VII SA/Wa 40/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji U. B. (dalej jako skarżąca) złożyła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2012 r., Nr [...], znak [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą S. M. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w G. Skarżąca zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podała, że jeśli inwestor w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę wybuduje już budynek, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeczenie to uchyli – inwestor będzie uprawniony do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w stosunku do organu. Nadto skarżąca podała, że będzie miała w takim wypadku znaczące problemy z uzyskaniem nakazu rozbiórki, a przede wszystkim – jego skutecznym wyegzekwowaniem. Na potwierdzenie zasadności swoich obaw skarżąca wskazała, że w innej sprawie inwestor nie dokonał faktycznej rozbiórki nielegalnej rozbudowy pomimo, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] i stwierdził nieważności decyzji tego samego Starosty [...] zmieniającej pozwolenie na budowę budynku usługowego z częścią mieszkalną zlokalizowanego na innej sąsiedniej działce położonej w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej jako p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika, iż wprowadzona w § 3 cyt. przepisu ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w cyt. § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie. Wskazać przy tym trzeba, że w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania na wniosek skarżącego, a wobec tego to skarżący zobowiązany jest - poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń - wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa powyżej. Tak więc uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Sąd zauważa, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przez organ przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy. Analizując, czy w sprawie występują ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się ich zaistnienia. Sam fakt wydania pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Takich argumentów skarżąca w kontekście powołanych okoliczności nie podała. Podniesione przez skarżącą obawy co do ewentualnych problemów z uzyskaniem nakazu rozbiórki i skutecznym jego wyegzekwowaniem mają jedynie charakter hipotetyczny i nie uzasadniają zaistnienia po stronie skarżącej wystąpienia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zaś zgodność z prawem, zatwierdzonego skażoną decyzją projektu budowlanego w tym z przepisami prawa budowlanego będzie podlegała ocenie Sądu na dalszym etapie postępowania. Wobec tego Sąd doszedł do przekonania, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącej. Zaskarżony akt nie rodzi też w ocenie Sądu trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, iż nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a wówczas to inwestora, a nie skarżącego obciążać będą dodatkowe koszty przy ewentualnym rozebraniu przedmiotowej inwestycji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w powołanym wyżej art. 61 § 1 p.p.s.a., tak więc przepisu § 3 nie należy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę jest ostateczna i zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) jest realizacją "prawa zabudowy" określonego w art. 4 tej ustawy. Prawo zabudowy będące fundamentalną zasadą Prawa budowlanego, jest prawem podmiotowym każdego, kto posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, jest więc po części też realizacją konstytucyjnej zasady ochrony własności, wyrażonej w przepisach art. 21 i 64 Konstytucji RP i jako takie, powinno podlegać szczególnej ochronie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się także uwagę, że konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Należy również wskazać, że to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona. Nie bez znaczenia w tym kontekście jest przepis art. 35a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji (ust. 1). W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi (ust. 2). W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora (ust. 3). Z treści tego przepisu oraz hipotetycznej możliwości jego zastosowania także w tej sprawie wynika jednoznacznie, że bezpodstawny wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zezwalającej na budowę może spowodować skutek odwrotny tj. powstanie szkody inwestora, a nie strony składającej taki wniosek. W związku z powyższym na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono jak sentencji postanowienia.