VII SA/Wa 392/13

Dnia 5 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 września 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w całości w sprawie ze skargi L. Ż. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej w części postanawia: odmówić L. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 20 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił L. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 4 października 2013 r. na ww. postanowienie L. Ż. złożył sprzeciw, tym samym postanowienie z dnia 20 września 2013 r. straciło moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a. zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a udzielenie stronie prawa pomocy przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe, w skład którego wchodzi sześć osób, w tym czwórka dzieci - dwie córki w wieku 15 i 12 lat oraz dwóch synów w wieku 8 lat. Zadeklarowany wspólny dochód w rodzinie wynosi około 5574 zł i stanowi go kwota dochodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wnioskodawcy (ok. 5000 zł) oraz zasiłki rodzinne na dzieci (574 zł). Wnioskodawca wykazał, że posiada nieruchomości, tj. mieszkanie o pow. 47 m2 oraz nieruchomość gruntową o pow. 700 m2. Wnioskodawca nie wykazał, że posiadania oszczędności, ani innego majątku. Dodał, że ponosi miesięczne koszty utrzymania mieszkania w wysokości około 760 zł. Posiada na koncie debet w wysokości 23000 zł. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca dodał, że jest jedynym żywicielem rodziny. Dochody wnioskodawcy są ściśle związane z gospodarką leśną. W dodatkowym piśmie wnioskodawca wyjaśnił, że prowadzi działalność gospodarczą Zakład Usług Leśnych, w ramach której wykonuje prace w lesie i jest to praca sezonowa, przy czym wnioskodawca zaznaczył, że w grudniu i styczniu nie ma zleceń. Rozbudowy budynku stanowiącego przedmiot sprawy strona dokonała z własnych oszczędności i materiałów. Koszt inwestycji określono na około 5000 zł. Stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny to kwota około 2500 zł. Również na tyle wnioskodawca ocenił koszt prowadzenia firmy. Do pisma dołączono kopię dokumentu PIT, kopię decyzji dot. zasiłków rodzinnych, kopię umowy kredytowej oraz wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące. W sprzeciwie wnioskodawca wskazał, że uzyskany przez niego dochód w wysokości 10444,27 zł w ostatnich trzech miesiącach nie odzwierciedla jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, którą należy rozpatrywać, z uwagi na sezonowy charakter pracy wnioskodawcy, w szerszym rocznym okresie. W załączeniu do sprzeciwu wnioskodawca dołączył wyciąg bankowy za okres od 2 sierpnia 2013 r. do 2 października 2013 r. obrazujący stan jego aktualnych finansów. W ocenie wnioskodawcy w rozbiciu rocznym jego 6-osobowa rodzina nie uzyskuje oszczędności, ani wolnych środków które można by przeznaczyć na opłacenie zawodowego pełnomocnika, a twierdzenie przeciwne jest nieuzasadnione i krzywdzące. Ponadto brak przyznania prawa pomocy jest jednoznaczne z pozbawieniem wnioskodawcy dochodzenia i obrony swoich praw przed Sądem. W ocenie Sądu L. Ż. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ponieważ wskazane w formularzu PPF dochody zostały zaniżone. Przypomnieć należy, że wnioskodawca jako dochód miesięczny brutto kwotę 5574 zł. Ze złożonych przez skarżącego dokumentów a w szczególności z wyciągów z konta bankowego taka kwota nie wynika. Jak wynika z przedstawionych wyciągów, wnioskodawca w pierwszej połowie każdego miesiąca otrzymuje jeden przelew za wykonane prace leśne w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W okresie od 20 maja 2013 r. do 4 października 2013 r. wnioskodawca otrzymał należność na konto za cztery faktury (Nr 5/2013, Nr 6/2013, Nr 7/2013, Nr 8/2013), stanowiące należności za prace leśne wykonane w miesiącach od maja do sierpnia 2013 r. w łącznej wysokości 49029,91 zł, co daje średni miesięczny dochód w wysokości 12257,47 zł brutto. Ponadto z decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] października 2012 r., znak: [...], wynika, że pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym A. N. otrzymuje co miesiąc świadczenia rodzinne w wysokości 584 złote oraz jednorazowo we wrześniu 2013 r. kwotę 400 złotych. Wnioskodawca przedstawił też umowę zawartą w dniu 14 sierpnia 2013 r. na kredyt odnawialny w ramach limitu kredytowego w kwocie 25000 zł. W taki sposób kształtują się dochody wnioskodawcy. Natomiast jako stałe miesięczne wydatki wnioskodawca wskazał kwotę 760 zł związaną z utrzymaniem mieszkania, kwotę 2500 zł związaną z utrzymaniem rodziny oraz kwotę 2500 zł związaną z utrzymaniem firmy. Jak wynika z zestawienia ww. dochodów oraz kwot przedstawiających stałe miesięczne wydatki wynika, że L. Ż. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceny tej nie zmienia fakt, że na dzień 4 października 2013 r. saldo konta zamyka się kwotą ujemną o wysokości 4520,19 zł, ponieważ kwota ta nie stanowi dowodu na wysokość uzyskiwanych dochodów, a jedynie stanowi potwierdzenie o możliwości skorzystania przez wnioskodawcę z ww. umowy kredytowej. Oznacza to, że wnioskodawcę stać jest na ponoszenie ciężarów finansowych wynikających z zawartej umowy kredytowej. Ponadto przedstawione wyciągi nie uwzględniają sumy należnej za wykonane prace leśnie za miesiąc wrzesień 2013 r., tj. za fakturę Nr 9/2013. Ponadto na ww. ocenę nie ma też aktualnie znaczenia to, że prace leśne wykonywane przez L. Ż. mają charakter sezonowy. Wnioskodawca wskazuje, że w miesiącach grudzień-styczeń nie otrzymuje zleceń na pracę. Należy mieć na względzie, że Sąd ocenia sytuację finansową wnioskodawcy na datę wydania postanowienia. Ponadto jak wynika z przedstawione do akt sprawy PIT-28 za rok 2012 r. wnioskodawca uzyskał przychód w wysokości 83483,69 zł, co dawało średniomiesięcznie kwotę 6956,97 zł, co przy uwzględnieniu aktualnie ponoszonych wydatków, tj. 760 zł (utrzymanie mieszkania), kwotę 2500 zł (utrzymanie rodziny) oraz kwotę 2500 zł (utrzymanie firmy), również stanowi dowód potwierdzający, że uzyskiwane przez wnioskodawcę dochody umożliwiają mu zgromadzenie co miesiąc dodatkowych środków. Nie ulega więc wątpliwości, że obecnie wykazany średniomiesięczny dochód w wysokości 12257,47 zł W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.