VII SA/Wa 385/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nakładania obowiązków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013r. Nr [...] na podstawie art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej kpa w związku z art. 83 ust. 1 oraz art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wykonanych robót budowlanych na terenie wokół budynku mieszkalnego związanych z utwardzeniem działki ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] orzekł o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ powiatowy wskazał, że powyższą decyzję podjął w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Pismem z dnia 26 listopada 2012r., przekazanym do organu powiatowego w dniu 14 grudnia 2012r. M. S. zwróciła się do organu w sprawie dotyczącej podwyższenia terenu działki ewid. nr [...] z obrębu [...]przy ul. [...] w [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] po przeanalizowaniu przedmiotowej sprawy w dniu [...] maja 2013 r. postanowieniem nr [...]odmówił wszczęcia postępowania w sprawie podwyższenia terenu działki ewid. nr [...] z obrębu [...]przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku rozpatrzenia zażalenia na ww. postanowienie, uchylił postanowienie Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W związku z powyższym po ponownej analizie zebranego materiału oraz ponownych oględzinach z dnia 1 października 2013 r. ustalono, że nieruchomość przy ul. [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym wybudowanym na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...].10.2000 r. wydaną przez Burmistrza [...]. Na podstawie zatwierdzonego ww. decyzją projektu zagospodarowania działki, sporządzonego na mapie sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych ustalono, że istniejące na terenie rzędne terenu działki przy ul. [...] wynoszą 10,2, natomiast sąsiedniej działki przy ul. [...] wynoszą 9,8, co świadczy o naturalnym nachyleniu powyższego terenu z tendencją spadkową w kierunku południowo-wschodnim. Ponowne ustalenia protokolarne dokonane w dniu 1 października 2013r. potwierdziły powyższy stan zgody z zatwierdzonym projektem, który przewidywał 72,0 m2 powierzchni terenu utwardzonego. Utwardzenie terenu oddalone jest od nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...] w odległości zmiennej od 0,27 m do 0,5 m z tendencją oddalania się od granicy działki. Organ I instancji zaznaczył, że według informacji uzyskanych od T. A., będącego pełnomocnikiem M. K., od czasu zakończenia budowy (tj. od 2003 r.) na terenie wokół przedmiotowego budynku nie były prowadzone żadne roboty budowlane. Dodał także, że M. S. wymaga bezzwzględnego wydania decyzji nakazowej w tej sprawie. Organ powiatowy wyjaśnił także, iż kwestie roszczeniowe wynikłe na tle utrudnień i szkód z powodu robót budowlanych, mieszczą się w relacjach cywilno-prawnych i mogą być rozstrzygane w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego przed sądami powszechnymi. Po rozpatrzeniu odwołania M. S. od ww. decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego organ powiatowy podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że skarżąca zarzuca organowi powiatowemu, iż rozpatrując przedmiotową sprawę nie uwzględnił kwestii zmiany ukształtowania terenu nieruchomości nr ew. [...] z obrębu [...]przy ul. [...]w [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z zatwierdzonym decyzją Burmistrza [...] Nr [...] projektem budowlanym, rzędne terenu działki przy ul. [...] w [...] są wyższe od rzędnych terenu działki przy ul. [...] w [...] o 40 cm. Podczas przeprowadzonych w dniu 1 października 2013r. oględzin na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] ustalono natomiast, iż rzędne ww. terenu wynoszą 10,2, a działki należącej do M. S. - 9,8. Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że obecny stan utwardzenia terenu działki przy ul. [...] w [...] jest zgody z zatwierdzonym decyzją [...] Nr [...]projektem budowlanym. Tym samym zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do nałożenia na inwestora robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu ww. działki obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, że jeżeli stan obecny spornej inwestycji jest zgodny z udzielonym pozwoleniem na budowę, to nie można inwestorowi spornych robót budowlanych zarzucić naruszenia przepisu § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. nr 75, poz. 690 - ze zm.), w myśl którego dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. W toku postępowania nie zostało stwierdzone, aby podczas realizacji inwestycji doprowadzono do zmiany naturalnego spływu wód opadowych. Podsumowując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził , iż odstąpienie od nakładania obowiązków wymienionych wart. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest zasadne i prawidłowe. Na koniec organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 51 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Dodał, że naruszenie prawa właścicieli działek sąsiednich może być dochodzone prze sądem powszechnym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną wyżej decyzję wniosła M. S. wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r. , nr 75, poz. 690 ze zm.) z którego wynika, że " dokonywanie zmian naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiednich nieruchomości jest zabronione". Zdaniem skarżącej stanowisko [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego jakoby stan obecnej spornej inwestycji był zgodny z udzielonym pozwoleniem na budowę oraz że w toku postępowania nie zostało stwierdzone, aby podczas realizacji inwestycji doprowadzono do zmiany naturalnego spływu wód opadowych jest niezasadne i nie odzwierciedla stanu faktycznego. W ocenie skarżącej jakiekolwiek czynności dokonywane przez sąsiada na ścianie jej budynku czy to wymurowanie czy obłożenie membraną wymagały jej zgody. Skarżąca uznaje, ze bez takiej zgody wszystkie działania sąsiadów stają się bezprawne. Zarówno obłożenie jej budynku do wysokości 50 cm niewiadomego pochodzenia materiałem (membraną) jak i obsypanie budynku ziemią do wysokości przekraczającej wysokość umieszczonego materiału. Skarżąca podniosła, że działania te powodują zawilgocenie ściany jej budynku wodą opadową spływającą z sąsiedniej działki oraz obciążenie ściany jej budynku przez warstwę gruntu nasypanego w ramach zagospodarowania sąsiedniej działki. Skarżąca podała, że woda przedostając się po ścianie budynku do podłoża przyczynia się do obniżenia własności mechanicznych gruntu pod fundamentami jej budynku, co powoduje osiadanie konstrukcji. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja w sposób oczywisty narusza obowiązujące regulacje Prawa budowlanego. Pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. pełnomocnik z urzędu skarżącej uzupełnił skargę skarżącej. W uzupełnieniu skargi wniesiono o jej uchylenie oraz nakazanie aby organ I instancji rozpatrując niniejszą sprawę ponownie ustalił czy w związku z wykonaniem prac na działce przy ul. [...] doszło do naruszenia § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie , poprzez zmianę kierunku spływu wód opadowych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa oraz § 29 ww. rozporządzenia, jak również art. 80 kpa i art. 84 § 1 kpa. W uzasadnieniu uzupełnienia skargi podniesiono, iż materiał dowodowy w sprawie zebrany został w sposób niewystarczający. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona. Stosownie do art. 104 § 1 k.p.a. wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać zakończone załatwieniem sprawy, czyli jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 kpa). Mając powyższe na uwadze należy uznać , iż rozstrzygnięcie organu odwoławczego oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] listopada 2013r. zapadły z naruszeniem art. 7 , 77 kpa w związku z art. 51 Prawa budowlanego w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy. Organy nadzoru budowlanego prowadzące niniejsze postępowanie zgodnie przyjęły, iż wykonane na działce ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...], roboty budowlane związanych z utwardzeniem terenu, zostały wykonane zgodnie z zatwierdzonym decyzją [...] Nr [...] projektem budowlanym, co uzasadnia iż odstąpienie od nakładania obowiązków wymienionych wart. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organom umknęło jednak, iż wniosek skarżącej inicjujący postępowanie dotyczył także robót budowlanych ( ziemnych) związanych ze ścianą budynku skarżącej , na której położono jak twierdzi skarżąca membranę, podniesiono teren o około 0,5 m, a następnie dokonano nasadzeń bluszczem, które są regularnie nawadniane co powoduje korozję ściany. O ile słuszny jest wniosek organów, iż projekt budowlany przewidywał 72,0 m2 powierzchni terenu utwardzonego o tyle nieuprawnione jest twierdzenie, iż projekt ten szczegółowo opisuje sposób utwardzenia terenu wraz z podniesieniem rzędnych terenu, co potwierdza złożona do akt dokumentacja fotograficzna. Brak jest także jakiegokolwiek dowodu na okoliczność, iż nachylenie terenu na którym położono kostkę jest nachyleniem naturalnym, zwłaszcza, iż strona skarżąca stanowczo takiemu stwierdzeniu zaprzecza. Okoliczność ta istotna dla prowadzonego postępowania , z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 i 77 kpa nie została przez organy zbadana ani nie wyjaśniono także, czy wykonane prace objęte były ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę czy też wbrew twierdzeniu pełnomocnika inwestora na których wyłącznie oparł się organ I instancji, prace te zostały wykonane po zakończeniu procesu inwestycyjnego związanego z realizacją decyzji [...] Nr [...]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zadaniem organów będzie ustalenie zakresu wykonanych robót, oraz czasu ich przeprowadzenia, a także ich kwalifikacja w kontekście przepisów Prawa budowlanego a więc jednoznaczne stwierdzenie czy na ich wykonanie konieczne było dokonania zgłoszenia . Kwestią zasadniczą będzie także wyjaśnienie czy wybudowanie z kostki murku pod kątem opierającego się o ścianę budynku skarżącej oraz nadsypanie nad nim ziemi ( dokumentacja zdjęciowa k-74 akt sądowych) doprowadziło do naruszenia przepisu § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. nr 75, poz. 690 - ze zm.), w myśl którego dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Wobec nie przeprowadzenia w sposób rzetelny postępowania wyjaśniającego należy uznać, iż przedwczesnym było wydanie decyzji o braku podstaw do wydania nakazu na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Z tych wszystkich względów uznając, iż organy naruszyły art. 7 , 77 kpa w związku z art. 51 Prawa budowlanego w stopniu mającym wpływ na wynika sprawy, Sąd na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku, rozstrzygnięcie o kosztach opierając na treści art. 200 przywołanej ustawy.