VII SA/Wa 379/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi H. Ł. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. Ł. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku H. Ł. o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2015 r., znak: [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2012 r., znak: [...], utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego dla Miasta [...] z [...] marca 2012 r., znak: [...], zobowiązujące H. Ł., do opracowania i przedłożenia w terminie do 31 lipca 2012 r., ekspertyzy technicznej, dotyczącej zbiornika na nieczystości, zlokalizowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. Strona, H. Ł. pismem z [...] grudnia 2016 r., wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wymienionym wyżej postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. Organ wskazał, że postanowienie z [...] sierpnia 2015 r., zostało wysłane do H. Ł. przesyłką za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, jednakże nie została podjęta w terminie. Na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej ww. postanowienie widnieje obok pierwszej awizacji datownik placówki pocztowej z datą 27 sierpnia 2015 r., natomiast na awizacji powtórnej jest wpisana data 7 września 2015 r. Następnie przesyłkę zwrócono do nadawcy w dniu 21 września 2015 r. Zgodnie z art. 42 k.p.a., generalną zasadą doręczania pism osobom fizycznym, jest doręczenie bezpośrednio do rąk adresata w mieszkaniu lub miejscu pracy, w lokalu organu administracji publicznej bądź w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Jest to doręczenie właściwe. Przepis art. 44 k.p.a. ustanawia natomiast możliwość dokonania tzw. doręczenia zastępczego, w razie gdy doręczenie w żaden ze sposobów wskazanych powyżej nie jest możliwe. W takiej sytuacji, pismo pozostawia się przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie właściwej gminy (miasta). Zgodnie natomiast z art. 44 § 4 k.p.a. , doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W postanowieniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2015 r., strona została pouczona, że w terminie siedmiu dni od daty doręczenia postanowienia może wnieść do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Doręczenie przesyłki zawierającej postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2015 r., nastąpiło 10 września 2015 r., a zatem termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wymienionym wyżej postanowieniem upłynął 17 września 2015 r. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy H. Ł. nadała w placówce pocztowej 9 grudnia 2016 r., o czym świadczy znajdująca się na kopercie data stempla pocztowego, a więc z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu zatem organ odwoławczy nie był uprawniony do jego merytorycznej oceny. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła H. Ł., dochodząc w szczególności uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podniosła, że nie zostało jej doręczone orzeczenie w trybie opisywanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Nie doszło do skutecznego doręczenia zastępczego. Jest osobą niepełnosprawną, nie opuszcza domu, znaną listonoszowi i agencji pocztowej w [...], nie pozostaje w jej interesie nie załatwienie sprawy do końca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zapadło bez właściwego, wnikliwego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Tym samym naruszone zostały zasady postępowania administracyjnego opisane w art. 7, 77, 107§ 3 k.p.a.. W zaskarżonym postanowieniem organ stwierdził, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wpłynął z uchybieniem terminu. Ustalił, że doręczenie przesyłki zawierającej rozstrzygnięcie objęte wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r., Prawo pocztowe - przechowuje on pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w wymienionym wyżej miejscu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia ww. okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Należy podkreślić, że to na organie spoczywa ciężar dowodu wskazującego na prawidłowość doręczenia zastępczego. Skuteczność tego sposobu doręczania pism uzależniona została od bezwzględnego zachowania wymogów określonych w art. 44 k.p.a. Zasady i procedury odnoszące się do stosowania instytucji doręczenia zastępczego powinny być przestrzegane ściśle. Musi przy tym istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi zawierać pełną informację o sposobie poinformowania adresata. Organ administracji może przyjąć zaistnienie materialnoprawnego skutku doręczenia pisma stronie w trybie doręczenia zastępczego, tylko wówczas gdy zwrotne potwierdzenie odbioru było wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza i zawierało informacje o czynnościach i datach awizowania. Tymczasem w niniejszej sprawie wadze organu umknęło to, że przedmiotowa przesyłka nie zawiera określenia miejsca pozostawienia informacji o przechowywaniu przesyłki czyli miejsca pozostawienia tzw. awizo. Nie określono na niej czy i w jakim miejscu pozostawiona została informacja o możliwości odebrania przesyłki, gdzie pozostawiono tzw. awizo. Okoliczność ta jest szczególnie istotna dla oceny prawidłowości doręczenia zastępczego gdy zważyć, że art. 44 § 2 k.p.a. ustanawia wiążącą dla doręczającego kolejność miejsc, w których należy umieścić zawiadomienie. Oznacza to, że doręczający powinien umieścić zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, a tylko w przypadku, gdy nie jest to możliwe, w pozostałych miejscach określonych w tych przepisach. Uchybienie tym regulacjom powoduje bezskuteczność doręczenia. Ocena zachowania warunków doręczenia zastępczego pisma dokonywana jest w pierwszej kolejności w oparciu o informacje w dokumencie potwierdzenia odbioru przesyłki (lub adnotacje na kopercie), które powinny odzwierciedlać okoliczności związane z próbą doręczenia pisma i podjęte przez podmiot doręczający czynności. Jeżeli jednak z innych okoliczności wynika, że informacja doręczyciela może w rzeczywistości wskazywać na nieprawidłowość w doręczeniu, to te okoliczności powinny być wyjaśnione i odpowiednio ocenione. Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe wskazania. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.