VII SA/Wa 396/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. R. i R. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej: "Kpa"), po rozpatrzeniu zażalenia J. i R. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...], zawieszające z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., zatwierdzającej projekt budowlany zamienny uwzględniający zmiany dokonane podczas budowy segmentów B i C pawilonów handlowo - usługowych z częścią mieszkalną, przy ul. S. oraz nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy podniósł, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego organ wojewódzki wskazał, że Z. S. - pełnomocnik J. K. w piśmie z dnia [...] października 2012 r. poinformował organ o śmierci J. K. (która nastąpiła w dniu [...] września 2012 r.), dołączając do pisma kserokopię aktu zgonu. Organ pierwszej instancji stwierdził, że J. K. była jedną ze stron postępowania w sprawie objętej decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., w związku z czym ma on obowiązek ustalić następców prawnych po zmarłej stronie oraz jest zobowiązany zawiesić z urzędu postępowanie administracyjne. Powołując treść art. 97 § 1 pkt 1 oraz art. 30 § 5 Kpa organ odwoławczy podkreślił, iż śmierć strony w świetle postanowień art. 97 § 1 pkt 1 Kpa nie nakłada na organ administracji bezwzględnego obowiązku zawieszenia postępowania w każdym przypadku. Dopiero wtedy, gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 Kpa, a postępowanie nie stało się wobec śmierci strony bezprzedmiotowe, organ administracji zawiesza postępowanie. Zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1 Kpa jest obligatoryjne wówczas, gdy ustalenie spadkobierców zmarłej strony nastręcza trudności i osób tych nie można powiadomić o toczącym się postępowaniu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał analizy wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 97 § 1 pkt 1 Kpa, uzasadniających zawieszenie postępowania odwoławczego od decyzji PINB w M. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. W ocenie organu odwoławczego postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w związku z czym zachodzi konieczność uchylenia w całości przedmiotowego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] złożyli J. i R. R.. Skarżący podnieśli, że błędnie i niezgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1723/07 uznano Z. S. za pełnomocnika J. K., W. B. - za pełnomocnika "I." T.K., K.R. Sp.J., J.B. – za pełnomocnika R. R., a ponadto błędnie za strony postępowania uznano A. T., J. K., R. K., "I." T.K., K.R. Sp.J. J. i R. R. wskazali, że obecne postępowanie administracyjne dotyczy realizacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie można do niego w sposób automatyczny przenieść stron i ich pełnomocników z wcześniej zakończonego postępowania administracyjnego w innej sprawie (rozstrzygniętej ostatecznym wyrokiem NSA). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jej wydania. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 1 Kpa, stanowiącym podstawę prawną postanowienia organu pierwszej instancji, uchylonego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105). Stosownie zaś do treści art. 30 § 5 Kpa w sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Z przywołanego przepisu art. 97 § 1 pkt 1 Kpa wynika, że zawieszenie postępowania uzależnione jest od łącznego wystąpienia czterech przesłanek: 1) śmierci strony postępowania po wszczęciu postępowania, w jego toku, 2) postępowanie nie podlega obligatoryjnemu umorzeniu ze względu na śmierć strony na podstawie art. 105 § 1 Kpa, 3) nie jest możliwe wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu, 4) nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 Kpa. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż w toku postępowania (w dniu 28 września 2012 r.) zmarła jedna ze stron postępowania, a mianowicie J. K.. Nie oznacza to jednak, że organ administracji ma obowiązek natychmiastowego zawieszenia toczącego się postępowania. Zauważyć bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 30 § 4 Kpa w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych - a takich dotyczy niniejsza sprawa - w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Następstwo prawne spowodowane śmiercią strony powstaje z chwilą jej śmierci, z tą chwilą na spadkobierców przechodzą prawa i obowiązki majątkowe zmarłego (art. 922, art. 924 - art. 925 Kodeksu cywilnego). Organ administracyjny, ustalając krąg stron postępowania, zawiadamia o wszczęciu postępowania lub o toczącym się postępowaniu spadkobierców strony (ustawowych lub testamentowych). Podkreślić jednocześnie należy, że przepis art. 97 § 1 pkt 1 Kpa nie nakłada w kwestii ustalenia spadkobierców obowiązku stwierdzenia nabycia przez nich spadku na drodze sądowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 marca 2008 r. sygn. II SA/Gd 709/07 Lex nr 485795). Przesłanka niemożliwości wezwania spadkobierców do udziału w sprawie, określona w art. 97 § 1 pkt 1 Kpa, będzie miała miejsce w sytuacji, gdy spadkobiercy nie są ustaleni albo nie są znani organowi (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod. red. B. Adamiak, J. Borkowskiego, 12. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2012, str. 380). Z akt niniejszej sprawy wynika, że jako uczestnicy toczącego się przed Podkarpackim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego postępowania odwoławczego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] występowali J. K. oraz jej mąż R. K., przy czym małżeństwo to było bezdzietne. Prawdopodobnie zatem R. K., również biorący udział w postępowaniu przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, jest więc spadkobiercą po żonie J. K.. Dopiero złożenie przez R. K. – po wezwaniu przez organ do wskazania spadkobierców po J. K. - oświadczenia, iż nie jest on w stanie stwierdzić, czy jest jedynym spadkobiercą po zmarłej żonie, upoważniałoby organ do zawieszenia postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2006 r. sygn. VII SA/Wa 1151/05 Lex nr 203695). W niniejszej sprawie prawdopodobny spadkobierca J. K. był więc organowi pierwszej instancji znany i brał udział w toku postępowania. Nie zachodzi tu zatem sytuacja, w której ustalenie spadkobierców nie jest możliwe. Wadliwie zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., naruszając przepis art. 97 § 1 pkt 1 Kpa. Zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylające postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji uznać należy zatem za zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).