VII SA/Wa 388/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] – po rozpatrzeniu odwołania G. O. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2013 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawo jazdy kategorii A, B, T – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W odwołaniu od pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia G. O. wskazał na okoliczności powstania zaległości alimentacyjnych. Wskazał, że zatrzymanie prawa jazdy uniemożliwi mu wykonywanie jakiejkolwiek pracy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż jest ona rażąco krzywdząca i sprzeczna z zasadami obywatelskimi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.), według którego jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dla dłużnika kieruje wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji. Na podstawie wniosku, o którym mowa wart. 5 ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. orzekł o uznaniu G. O. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta jest ostateczna. W dniu 11 stycznia 2013 r. Ośrodek Pomocy Społecznej w [...], działając na podstawie art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wystąpił do Starostwa Powiatowego w [...] o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu G. O.. Do wniosku załączono m.in.: kserokopię decyzji wraz z potwierdzeniem jej odbioru, informację o długu dłużnika, kserokopię informacji o o wysokości wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego oraz kserokopię zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Zdaniem SKO, w takiej sytuacji organ pierwszej instancji, obowiązany do respektowania art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - prawidłowo orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. O. podniósł, że decyzja o zatrzymaniu mu prawa jazdy jest błędna. Wskazał, że płacił alimenty gdy miał pracę i zarabiał, obecnie jest bezrobotny więc nie ma pieniędzy, podkreślił, że zatrzymanie prawa jazdy zmniejszy jego szanse na otrzymanie pracy. Wskazał na swoją trudną sytuację życiową i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 15 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem sygn. akt VII SA/Wa 1500/13 zawiesił postępowanie sądowe w sprawie zatrzymania G. O. prawa jazdy z uwagi na to, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła sprawa K 23/10 z wniosku Prokuratora Generalnego o zbadanie zgodności art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. (K 23/10) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że "art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 i 1548) w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności." Postanowieniem z dnia 27 lutego 2014 r. (VII SA/Wa 1500/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął zawieszone postępowanie w sprawie zatrzymania G. O. prawa jazdy. Sprawie został nadany nowy numer: sygn. akt VII SA/Wa 388/14. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Problematyka związana z rozstrzyganiem o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy została uregulowana w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.). Od 1 stycznia 2012 r., to jest w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2011 r., nr 205, poz.1212), uległa zmianie obowiązująca w niniejszym zakresie procedura. Począwszy od wspomnianej daty, wszczęcie postępowania w sprawie zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy, uwarunkowane jest ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie uznania tego dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dłużnika, po otrzymaniu od organu właściwego wierzyciela stosownego wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5 przywołanej regulacji, dokonuje w tym zakresie oceny jego sytuacji materialnej, zdrowotnej, rodzinnej i zawodowej, ustalanej w ramach wywiadu alimentacyjnego oraz złożonego przezeń oświadczenia majątkowego. W przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 wspomnianej ustawy, a mianowicie, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, odmawia złożenia oświadczenia majątkowego lub zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, lub też bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, organ obowiązany jest wszcząć postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Przed wydaniem takiej decyzji organ zobligowany jest zbadać, czy nie zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 5 ust. 3a ustawy. Zgodnie bowiem z tym unormowaniem, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się jeżeli przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się on w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z art. 5 ust. 3b ustawy wynika jednoznacznie, że dopiero wówczas, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje do starosty wniosek o zatrzymanie mu prawa jazdy, dołączając do niego odpis rzeczonej decyzji, a nadto składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Po myśli art. 5 ust. 5 wspomnianej ustawy, na podstawie takiego wniosku właściwy starosta powiatowy wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Z akt niniejszej sprawy wynika, że G. O. został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych mocą decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. Decyzja ta jest ostateczna. W związku z czym wystąpiono z wnioskiem, o którym mowa w art. 5 ust. 3b cyt. ustawy. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w sprawie zaistniały przesłanki, które z mocy art. 5 ust. 5 tej ustawy obligowały organ pierwszej instancji do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionych w niej - opisanych wyżej - przesłanek nie pozostawia właściwemu staroście żadnego zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania takiego rozstrzygnięcia. Należy także wskazać, że przepis art. 5 ust. 3b wprowadzony do ustawy na mocy powyższej nowelizacji z dnia 19 sierpnia 2011 r., był przedmiotem badania pod kątem zgodności z ustawą zasadniczą. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 12 lutego 2014 r. (sygn. akt K 23/10) orzekł o zgodności tego unormowania z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 2 ustawy zasadniczej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.