpis z księgi wieczystej, akt notarialny).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, B. S. przesłała odpis księgi wieczystej nr [...], z którego wynika, że właścicielami działek nr [...] i [...] są T. K. i B. K.
W tym miejscu należy jednak podkreślić, że jak wynika z załączonego do skargi skróconego odpisu aktu małżeństwa B. K. widniejąca w Księdze Wieczystej jako współwłaścicielka działki nr ew. [...] zmieniła nazwisko i obecnie nazywa się B. S. W konsekwencji Sąd uznał, że organ nieprawidłowo ustalił, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do ww. nieruchomości.
Powyższe pozostaje jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak bowiem organ słusznie wskazał, obszar oddziaływania inwestycji polegającej na wykonaniu utwardzenia z kostki betonowej powierzchni 480 m² w odległości 0,5 m od granicy działki nr [...], zamyka się w granicach działki inwestycyjnej nr ew. [...]. Nie można więc wywodzić interesu prawnego do kwestionowania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], z faktu posiadania prawa własności dziełek nr [...] i [...]. Sporne przedsięwzięcie nie ogranicza w żaden sposób zagospodarowania sąsiedniej działki nr [...], w szczególności ograniczenie takie nie wynika z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 z późn. zm.). Natomiast działka nr [...] niewątpliwie znajduje się w znacznym oddaleniu od działki inwestycyjnej, bowiem nie widnieje ona na mapie sytuacyjno- wysokościowej w skali 1:500, na której zaznaczono działkę inwestycyjną wraz z przyległymi nieruchomościami, a tym samym pozostaje poza wpływem inwestycji.
Wobec powyższego zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że B. S. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...].
Odnosząc się do zarzutu odwołania, że kwestia drogi winna być rozstrzygnięta przy wydaniu pozwolenia na budowę budynku stacji diagnostycznej, organ prawidłowo wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie utwardzenie części działki o nr ew. [...] i tylko w oparciu o roboty budowlane, których dotyczy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...], może być ustalany przymiot strony w niniejszym postępowaniu.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło