VII SA/Wa 386/16
WyrokWSA w Warszawie2016-12-09
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie budowy ogrodzenia o wysokości poniżej 2,20 m, które nie podlega przepisom Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie budowy ogrodzenia o wysokości poniżej 2,20 m, ponieważ zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, takie ogrodzenia nie podlegają reglamentacji tej ustawy. Wszelkie spory międzysąsiedzkie dotyczące lokalizacji ogrodzenia i naruszenia prawa własności powinny być rozstrzygane przed sądem cywilnym.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o podjęcie czynności w sprawie budowy ogrodzenia, wskazując na jego niewłaściwe posadowienie i wpływ na drogę dojazdową. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, ustalając, że wysokość ogrodzenia wynosi 1,75 m, co nie podlega przepisom Prawa budowlanego. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując, że spory międzysąsiedzkie należą do drogi cywilnej. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się przywrócenia stanu pierwotnego ogrodzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), sędzia WSA Tadeusz Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia [...]na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]nr [...] z dnia [...] października 2015r., znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek [...]w sprawie ogrodzenia pomiędzy działką o nr ew. [...], stanowiącą własność [...]a ulicą [...] w miejscowości [...] - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że w dniu 1 października 2015r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...]wpłynął wniosek [...]z dnia [...] września 2015r. o podjęcie czynności w sprawie budowy ww. ogrodzenia. Organ powiatowy przeprowadził w dniu 21 października 2015r., kontrolę, w wyniku której ustalono, że wysokość ogrodzenia w najwyższym punkcie wynosi 1,75 m, mierząc od poziomu terenu. Nie znajdując podstaw do wszczęcia postępowania, po myśli ww. wniosku, wydał w tym przedmiocie postanowieniem nr [...]z dnia [...] października 2015r.
Rozpoznając zażalenie [...]na postanowienie organu pierwszej instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że powinno ono zostać utrzymane w mocy, jako odpowiadające prawu.
W myśl art. 61a § 1 k.p.a., w oparciu o który wydano skarżone rozstrzygnięcie, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011r. w/w cytowany przepis, wprowadzony ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011r. Nr 6, poz. 18) ustanowił formę prawną odmowy wszczęcia postępowania. Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą zaś jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno - prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym lub gdy już w ramach wstępnych czynności wyjaśniających można stwierdzić, że wskazane przez stronę okoliczności nie stanowią podstawy do podejmowania działań przez organy nadzoru budowlanego w ramach ustawowych kompetencji.
Podstawą odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w [...] było ustalenie, że wysokość ogrodzenia pomiędzy działką o nr ew. [...], stanowiącą własność [...], a ulicą [...] w miejscowości [...] wynosi 1,75 m, natomiast budowa ogrodzeń o wysokości poniżej 2,20 m nie podlega reglamentacji Prawa budowlanego. Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, która weszła w życie w dniu 28 czerwca 2015r.: "Zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.". Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wszczęcia i prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego ogrodzenia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na zarzuty zawarte w zażaleniu wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów międzysąsiedzkich oraz badania kwestii naruszenia prawa własności. Roszczenia w tym zakresie mogą być podnoszone przed sądem cywilnym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie złożył [...]. Wniósł o wnikliwe rozpatrzenie skargi i cyt. "spowodowanie przywrócenia posadowienia ogrodzenia do stanu pierwotnego". Wskazał, że organ drugiej instancji pominął jego argumentację zawartą w zażaleniu, a dotyczącej niewłaściwie prowadzonej budowy ogrodzenia pomiędzy działką nr. ew. [...] a ul. [...] i co istotne drogą dojazdową do jego posesji zlokalizowanej przy ul. [...] w [...].[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odniósł się jedynie do wysokości ogrodzenia a nie posadowienia przedmiotowego ogrodzenia na gruncie zgodnie z obowiązującym wyrysem geodezyjnym. Tymczasem [...]prowadząc prace budowlane związane z ogrodzeniem cyt. "dokonała przesunięcia względem linii rozgraniczającej działki".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Nie zaistniała żadna z ww. ustawowych przesłanek uzasadniających jego uchylenie.
W niniejszej sprawie sądową kontrolą objęte było postanowienie organu drugiej instancji, utrzymujące w mocy postępowania organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania w związku z budową opisanego powyżej ogrodzenia.
Sąd w pełni podziela argumentacje, którą przywołał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Uznaje ją za prawidłową, wyczerpującą i przyjmuje za własną.
Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Postanowienia zapadły na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, ustawodawca wprowadził w nim dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W okolicznościach sprawy niniejszej organy obu instancji prawidłowo oceniły , że zachodzi " inna uzasadniona przyczyna", o której mowa w ww. przepisie.
W orzecznictwie wskazuje się, że zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, gdy stwierdzenie ww. przesłanek nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Tak też było w sprawie niniejszej - kontrola inwestycji, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, była wystarczająca dla oceny, że nie zachodzą ustawowe przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie inwestycji objętej wnioskiem skarżącego.
Organy zasadnie oceniły, że nie było podstaw do wszczęcia postępowania z punktu widzenia nadzoru budowlanego. Przedmiotowe ogrodzenie, w świetle brzmienia obowiązującego w dacie jego budowy przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, nie podlegało reglamentacji tej ustawy.
Nie są uzasadnione również zarzuty skargi, co do braku właściwego rozpoznania zażalenia.
Zdaniem Sadu, zaskarżone postanowienie opatrzone zostało uzasadnieniem, które spełnia kryteria art. 107 § 3 k.p.a.. Przedstawione zostały zarówno okoliczności faktyczne sprawy jak też ich prawna ocena.
Organ słusznie uznał, że zgłaszane przez skarżącego uwagi, co do dopuszczalności inwestycji mają charakter cywilnoprawny. Zarzuty skarżącego odnoszące się do lokalizacji ogrodzenia z punktu widzenia przebiegu geodezyjnie wytyczonych granic nie mogły być przedmiotem badania nadzoru budowlanego. Naruszenie prawa własności lub stanu posiadania może być zarzucane w drodze powództwa wniesionego do sądu powszechnego, wydziału cywilnego.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło