VII SA/Wa 390/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-02
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która posiada dochody z wynajmu mieszkań i otrzymuje pomoc od brata, jest w stanie ponieść koszty sądowe w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Posiada dochody z wynajmu mieszkań, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, a wskazane przez nią wydatki, w tym opłaty za gaz, mogą być zawyżone. Fakt posiadania profesjonalnego pełnomocnika również świadczy o możliwości wygospodarowania środków na cele inne niż podstawowe utrzymanie.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni J. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA w Warszawie. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury i dochodów z wynajmu mieszkań, posiada dom i współwłasność gruntu. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku podała miesięczne dochody w wysokości 3370 zł i wydatki 4650 zł, wskazując, że brakującą kwotę pokrywa brat. Sąd uznał, że wnioskodawczyni nie wykazała trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski - referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 390/12 ze skargi J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż J. K. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W formularzu strona podała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 846 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 148 m2, współwłasność gruntu zabudowanego przy ul. N. w W. Podniosła, że jest osobą schorowaną po przebytym zawale serca i wszczepionym symulatorze serca. Innych danych w formularzu PPF strona nie podała.
Z uwagi na powyższe zarządzeniem z dnia 7 marca br. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zobowiązano J. K. reprezentowaną przez radcę prawnego A. N. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie:
- jakie wnioskodawczyni ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu o powierzchni 146 m ² należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- czy wnioskodawczyni uzyskuje dochody z tytułu wynajmu domu lub wydzierżawiania nieruchomości, jeśli tak, należy wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości,
- czy wnioskodawczyni podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego jest on uzyskiwany,
- jaką kwotę miesięcznie wnioskodawczyni przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.),
- jaką kwotę miesięcznie wnioskodawczyni przeznacza na leczenie i zakup lekarstw,
- czy wnioskodawczyni posiada kredyty, pożyczki bankowe lub inne zadłużenia, jeśli tak, należało podać wysokość posiadanego zadłużenia, cel na jaki zostało ono wzięte, wysokość miesięcznej raty oraz termin do którego będzie spłacane,
- czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie,
- skąd wnioskodawczyni posiadała środki finansowe na ustanowienie radcy prawnego do reprezentowania w sprawie.
Odpowiadając na ww. zarządzenie wnioskodawczyni w piśmie z dnia 19 marca 2012 r. wskazała, że otrzymuje emeryturę 870 zł. miesięcznie, nie wykonuje żadnych dodatkowych prac zleconych, wynajmuje mieszkania z których dochód wynosi 2500 zł. Kosz miesięczny utrzymania posesji wynosi: gaz 1800 zł., energia elektryczna 1000 zł, wywóz nieczystości 400 zł., podatek od nieruchomości 150 zł., utrzymanie 1000 zł., woda 200 zł., co razem daje kwotę 4650 zł. Dodała, ze przychody w skali miesiąca strony wynoszą 3370 zł. Brakujące koszty stronie pomaga uiścić brat. Nie posiada kredytów bankowych.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. K. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. 148 m2, nieruchomość przy ul. N. w W. Dodatkowo jak wynika z treści pisma z 19 marca 2012 r. strona posiada mieszkania, które wynajmuje i czerpie z nich dochód. Wskazany dochód to 3370 zł. Wydatki miesięczne strona wskazał na łączną kwotę 4650 zł. Wskazała, że podaną różnicę stronie pomaga wyrównać brat.
Rozpoznając wniosek wskazać należy, że niektóre podane koszty utrzymania strona zawyżyła jak np. opłaty miesięczne za gaz. Opłaty te w okresie zimowym mogłyby tyle wynosić, jednakże należy pamiętać, że okres grzewczy obecnie zbliża się już do końca i koszt ten będzie zdecydowanie mniejszy. Nie można zatem przyjąć, że stale miesięczne wydatki strony na gaz będą wynosić 1800 zł.
Należy również mieć na uwadze, że strona w niniejszej sprawie korzysta z profesjonalnego pełnomocnika, którego sama opłaca. Fakt ten wskazuje, że strona potrafi wygospodarować fundusze nie tylko na bieżące utrzymanie, ale i na cele nie służące do zaspokojenia podstawowych potrzeb.
Ponadto na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem w sprawie jest wpis sądowy w wysokości 100 zł. i koszt ten może pozostać dla strony jedynym wydatkiem w sprawie (inne wydatki mogące pojawić się na kolejnych etapach postępowania to wpis za uzasadnienie wyroku w przypadku wydania wyroku oddalającego skargę i złożenia wniosku o uzasadnienie – 100 zł, opłaty kancelaryjne za odpisy).
Okoliczności te świadczą o tym, iż strona nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów uznano, że strona jest w stanie opłacić 100 zł wpisu sądowego oraz ewentualne na tym etapie pozostałe inne koszty sądowe i odmówiono przyznania prawa pomocy. Uznano, że wnioskodawczyni uzyskując stały dochód miesięczny, jest w stanie ponosić koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić należy, ze przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody.
Na koniec należy zauważyć, że wniosek strony jest nie został w sposób rzetelny wypełniony. Dopiero na wezwanie strona ujawniła dodatkowe źródło dochodu jakim jest wynajem mieszkań. Mieszkania te nie zostały wskazane w formularzu PPF, strona również nie wyszczególniła w nadesłanych wyjaśnieniach z dnia 19 marca 2012 r., ile ich wynajmuje, jakiej są wielkości, gdzie się znajdują.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło