VII SA/Wa 379/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa-Wola Marka Maciejko sprawy ze skargi Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "Z." w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "Z." w W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] Nr[...] z [...] maja 2001r. nakazującą Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" dokonanie rozbiórki budynku portierni usytuowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w W., wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na wyniki kontroli wskazał, że zadaszony budynek portierni, powierzchnia zabudowy 12 m², o konstrukcji stalowej został wybudowany w 1998r., przy czym będąca inwestorem spółdzielnia nie uzyskała zgody właściciela gruntu na podjęcie prac ani też wymaganych zezwoleń i opinii (uzgodnienia z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków). Inwestycja ta została wykonana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę wobec czego zastosowany został tryb postępowania z art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w momencie wydania decyzji rozbiórkowej. Zważywszy, że 11 lipca 2003r. nastąpiła nowelizacja prawa budowlanego i zmieniony został zapis art. 48, organ odwoławczy stosownie do brzmienia ust. 2 tego przepisu podkreślił powinność ustalenia możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Biorąc jednak pod uwagę brak posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (właścicielem terenu jest Miasto [...] realizujące uprawnienia właścicielskie przez Zarząd Domów Komunalnych), organ odwoławczy stwierdził, że legalizacja w trybie art. 48 ust. 2 ustawy nie jest możliwa, stąd zasadnym pozostawało zastosowanie ostatecznego środka jakim jest orzeczenie rozbiórki. Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła zainteresowana spółdzielnia zarzucając, że organ odwoławczy arbitralnie przyjął brak posiadania przez inwestora prawa do nieruchomości, podczas gdy skarżąca może przecież zawrzeć stosowną umowę z miastem, która umożliwi władanie przedmiotowym terenem na cele budowlane. Nadto portiernia nie spełnia kryteriów ustawowych budynku - nie jest trwale związana z gruntem a jej powierzchnia i konstrukcja raczej pozwalają uznać ją za obiekt małej architektury nie wymagający pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrolą sądową objęta została decyzja organu wojewódzkiego w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku portierni, wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt usytuowany jest na wewnętrznym podwórzu nieruchomości [...] i [...], objętej ochroną konserwatorską a będącym własnością Gminy [...]. Obiekt został wybudowany w 1998r. bez pozwolenia na budowę i bez zgody właściciela. Rozpatrujący sprawę organ odwoławczy ocenia ją wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania przez ten organ rozstrzygnięcia. Obowiązujący w dacie orzeczenia I instancji (2001r.) przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. obligował organ administracji do wydania nakazu rozbiórki samowoli budowlanej. Nowelizacja ustawy, która weszła w życie 11 lipca 2003r. wprowadziła możliwość legalizacji samowoli, a to zgodnie z art. 49 b dla obiektów wymagających zgłoszenia oraz zgodnie z § 2 art. 48 Prawa budowlanego dla obiektów wymagających pozwolenia na budowę. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu właściwy organ w pierwszej kolejności powinien ocenić, czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy nie narusza przepisów szczególnych (w tym przepisów techniczno-budowlanych) w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli zachodzą powyższe okoliczności organ administracji jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. W ramach takiego postępowania nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia wskazanych dokumentów (art. 48 ust. 3) a w przypadku niespełnienia tych obowiązków (art. 48 ust. 4) nakazuje rozbiórkę stwierdzonej samowoli. Bezspornym jest, że w przedmiotowej sprawie inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, jednakże w myśl art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest to przesłanka decydująca o możliwości legalizacji. Decydującym jest zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustalenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz brak naruszenia przepisów w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Zatem organ administracji winien był w powyższym zakresie przeprowadzić ustalenia, a ich wynik pozwoliłby mu na ocenę możliwości przeprowadzenia legalizacji. Brak analizy stanu faktycznego i dokonanej na jej podstawie oceny w zakresie zaistnienia warunków z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi o naruszeniu przepisów art. 7 i 77 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270). Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 w/w ustawy.