VII SA/Wa 40/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-22

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą i wykazujący znaczące obroty, mimo poniesienia straty w danym okresie, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej mu poniesienie kosztów postępowania. Pomimo poniesienia straty w działalności gospodarczej, wykazał on znaczące obroty i zdolność do dokonywania dużych zakupów, co wskazuje na brak uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Koszt postępowania (100 zł) jest nieznaczny w stosunku do skali prowadzonej działalności.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. D. złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że w jego gospodarstwie domowym są żona i dwie córki, które nie pracują, a jego działalność gospodarcza przyniosła stratę. Sąd wezwał go do przedstawienia dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej, jednak wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi. Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. D. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. D. – PHUP "R." na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić M. D. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Tak więc to na skutek wskazanych przez wnioskodawcę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania M. D. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący M. D. w dniu 27 maja 2009r. złożył skargę kasacyjną od wydanego w niniejszej sprawie wyroku, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz dwie pełnoletnie córki. M. D. wykazał, iż posiada dom o powierzchni 250 m2, nieruchomość rolną (5 h), dwa samochody do prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazał ponadto, że żona oraz córki nie pracują, a prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza przyniosła w bieżącym roku stratę w wysokości ok. 133.000 zł. Pismem z dnia 23 czerwca 2009r., na podstawie art. 255 ustawy, wezwano skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej i finansowej poprzez podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem i przeznaczanych na utrzymanie domu, podanie liczby osób zatrudnionych przez skarżącego. Wezwano również do nadesłania odpisów zeznań podatkowych skarżącego za ostatnie dwa lata kalendarzowe, wyciągów z rachunków bankowych i lokat z okresu ostatnich trzech miesięcy (w tym z rachunku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą), zaświadczeń z urzędu pracy o posiadaniu przez żonę i córki statusu osoby bezrobotnej. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 lipca 2009r., w wyznaczonym terminie skarżący nie udzielił na nie żadnej odpowiedzi. Należy natomiast zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie informacji wynikających z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dołączonych do niego dokumentów (kserokopie książki przychodów i rozchodów) nie można uznać, iż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby go do skorzystania z instytucji prawa pomocy. M. D. prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi znaczne przychody (w styczniu i w lutym 2009r. po ok. 151.000 zł, w marcu – 67.509 zł, w kwietniu – 358.576 zł). Wprawdzie działalność ta przyniosła stratę w wysokości ok. 133.000 zł za okres od stycznia do końca kwietnia 2009r., jednakże zauważyć też trzeba, że straty miały miejsce od stycznia do końca marca 2009r., natomiast już ostatni miesiąc wskazanego okresu przyniósł dochód w wysokości 71.981 zł. Mając na uwadze przedstawione przez skarżącego informacje uznano, że brak jest podstaw do obciążenia budżetu państwa kosztami sądowymi w sprawie zainicjowanej przez skarżącego, który prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, obraca środkami wielokrotnie przekraczającymi wysokość kosztów postępowania, dokonuje zakupu towarów w związku z prowadzoną działalnością na kwoty rzędu od ok. 73.000 zł do ponad 201.000 zł miesięcznie. Należy też zauważyć, że na obecnym etapie koszty postępowania, które M. D. musi ponieść zamykają się w kwocie 100 zł (wpis od skargi kasacyjnej). Nie można zatem uznać, że uiszczenie takiej kwoty jest w stanie w jakikolwiek sposób negatywnie wpłynąć na prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą i spowodować, że nie będzie on w stanie z uzyskiwanych dochodów zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych rodziny. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło