VII SA/Wa 383/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-08

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie Ekologiczne, prowadzące działalność wyłącznie społeczną i opierające się na składkach członkowskich, może zostać zwolnione z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie Ekologiczne, które wykazało, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego, może zostać zwolnione z tego obowiązku w trybie częściowego prawa pomocy. Sąd uznał, że sytuacja finansowa stowarzyszenia, opartego na niskich składkach członkowskich i pracy społecznej, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie Ekologiczne "O." złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia z wpisu sądowego od skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stowarzyszenie wykazało, że prowadzi wyłącznie działalność społeczną, opiera się na niskich składkach członkowskich, nie posiada majątku ani dochodów, a jego środki finansowe są zerowe. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające sytuację finansową i działalność stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Stowarzyszeniu Ekologicznemu "O." prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,00 złotych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego "O." z siedzibą w S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym postanawia : przyznać Stowarzyszeniu Ekologicznemu "O." z siedzibą w S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,00 złotych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 14 marca 2013 r. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym Stowarzyszenie Ekologiczne "O." z siedzibą w S. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Stowarzyszenie prowadzi działalność wyłącznie społeczną w oparciu o wkład pracy członków i minimalne składki członkowskie w wymiarze 20,00 złotych na rok. Stowarzyszenie oświadczyło, że nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej, nie posiada żadnego majątku i nie osiąga żadnych dochodów. Podało, że stan środków w kasie Stowarzyszenia na dzień 11 marca 2013 r. wynosił zero złotych, na potwierdzenie czego dołączyło rejestr wpływów i wydatków Stowarzyszenia za okres od 01.01.2012 r. do 11.03.2013 r. Stowarzyszenie oświadczyło, że nie ma możliwości finansowych, aby opłacić wpis sądowy, gdyż nie posiada nawet środków na zakup niezbędnych materiałów poligraficznych i na opłaty pocztowe. Stowarzyszenie dodało, że nie otrzymuje jakiegokolwiek wsparcia finansowego. Wskazało, że liczy aktualnie 8 członków, w tym 5 emerytów, 1 rencista i 2 osoby czynne zawodowo. Stowarzyszenie zaznaczyło, że prowadzi wyłącznie obszerną działalność społeczną, opartą o bezinteresowną pracę i dobrowolne składki 8 członków, w minimalnym wymiarze 20,00 złotych na rok od członka na najbardziej niezbędne wydatki jak : zakup papieru, kopert, wykonanie wydruków korespondencji i kserokopii niezbędnych załączników, opłaty pocztowe, itp., na potwierdzenie czego dołączyło rejestr wpływów i wydatków na rzecz Stowarzyszenia oraz rejestr wysłanych przez Stowarzyszenie w latach 2012 – 2013 dokumentów. Stowarzyszenie zaznaczyło, że walne zebranie członków nie może podwyższyć ustalonej minimalnej rocznej składki członkowskiej, ponieważ członkami Stowarzyszenia są społecznicy o bardzo niskich dochodach. Zaznaczyło, że podejmowane w ubiegłym okresie zabiegi Zarządu o podwyższenie rocznej składki członkowskiej zostały odrzucone przez Walne Zebranie Członków. Do nadesłanego formularza Stowarzyszenie dołączyło regulamin (statut), pismo rejestracyjne Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...], regulamin ewidencji finansowej Stowarzyszenia nr [...], rejestr wpływów i wydatków Stowarzyszenia za okres od 01.01.2012 r. do 11.03.2013 r., wyciąg z rejestru opracowanych i wysłanych w 2012 i 2013 r. dokumentów (wyciąg). W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a) lub częściowym (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powołany przepis nie pozostawia zatem wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oznacza to, że wnioskujący musi udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, zaś niewypełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Rozważając zasadność przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że Stowarzyszenia podobnie, jak wiele innych organizacji tego typu zobligowane są do zapewnienia środków na prowadzenie działalności określonej w regulaminie. Określając cele i formy działania stowarzyszenia jego założyciele, a następnie członkowie powinni zatem przewidywać środki, z jakich będzie finansowana działalność statutowa oraz podjąć niezbędne kroki celem uzyskania takich środków. Z nadesłanego Regulamiu nr [...] ewidencja finansowa Stowarzyszenia wynika, że działalność finansowa Stowarzyszenia prowadzona jest w oparciu o składki członkowskie, a minimalna składka roczna wynosi 20,00 złotych. W regulaminie wskazano, że działalność Stowarzyszenia opiera się wyłącznie na pracy społecznej, za którą nie przysługuje członkom żadne wynagrodzenie lub nagroda pieniężna. Zaznaczono, że zgromadzone ze składek środki finansowe mogą być wydatkowane tylko na zakupy i usługi niezbędne dla merytorycznej działalności Stowarzyszenia jak : materiały biurowe, wykonanie kserokopii niezbędnych dokumentów, opłaty pocztowe, dokumenty geodezyjne i katastralne, niezbędne do opracowania ekspertyz prawno – ekologicznych. Z powyższego wynika zatem, że środki mogą być wydatkowane przez Stowarzyszenie tylko na konkretne zakupy niezbędne do merytorycznej działalności. Z nadesłanego pisma rejestracyjnego Starostwa Powiatowego wynika, że Stowarzyszenie Ekologiczne "O." jest stowarzyszeniem zwykłym, a zatem nie może ono powoływać terenowych jednostek organizacyjnych, łączyć się w związki stowarzyszeń, zrzeszać osób prawnych, prowadzić działalności gospodarczej, przyjmować darowizn, spadków i zapisów oraz otrzymywać dotacji, a także korzystać z ofiarności publicznej. Zaznaczyć należy, że Stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność jedynie ze składek członkowskich, a te wynoszą 20,00 złotych rocznie od każdego członka, co w sumie daje kwotę w wysokości 160,00 złotych na rok. Z dołączonego rejestru wpływów i wydatków wynika, że za okres od 1 stycznia 2012 r. do 11 marca 2013 r. wpływy Stowarzyszenia wynosiły 781,94 złotych. Powyższa kwota została w całości wydana, a stan kasy na dzień 11 marca 2013 r. wynosił zero. Z nadesłanego rejestru pism wychodzących Stowarzyszenia za 2012 r. wynika, że w 2012 r. wysłano 184 pism, a za okres od 1 stycznia do 11 marca 2013 r. 56 pism. Oceniając sytuację finansową Stowarzyszenia uznano, że wykazało ono, że ma charakter zwykły, nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, nie posiada żadnego majątku i nie otrzymuje żadnych form finansowego wsparcia. Stowarzyszenie prowadzi wyłącznie działalność społeczną, opartą o bezinteresowną pracę i dobrowolne składki członków (8 osób, głównie emerytów i rencistów) w wysokości 20,00 zł rocznie. Na dzień 28 stycznia 2013 r. stan kasy Stowarzyszenia wynosił zero złotych. Ze względu na prowadzoną aktywną działalność Stowarzyszenie wydatkuje posiadane środki finansowe na potrzebne materiały biurowe oraz znaki pocztowe. W świetle powyższego uznano, że w chwili obecnej Stowarzyszenie nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 100,00 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z tego względu, celem zapewnienia Stowarzyszeniu prawa do Sądu przyznano prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło