VII SA/Wa 376/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-11

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieusunięcie stanu podwójnego cumowania jednostek może zostać nałożona na użytkownika nabrzeża, jeśli przepisy regulujące cumowanie są adresowane do kapitana statku, a użytkownik nie ma technicznych możliwości wykonania polecenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za nieusunięcie stanu podwójnego cumowania jednostek została nałożona z naruszeniem prawa. Przepisy dotyczące cumowania statków, w tym podwójnego, są adresowane do kapitana statku, który ponosi odpowiedzialność za wykonanie manewru. Użytkownik nabrzeża, nawet jeśli jest "właścicielem" w rozumieniu przepisów, niekoniecznie ma techniczne możliwości wykonania polecenia usunięcia jednostki, zwłaszcza gdy załoga odmawia współpracy. Organy administracji nie wykazały w sposób należyty, w czym upatrują naruszenia przepisów przez użytkownika nabrzeża.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na P. M. za nieusunięcie stanu podwójnego cumowania jednostek w porcie, co stanowiło naruszenie przepisów portowych. P. M. kwestionował nałożenie kary, argumentując, że jako użytkownik nabrzeża nie ma wpływu na to, kto i jak cumuje przy jego nabrzeżu, a przepisy dotyczące cumowania są skierowane do kapitanów statków. Organy administracji nałożyły karę, uznając, że P. M. naruszył przepisy, mimo braku jego zgody na podwójne cumowanie i odmowy wykonania poleceń.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieusunięcie stanu podwójnego cumowania jednostek I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącego P. M. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania P. M. - utrzymał mocy decyzję Dyrektora Urzędu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], nakładającej na P. M. karę pieniężną w kwocie 1000 zł (słownie: tysiąc złotych) za nieusunięcie stanu podwójnego cumowania jednostek w porcie [...], tj. naruszenia § 11 ust. 1-3, § 54 ust. 1, § 57 oraz § 68 Zarządzenia Nr 2 Dyrektora Urzędu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. - Przepisy Portowe (Dz. U. Woj. [...] poz. [...]) w związku z art. 44, art. 57 oraz art. 56 pkt 9 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502 ze zm.). Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: W dniu [...] stycznia 2012 r. P. M. - Firma [...] otrzymał odpowiedź (sygn. [...]), na pismo z dnia [...] grudnia 2011 r., informujące o dopuszczalnej szerokości jednostek stacjonujących przy nabrzeżu [...]. W dniu [...] stycznia 2012 r. wysłano do P. M. pismo [...], że należy przestawić jednostki z nabrzeża [...] na [...] na czas manewrowania statku [...] o dł. 88 m. Jednostki nie zostały przestawione. W dniu [...] stycznia 2012 r. (sygn. [...]) wysłano do P. M. wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących ww. zdarzenia. Wyjaśnień P. M. nie złożył. W dniu [...] stycznia 2012 r. wysłano do P. M. pismo [...], o przesunięciu jednostek z nabrzeża [...] na [...] w związku ze spodziewanymi manewrami statku [...] o dł. 88,97 m na obrotnicy. Jednostek P. M. nie usunął. Dnia [...] lutego 2012 r. sygn. [...] wysłano do P. M. pismo przypominające o tym, że minął termin złożenia wyjaśnień dotyczących zdarzenia z dnia [...] stycznia 2012 r. Nie wydano wówczas decyzji administracyjnej. W dniu [...] kwietnia 2012 r. wysłano do P. M. pismo [...] przypominające o tym, że nie wyrażono zgody na postój jednostek burta w burtę przy nabrzeżu [...] i [...]. W czasie wizji lokalnej w dniu [...] marca 2012 r. (pismo [...]) stwierdzono, że P. M. złamał zakaz stawiania jednostek burta w burtę (dowód: zdjęcia z dnia [...] marca 2012 r.). W dniu [...] maja 2012 r. wysłano do Dyrektora [...] pismo [...], w którym negatywnie zaopiniowano prośbę P. M. dotyczącą zezwolenia na postój jednostek burta w burtę przy nabrzeżu [...] i [...]. W dniu [...] maja 2012 r. wysłano do P. M. pismo [...], w którym po raz kolejny przypomniano, że nie posiada zgody na postój jednostek burta w burtę. W czasie wizji lokalnej w dniu [...] maja 2012 r. oraz [...] maja 2012 r. stwierdzono, że przy nabrzeżu [...] stacjonują dwie jednostki burta w burtę (dowód: zdjęcia z dnia 11 i 16 maja 2012 r. W dniu 17 maja 2012 r. Urząd Morski w [...] wysłał do P. M. pismo [...], w którym negatywnie opiniuje podanie P. M. w sprawie wyrażenia zgody na postój jednostek burta w burtę przy nabrzeżu [...] i [...]. W dniu [...] maja 2012 r. wysłano do P. M. pismo [...] wyjaśniające, że nie może otrzymać zgody na cumowanie jednostek burta w burtę, m.in. dlatego, że nie złożył żadnej dokumentacji w Kapitanacie Portu [...] dotyczącej stanu technicznego swoich nabrzeży. W dniu [...] czerwca 2012 r. P. M. otrzymał pismo [...] informujące, że zgodnie ze zgłoszeniem pilota Pana A. S. na czas manewrowania statku [...] należy usunąć jednostki [...] i [...]. W dniu [...] czerwca 2012 r. wysłano do P. M. pismo [...], w którym po raz kolejny przypomniano o tym, że nie wyrażono zgody na postój jednostek burta w burtę przy nabrzeżu [...] i [...]. W czasie wizji lokalnej w dniu [...] czerwca 2012 r. stwierdzono, że przy nabrzeżu [...] stoją dwie jednostki burta w burtę. W ww. piśmie wezwano P. M. do złożenia stosownych wyjaśnień odnośnie zaistniałej sytuacji. W dniu [...] czerwca 2012 r. wysłano do P. M. pismo [...], w którym wezwano P. M. do natychmiastowego usunięcia jednostki [...] stacjonującej przy burcie innej jednostki przy nabrzeżu [...]. Jednocześnie przypomniano, że P. M. był zobowiązany do złożenia stosownych wyjaśnień odnośnie nagminnego stacjonowania jednostek burta w burtę przy nabrzeżu [...]. W dniu [...] czerwca 2012 r. P. M. otrzymał polecenie przestawienia jednostki zacumowanej burta w burtę przy nabrzeżu [...]. P. M. poinformował bosmana dyżurnego Portu, że jednostka nie zostanie usunięta (dowód: kserokopia z dziennika portowego z dnia [...] czerwca 2012 r.). W dniu [...] września 2012 r. wysłano do P. M. pismo [...] z poleceniem natychmiastowego przestawienia jednostki [...] zacumowanej burta w burtę przy nabrzeżu [...]. Jednocześnie wezwano P. M. do złożenia stosownych wyjaśnień w Kapitanacie Portu [...]. Ponieważ P. M. nie dokonał usunięcia stanu podwójnego cumowania jednostek oraz nie złożył wyjaśnień w sprawie, w dniu [...] września 2012 r. wysłano do P. M. pismo [...], w którym zawiadomiono o wszczęciu postępowania administracyjnego z powodu wielokrotnego niestosowania się do poleceń Kapitanatu Portu [...]. W ww. zawiadomieniu poinformowano P. M., że wnioski i uwagi może składać w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia. P. M. nie złożył żadnych wyjaśnień. W dniu [...] października 2012 r. wysłano do P. M. wezwanie [...] do osobistego stawiennictwa w dniu [...] października 2012 r. o godz. 12.00 w Kapitanacie Portu [...] w sprawie podwójnego cumowania jednostek przy nabrzeżach [...] i [...]. Na wezwanie P. M.nie stawił się pomimo odebrania zawiadomienia w dniu [...] października 2012 r. Wobec powyższego w dniu [...] listopada 2012 r. Kapitan Portu [...] działając na mocy upoważnienia Dyrektora Urzędu [...] w [...] wydał decyzję znak: [...], nakładającą na P. M. karę pieniężną w kwocie 1.000 zł za nieusunięcie stanu podwójnego cumowania jednostek w porcie [...]. Podstawą prawną ww. decyzji był art. 44, art. 57 oraz art. 56 pkt 9 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej w związku z naruszeniem przez stronę postępowania § 11 ust. 1-3, § 54 ust. 1, § 57 oraz § 68 Zarządzenia Nr 2 Dyrektora Urzędu [...] w [...] - Przepisy Portowe. Po rozpatrzeniu odwołania P. M. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu [...] w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Rozpatrujący odwołanie organ II instancji stwierdził, że powołane w decyzji organu I instancji podstawy prawne są adekwatne do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, a argumenty, które podniosła strona odwołująca się nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy stwierdził, że Kapitan Portu [...] działając w trybie określonym w art. 57 ust. 1 ustawy o obszarach morskich i administracji morskiej prawidłowo wydał decyzję administracyjną nakładającą karę pieniężną na P. M. za wykroczenie przeciwko przepisom wydanym na podstawie art. 47 ww. ustawy, tj. Zarządzenia Dyrektora Urzędu [...] w [...] Przepisy Portowe. Organ odwoławczy zauważył, że powoływane przez organ I instancji Przepisy Portowe weszły w życie w dniu [...] lipca 2012 r. i miały w niniejszej sprawie zastosowanie. Należy podkreślić fakt obowiązywania adekwatnych rozwiązań prawnych w zakresie cumowania jednostek w przepisach portowych obowiązujących do dnia 31 lipca 2012 r. (Zarządzenie Nr [...] Dyrektora Urzędu [...] w [...] z dnia [...] marca 2011 r. - Przepisy Portowe). Argumentacja P. M. dotycząca braku zastosowania ww. postanowień Przepisów Portowych wobec jego osoby zdaniem organu nie zasługuje na akceptację. Mając na uwadze regulację zawartą w § 12 Przepisów portowych oraz definicję użytkownika zawartą w § 1 ust. 1 pkt 20 Przepisów Portowych - zdaniem organu II instancji mają zastosowanie w sprawie P. M., jako właściciela nadbrzeży [...] i [...] w porcie w [...], powoływane w decyzji organu I instancji, § 11 ust. 1-3, § 54 ust. 1, § 57 oraz § 68 Przepisów Portowych. Organ I instancji miał prawo prowadzenia postępowania w sprawie niezastosowania się właściciela nadbrzeży (tj. użytkownika w świetle ww. definicji zawartej w § 1 ust. 1 pkt 20) do ww. polecenia Kapitana Portu [...] (§ 11 Przepisów Portowych) w zakresie cumowania jednostek (§ 54 ust. 1, § 57 oraz § 68 Przepisów Portowych). W tym miejscu należy podkreślić, że P. M. nie tylko nie zrealizował obowiązku zastosowania się do polecenia Kapitana Portu [...] z dnia [...] września 2011 r., ale również nie posiadał zgody Kapitana Portu na cumowanie jednego statku przy burcie drugiego przy nadbrzeżu usytuowanym przy obrotnicy, która jest konieczna do wykonania ww. czynności na mocy § 54 ust. 1 w związku z § 57 ust. 1 Przepisów Portowych. Organ II instancji nie podzielił argumentu odwołującego się dot. wydania decyzji administracyjnej po upływnie miesiąca od daty wszczęcia postępowania w sprawie, jako przesłanki mogącej skutkować wadliwością decyzji organu I instancji. Na mocy regulacji prawnej zawartej w § 3 art. 35 k.p.a. organom administracji publicznej działającym w I instancji wyznaczono dwa terminy do załatwienia sprawy. Ponadto, nawet ewentualne uznanie, że decyzja w sprawie P. M. została wydana z naruszeniem terminu określonego w art. 35 nie może, zdaniem organu II instancji, implikować stwierdzenia, że wadliwe działanie organu I instancji w aspekcie terminu do wydania decyzji administracyjnej, miało wpływ na wynik sprawy. W aspekcie zarzutu dotyczącego wymogu publikacji upoważnienia Kapitana Portu [...] do wydawania decyzji administracyjnych w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] oraz jego dołączenia do akt sprawy, organ II instancji stwierdza brak obowiązku prawnego ciążącego na organie I instancji w tej materii. Ponadto, w wyniku postępowania prowadzonego przez organ II instancji ustalono, że Kapitan Portu [...] posiada ważne upoważnienie Dyrektora Urzędu [...] w [...] do wydawania decyzji administracyjnych opartych na art. 56 ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (upoważnienie z dnia [...]grudnia 2011 r. znak: [...]). Strona odwołująca się miała możliwość złożenia wniosków i uwag w tym żądania okazania ww. dokumentu pełnomocnictwa, z którego to prawa nie skorzystała w toku postępowania przed organem I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2012 r. złożył P. M. wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: -§ 11 ust. 1-3, § 12, § 54 ust. 1, § 57 oraz § 68 Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Urzędu [...] w [...]z dnia [...] czerwca 2012 r. - Przepisy Portowe w zw. z art. 44, art. 57, art. 56 pkt 9 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej poprzez błędną wykładnię Przepisów portowych polegających na przyjęciu, iż do "użytkownika", tj. właściciela nadbrzeża mogą być kierowane polecenia polegające na usunięciu podwójnego cumowania w sytuacji, gdy "użytkownik" nie ma żadnych mechanizmów formalno - prawnych usunięcia podwójnego cumowanie jeśli załoga nie przebywa na pokładzie lub odmawia przesunięcia, załoga wpływając do portu wskazuje miejsce postoju lub też informacje, gdzie ma zacumować uzyskuje od Kapitanatu, a to oznacza, iż często właściciel nabrzeża nie ma żadnego wpływu kto i kiedy cumuje przy jego nabrzeżu; -art. 77 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, błędną ocenę zebranego w sprawie materiału poprzez nieustalenie, czy załoga wpływająca do portu wskazała miejsce cumowania, czy uzyskała zgodę na cumowanie w spornym miejscu od Kapitanatu Portu, czy Kapitan Portu kierował polecenia przestawienia łodzi do kapitana statku czy do załogi; -art. 10 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie składał wyjaśnień albowiem skarżący co najmniej dwukrotnie był w Kapitanacie Portu i składał ustne wyjaśnienia i zapoznawał się z aktami, był też przekonany, iż z powyższych spotkań zostały sporządzone adnotacje. Brak jest zatem przesłanek do uznania, iż nie organ I instancji nie znał powyższej argumentacji i że strona nie brała udziału w wyjaśnieniu sprawy. W skardze wskazał, że nie miał żadnego wpływu na przycumowanie jednostki burta w burtę, wielokrotnie zdarzało się, iż do jego nabrzeża cumowały łodzie bez jego zgody i tak też było w tym przypadku, sporna część nabrzeża była w użytkowaniu innego podmiotu - Pana P. B., skarżący prosił o przestawienie jachtu jednak kierownik statku twierdził, iż posiada zgodę na cumowanie i nie przestawi łodzi. Bardzo często zdarza się cumowanie bez zgody użytkownika, który w tym wypadku nie przebywa cały czas na nabrzeżu, i nie ma żadnego wpływu na naruszenie przepisów portowych co miało miejsce w niniejszej sytuacji. W związku z powyższym powołana norma w tej sytuacji nie miała zastosowania do skarżącego, a tym samym skarżący nie może zostać ukarany za jej niewykonanie. Zgodnie z § 54 ust. 1 Przepisów portowych statek winien zostać przycumowany w sposób prawidłowy przy czym zgodnie z § 57 cumowanie jednego statku przy drugim w określonych w przepisie sytuacjach, wymaga zgody kapitana portu. W ocenie skarżącego powyższa norma dotyczy tylko kapitanów statków, którzy cumują albowiem to oni faktycznie wykonują cumowanie i są odpowiedzialni za prawidłowość wykonania powyższej czynności. Tym samym również § 68 dotyczy tylko kapitana/kierownika statku albowiem fizycznie przestawić statek może jedynie kapitan/kierownik statku a nie użytkownik nabrzeża. Jedyny obowiązek ciążący na użytkowniku wynika z § 70 nakładając na niego obowiązek, iż miejsca postojowe powinny być odpowiednio przygotowane. Skarżący zwrócił uwagę, iż w sprawie pominięto § 67, z którego wynika, iż miejsce postojowe statków wyznacza właściwy użytkownik w uzgodnieniu z kapitanatem portu. Po otrzymaniu negatywnych opinii w przedmiocie cumowania burta w burtę, skarżący prosił o zmianę miejsca cumowania, jednak jak wskazano wyżej, czynność ta nie została wykonana. Zgodnie z art. 56 pkt 9 ustawy o obszarach morskich, karze podlega ten kto wykracza przeciwko przepisom wydanym na podstawie art. 47 i 48. W ocenie skarżącego nie naruszył on wskazanych przepisów, albowiem omawiane normy prawne we wskazanych decyzjach nie były do niego kierowane i me miał żadnego wpływu na działanie innych podmiotów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wskazał jednocześnie, że P. M. jest jedynym użytkownikiem nabrzeża [...] (jako właściciel ww. nieruchomości). Ponadto, nawet ewentualne niewywiązanie się podmiotu, któremu P. M. oddał "do używania" miejsce postojowe (w tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotem ww. umowy nie było przekazanie do odpłatnego użytkowania nadbrzeża a miejsca postojowego), wynikające z cywilnoprawnej umowy najmu nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego, a ew. postępowania cywilnego wynikającego z istnienia wzajemnych roszczeń między stronami umowy. Jako nie mające znaczenia w sprawie należy uznać powoływane przez pełnomocnika strony skarżącej powiadomienie - m.in. ze względu na brak daty ww. dokumentu (określenia dnia i miesiąca powstania przedmiotowego powiadomienia) oraz fakt braku zgłoszenia P. M. do Kapitanatu Portu [...] ograniczeń możliwości dysponowania nadbrzeżem [...] polegającym na samowolnym zajmowaniu miejsc postoju i podwójnego cumowania jednostek przez innych użytkowników portu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie zaś skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż przy jej podejmowaniu doszło do naruszenia prawa. W skardze P. M. zarzucił, iż organ bezpodstawnie nałożył na niego karę pieniężną za niewykonanie poleceń kapitana portu, albowiem nie ma on technicznych możliwości, by wykonać polecenie przycumowania jednostki. Podnosi, iż wskazane w decyzji przepisy nie mogą dotyczyć użytkownika portu. W ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze są zasadne. W rozpatrywanej sprawie, ani organ i –ej instancji, ani drugiej nie dokonał właściwego uzasadnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, naruszając tym samym art. 107 § 3 k.p.a. oraz 11 k.p.a. Wskazać należy, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji stał się przepis art. 56 pkt 9 ustawy o obszarach morskich, który stanowi: "kto wykracza przeciwko przepisom wydanym na podstawie art. 47 i 48 podlega karze pieniężnej [...]". Jak wyjaśniono w uzasadnieniu przepisy, o jakich mowa w art. 46 i 47 ustawy o obszarach morskich to Zarządzenie Nr [...] Dyrektora Urzędu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. - Przepisy Portowe (Dz. U. Woj. [...] poz[...]), dalej "Przepisy portowe". Z rozstrzygnięcia decyzji wynika, że doszło do naruszenia: § 11, § 54 ust. 1 w zw. z § 57 i § 68 Przepisów portowych, wobec nieusunięcia podwójnie cumowanych jednostek przy nabrzeżu, którego użytkownikiem jest Skarżący. Zgodnie z § 11 Przepisów portowych: 1. funkcjonariusze kapitanatu portu mają prawo wydawania poleceń mających na celu zapobieganie niebezpieczeństwom zagrażającym życiu i zdrowiu ludzkiemu, środowisku naturalnemu, statkom, urządzeniom portowy i ładunkom oraz zwracanie się w razie potrzeby do właściwych organów o pomoc. 2. Osoby przebywające na terenie portu obowiązane są stosować się do poleceń wydanych przez funkcjonariuszy kapitanatu portu, w sytuacjach, o których mowa w ust. 1. 3. Polecenia funkcjonariuszy kapitanatu portu wydane w zakresie bezpieczeństwa, porządku portowego i ochrony środowiska są natychmiast wykonalne chyba, że określono inny termin ich wykonania. Przepis § 54 ust. 1 Przepisów portowych stanowi, że statek powinien być przycumowany w sposób prawidłowy i zapewniający bezpieczeństwo własne oraz innych statków i urządzeń portowych. Przepis § 57 ust. 1 Przepisów portowych stanowi, że cumowanie jednego statku przy burcie drugiego statku przy nabrzeżach usytuowanych przy torach wodnych, obrotnicach lub przy akwenach portowych, gdzie takie cumowanie może zagrażać bezpieczeństwu żeglugi, wymaga zgody kapitana portu po przedstawieniu uzgodnień kapitanów statków tak cumujących jednostek. Natomiast zapis § 68 Przepisów portowych daje prawo kapitanatowi portu zarządzenia zmiany postoju statku, gdy tego wymaga bezpieczeństwo żeglugi lub porządek portowy. Organy, nie dokonały, jak nakazuje art. 107 § 3 oraz art. 11 k.p.a. wykładni tych przepisów, nie realizując obowiązku uzasadnienia prawnego decyzji, a zwłaszcza nie uczynił tego organ II –ej instancji, lakonicznie odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego zastosowania w/wym przepisów. Tymczasem, w ocenie Sądu wątpliwości Skarżącego odnośnie adresata w/wym przepisów są uzasadnione. Jak wynika z ustaleń organu, Skarżący jest użytkownikiem nabrzeża, to jest osobą, która w rozumieniu § 1 ust. 1 pkt 20 Przepisów portowych władającą nieruchomością jak właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub posiadającą nieruchomości w zarządzie trwałym, użytkowaniu albo władającą nieruchomością na podstawie innego tytułu prawnego. Przepisy § 54 jak i § 57 Przepisów portowych znajdują się w rozdziale "Cumowanie". W ocenie Sądu, manewr cumowania jest manewrem, za którego wykonanie odpowiedzialność ponosi kapitan statku. Wynika to z obowiązków kapitana statku, który zgodnie z ustawą z dnia [...] września 2001 r. Kodeks morski ( Dz.U. 2013.758) sprawuje kierownictwo statku. Wskazuje na to dodatkowo treść innych przepisów, jak np. § 54 ust. 2 przepisów portowych, który stanowi, że zdejmowanie i rzucanie cum z nabrzeża powinno być wykonywane tylko na polecenie kapitana statku. (Bez tej czynności wykonanie manewru cumowania nie byłoby możliwe.) Zapis § 57 ust. 1 Przepisów portowych odnoszący się do cumowania podwójnego zezwala na takie cumowanie tylko za zgodą kapitana portu i po przedstawieniu uzgodnień kapitanów statków tak cumujących jednostek. W ocenie Sadu, rację ma skarżący, iż nie są to przepisy adresowane wprost do użytkownika nabrzeża, a organ nie wyjaśnia w czym upatruje naruszenie w/wym przepisów przez użytkownika. Wśród naruszeń wskazano także, iż doszło do naruszenia § 68 Przepisów portowych, który daje kapitanowi portu prawo do wydania zarządzenia zmiany postoju statku, gdy wymaga tego bezpieczeństwo żeglugi lub potrzeba zapewnienia prawidłowej eksploatacji portu. Nie uzasadniono jednak, dlaczego w okolicznościach tej sprawy kapitan portu miał prawo kierować to polecenie do użytkownika nabrzeża. Wskazać także należy, że z uzasadnienia decyzji organu I –ej instancji wynika, że doszło do naruszeń prawa, które legły u podstaw wymierzenia kary pieniężnej - wielokrotnie i w różnym terminie: -w dniu [...] stycznia 2012 r. wysłano do skarżącego pismo, że należy przestawić jednostki z nabrzeża [...] na [...] na czas manewrowania statku [...]; -w dniu [...] stycznia 2012 r. wysłano do skarżącego pismo o przesunięciu jednostek z nabrzeża [...] na [...] w związku ze spodziewanymi manewrami statku [...], -w dniu [...] marca 2012 r. stwierdzono, że skarżący złamał zakaz cumowania jednostek burta w burtę, -w dniu [...] maja 2012 r. stwierdzono, że przy nabrzeżu [...] stacjonują dwie jednostki Pismami z maja 2012 r. informowano skarżącego, że nie posiada zgody na podwójne cumowanie jednostek m.in. dlatego, że nie złożył żadnej dokumentacji w Kapitanacie Portu [...] dotyczącej stanu technicznego nabrzeży. -w dniu [...] czerwca 2012 r. skierowano do skarżącego pismo nakazujące usunięcie jednostek na czas manewrowania statku [...], -w dniu [...] czerwca 2012 r. stwierdzono, że stoją dwie jednostki burta w burtę, -w dniu [...] czerwca 2012 r. skarżący otrzymał polecenie przestawienia jednostki [...] zacumowanej przy nabrzeżu [...]. W odpowiedzi na to pismo skarżący poinformował bosmanat, że jednostka nie zostanie usunięta. Wyjaśnić należy, że chociaż kara porządkowa, o jakiej mowa w art. 56 pkt 9 ustawy o obszarach morskich nie jest karą za wykroczenie karne, to jednak, w ocenie Sądu, konieczne jest wykazanie szczegółowe naruszeń, które objęte zostały karą pieniężną. Ich ilość i rodzaj może mieć znaczenie dla wymiaru kary, natomiast czas ich popełnienia jest istotny dla możliwości przypisania czynu. Przepisy ustawy o obszarach morskich przewidują bowiem możliwość przedawnienia ukarania, tj niemożność nałożenia kary pieniężnej, jeżeli od popełnienia czynu upłynęło 5 lat (art. 58 ust. 1 ustawy o obszarach morskich). Organ II –ej instancji tego w swoim uzasadnieniu nie uczynił. Wskazać także należy, że w rozpatrywanej sprawie, organ winien zastosować przepisy właściwe dla daty popełnienia naruszenia. Zarządzenie Nr [...] Dyrektora Urzędu [...] w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. weszło w życie w dniu [...] lipca 2012 r., tymczasem przypisano Skarżącemu naruszenia z miesiąca stycznia, marca czerwca 2012 r. W okresie tym obowiązywał inny akt prawny – zarządzenie Nr [...] Dyrektora Urzędu [...] w [...] z dnia [...] marca 2011 r. "Przepisy portowe" ( Dz.U. W. [...] Nr [...] poz. [...]), czego wskazując podstawę prawną kary nie uwzględniono. (Uczyniono to opisowo w uzasadnieniu decyzji organu II – ej instancji ) Ponadto wskazać należy, iż w skardze pełnomocnik Skarżącego podniósł, że sporna część nabrzeża była w użytkowaniu innego podmiotu, kwestia ta także powinna zostać zbadana przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, które uzasadnia jej uchylenie. Organ bowiem nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego, nie ustalił, czy Skarżący jest "użytkownikiem nabrzeża" w rozumieniu § 1 ust. 1 pkt 20 Przepisów portowych, nie dokonał właściwego opisu naruszeń, ani ich kwalifikacji prawnej tj. z uwzględnieniem przepisów właściwego zarządzenia, w ustalonym stanie faktycznym nieprawidłowo zastosował normę § 54 ust. 1 oraz § 57 ust. 1 Przepisów portowych, które są adresowane do kapitana statku. Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza sprawy - tak faktyczna, jak i prawna – powinna zostać dokonana ponownie i winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. A zatem działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło