VII SA/Wa 382/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Prezydent W. na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. - w związku z brakiem uzupełnienia zgłoszenia z dnia [...] lipca 2008 r. dokonanego przez C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o dokumenty określone w postanowieniu z dnia [...] lipca 2008 r. - wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych, polegających na zainstalowaniu na działce gruntu nośnika reklamowego o wymiarach powierzchni reklamowej 3 m x 6 m w W. w lokalizacji [...] lok. nr [...], na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] przy Al. [...] w Dzielnicy [...] m.W. W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. zobowiązano inwestora do: - sprostowania danych dotyczących numeru działki, na której planowane jest posadowienie reklamy, bądź wrysowanie nośnika reklamowego na działce, której lokalizacja dotyczy, - dostarczenia projektu zagospodarowania terenu, wskazującego odległość urządzenia reklamowego od krawędzi jezdni, od znaków drogowych oraz innych urządzeń reklamowych, w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia. Prezydent W. stwierdził, iż doręczenie postanowienia nastąpiło w dniu 14 sierpnia 2008 r., zatem termin do uzupełnienia zgłoszenia upłynął w dniu 21 sierpnia 2008 r. Zdaniem organu, należało zastosować art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego, gdyż zgłaszający nie dopełnił obowiązków wynikających z postanowienia w oznaczonym terminie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., uchylił powyższą decyzję w całości oraz na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw wobec zamiaru budowy wolno stojącego urządzenia reklamowego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy Al. [...] w W. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wyjaśnił, iż postanowieniem wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego można nakładać obowiązek uzupełnienia zgłoszenia jedynie o dokumenty przewidziane w tym przepisie, co nie może natomiast prowadzić do usunięcia głównej wadliwości zgłoszenia, którą jest fakt, iż inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie organu odwoławczego, zasadne było wniesienie sprzeciwu niezależnie od spełnienia przez inwestora wymagań dotyczących kompletności dokonanego zgłoszenia, gdyż zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda stwierdził, że przedmiotowe wolno stojące urządzenie reklamowe posadowione jest na fundamencie nieprzestawnym, trwale związanym z gruntem. Z dołączonego do zgłoszenia projektu wynika, że inwestycję stanowi tablica reklamowa o wymiarach 3 x 6 m, fundament żelbetowy w planie 3,6 x 2,3 m, trzon nośny z rury stalowej o wysokości 6 m oraz pomosty obsługowe. Całkowita wysokość planowanego urządzenia reklamowego wynosi ok. 10 m. Zdaniem organu, wymiary urządzenia reklamowego oraz obecność fundamentu uzasadniają uznanie inwestycji za urządzenie trwale związane z gruntem. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że inwestor dołączył do zgłoszenia projekt budowlany powtarzalny, wymagany na podstawie art. 35 Prawa budowlanego jako załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka C. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zarzucając naruszenie: - art. 30 ust. 5 i 6 ustawy Prawo budowlane przez przyjęcie, że sprzeciw do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych można wnieść po ponad roku od dokonania zgłoszenia, a także przez przyjęcie, ż Wojewoda [...] może wnieść sprzeciw do zamiaru zgłoszenia jako organ odwoławczy w stosunku do organu właściwego, - art. 15 i 127 § 1 k.p.a. w związku z art. 30 ust. 5 i 6 Prawa budowlanego przez ograniczenie prawa strony do postępowania dwuinstancyjnego i orzeczenie na podstawie kompetencji organu I instancji oraz zastrzeżenie, że decyzja jest ostateczna, - art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przez wniesienie sprzeciwu bez czekania na wpływ pisma strony, stanowiącego uzupełnienie zgłoszenia, pomimo nadania go w placówce pocztowej z zachowaniem terminu oraz błędną wykładnię w zakresie dołączenia do zgłoszenia projektu urządzenia budowlanego, - art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że przepis ten nie znajduje zastosowania do wolnostojących urządzeń reklamowych trwale związanych z gruntem, a więc budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, - art. 3 pkt 3 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego przez przyjęcie, że o trwałym związaniu z gruntem wolnostojącego urządzenia reklamowego nie decyduje metoda i rzeczywisty sposób związania tego urządzenia z gruntem, lecz decydują o tym: wymiary urządzenia reklamowego, obecność fundamentu oraz okoliczność, że wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego połączenia, a także okoliczność, że posadowienie jest na tyle trwałe, że uniemożliwia jego łatwe przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy działaniu sił przyrody. - art. 30 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane przez przyjęcie, że roboty budowlane związane z zainstalowaniem nośnika reklamowego nie mogą być realizowane w trybie zgłoszenia, gdyż są objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, - art. 138 k.p.a. przez niepełnie rozpatrzenie wszystkich zarzutów skarżącej spółki, - art. 80, 77 § 1, 107 § 3 oraz art. 7, 8, 11 k.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i brak wyjaśnienia podstawy prawnej oraz przesłanek rozstrzygnięcia. Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części wnoszącej sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na montażu urządzenia reklamowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Sąd kontrolował decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], uchylającą w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] oraz wnoszącą na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego sprzeciw wobec zamiaru budowy wolno stojącego urządzenia reklamowego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy Al. [...] w W. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ drugiej instancji prawidłowo zakwalifikował przedmiotowe urządzenie reklamowe jako trwale związane z gruntem i uznał, że na podstawie przepisów Prawa budowlanego na tego rodzaju prace wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepis ten ustanawia ogólną zasadę Prawa budowlanego, zgodnie z którą roboty budowlane mogą być zrealizowane po uprzednim uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto ww. przepis wprowadza wyłączenia od zasady uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę wskazując, że wymóg ten nie dotyczy przypadków wymienionych w art. 29-31 Prawa budowlanego. Przede wszystkim, w art. 29 ww. ustawy został zawarty enumeratywny katalog budów i robót budowlanych, na których wykonanie, co do zasady, nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, to jednak w większości przypadków brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiąże się z konieczności zgłoszenia na podstawie art. 30 Prawa budowlanego. A zatem, dokonanie przez inwestora zgłoszenia spełniającego wymagania z art. 30 ust. 2, dotyczącego prac budowlanych, wiąże się następnie z obowiązkiem ustalenia przez organ architektoniczno-budowlany charakteru tych prac oraz oceną, czy podlegają one obowiązkowi zgłoszenia właściwemu organowi. W przypadku, gdy organ administracyjny stwierdzi, że zgłoszone roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, to na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego wnosi sprzeciw, który ma ten skutek prawny, że inwestor będzie mógł przystąpić do realizacji prac budowlanych wymienionych w zgłoszeniu dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę, a ewentualnie prowadzone prace budowlane pomimo wniesionego sprzeciwu będą traktowane jako samowola budowlana. W sprawie zgłoszenia robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic reklamowych posadowionych na gruncie, dodatkowo ustalenia przez organ architektoniczno-budowlany wymagać będzie okoliczność, czy zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego zgłoszone roboty dotyczą "budowli" – do której zalicza się wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, czy też prace te polegać będą na "instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych" w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. W zależność bowiem od ustalenia organu, na wykonanie w danym miejscu urządzenia reklamowego wymagane będzie odpowiednio uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia. Jak wynika z akt sprawy, organ odwoławczy dokonał zgodnie z ww. procedurą oceny zgłoszenia dokonanego przez C. Sp. z o.o., które dotyczyło zamiaru montażu urządzenia reklamowego posadowionego na gruncie, na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] przy Al. [...] w W. Wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego (tablica reklamowa o wymiarach 3,0 x 6,0 m, trzon nośny z rury stalowej, osadzony na fundamencie żelbetowym w planie 2,3 x 3,6 m, o całkowitej wysokości ok. 10 m), a ponadto sposób jego posadowienia na gruncie (podstawa fundamentowa posiada takie parametry, aby całe urządzenie reklamowe mogło, za pomocą siły grawitacji, oprzeć się czynnikom atmosferycznym) świadczą o tym, że jest to wolno stojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym, do tego rodzaju budowli nie może mieć zastosowania przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych, np. wiatru. Prawidłowo zatem Wojewoda przyjął, że przedmiotową inwestycję stanowi budowla w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego, trwale związanego z gruntem i w konsekwencji wniósł sprzeciw do zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, polegających na budowie urządzenia reklamowego. Z opisu technicznego konstrukcji wynika bowiem, że posadowienie przedmiotowego obiektu wymagało przygotowania określonego nośnika (słupa posadowionego na podstawie żelbetowej) i wiązało się z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego ustawienia grunt, aby zapewnić wystarczająco stabilną podstawę dla słupa wraz z tablicą, uniemożliwiającą łatwe przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce, czy zniszczenie przez wiatr. Z powyższego wynika, że organ drugiej instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów Prawa budowlanego, tj. art. 30 ust. 1 i 2, art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 3 pkt 3, a zarzuty strony skarżącej w tym zakresie są bezzasadne. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego przez niezachowanie ustawowego terminu do wniesienia sprzeciwu, tj. terminu 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia oraz zarzutu wniesienia sprzeciwu przez organ niewłaściwy, stwierdzić należy, iż Wojewoda [...] jest w rozpatrywanej sprawie organem właściwym w drugiej instancji – a więc także organem właściwym do wniesienia sprzeciwu na innej podstawie prawnej. Organ odwoławczy jest bowiem uprawniony do korygowania wad prawnych decyzji organu pierwszej instancji, co wynika wprost z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przyznaje organowi drugiej instancji kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego wyrazem jest możliwość uchylenia i zmiany zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. W sprawie niniejszej Wojewoda stwierdził, że sprzeciw organu pierwszej instancji jest prawidłowy, lecz powinien być wniesiony w oparciu o inną podstawę prawną, tj. nie art. 30 ust. 2, lecz art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego. Nie doszło zatem do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, określonej w art. 15 k.p.a. Nie można również przyjąć, aby ustawowe kompetencje organu odwoławczego były ograniczone terminem materialnoprawnym, przewidzianym w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Termin ten rozpoczyna bieg od dnia doręczenia zgłoszenia organowi pierwszej instancji i dotyczy wyłącznie postępowania prowadzonego przed tym organem. Należy również zauważyć, iż wprawdzie Wojewoda powołał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a powinien był wskazać art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jednak z treści decyzji jednoznacznie wynika, jaki przepis został zastosowany. Ponadto, odnosząc się do zarzutów naruszenia norm prawa procesowego należy stwierdzić, że przy uwzględnieniu zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego zaskarżonej decyzji nie można zarzucić, iż została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Wojewoda uzasadnił bowiem swoje rozstrzygnięcie w sposób wyczerpujący, w oparciu o kompletny materiał dowodowy sprawy. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.