VII SA/Wa 382/13

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E.Ś. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : przyznać E.Ś. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek E. Ś. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawca jest osobą starszą, w podeszłym wieku (79 lat), utrzymującą się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 1.413,78 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że jest wdowcem, zamieszkującym u syna i samodzielnie utrzymującym się wyłącznie z emerytury. Zaznaczył, że wysokość uzyskiwanych dochodów z tytułu emerytury niejednokrotnie nie wystarcza mu na utrzymanie siebie i zakup niezbędnych lekarstw, gdyż jest osobą schorowaną, posiadającą orzeczoną I grupę inwalidzką. Wnioskodawca oznajmił, iż dokłada się synowi do utrzymania i remontu domu, do zakupu opału i gazu, opłat za ścieki i do innych wydatków związanych z utrzymaniem domu. Oświadczył, że ponosi także koszty związane z utrzymaniem samochodu osobowego marki Fiat Cinquecento rok produkcji 1996 r. Zaznaczył, że ze względu na problemy z chodzeniem samochód jest mu niezbędny celem dojazdu na wizyty do lekarzy oraz rehabilitację. Wnioskodawca podkreślił, że innych dochodów poza otrzymywanymi z tytułu emerytury nie posiada. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on, iż zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawca utrzymuje się bowiem jedynie z niewielkiego dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury oraz przy pomocy syna. Ze względu na posiadany wiek i liczne schorzenia wnioskodawca ponosi znaczne koszty leczenia i zakupu lekarstw. Wprawdzie wnioskodawca nie podał wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie siebie oraz kwoty w jakiej partycypuje z synem w kosztach utrzymania domu, jednakże przy aktualnym poziomie cen i opłat za dobra i usługi oraz artykuły spożywcze i przemysłowe uznano, że przy wysokości uzyskiwanego dochodu nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie, jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że wysokość kosztów sądowych w sprawie jakie miałby wnioskodawca ponieść oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru przekracza jego obecne możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.