VII SA/Wa 400/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Gierak - Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. i E. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 400/12 w sprawie ze skargi B. K. i E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z 21 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. K. i E. K. w niniejszej sprawie. W dniu 17 grudnia 2012 r. skarżący złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku (o przywrócenie uchybionego terminu) wskazali, że reprezentujący ich w sprawie pełnomocnik wyznaczony z urzędu, zaniechał swoim obowiązkom i nie powiadomił ich ani o terminie rozprawy, ani o zapadłym w sprawie wyroku. Podali też, że o wyroku zapadłym w sprawie dowiedzieli się w dniu 13 grudnia 2012 r., kiedy to odebrali postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2012 r. wznawiające postępowanie administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie niespornym jest, że skarżący nie zachowali terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, zapadłego w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 141 § 2 p.p.s. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Ogłoszenie wyroku w niniejszej sprawie miało miejsce w dniu 21 sierpnia 2012 r., a wobec tego termin do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku upływał z dniem 28 sierpnia 2012 r. Wniosek w tym przedmiocie skarżący złożyli ze znacznym uchybieniem terminu, bo dopiero w dniu 17 grudnia 2012 r. Prawidłowo w tej sytuacji postąpili występując o przywrócenie uchybionego terminu. Wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożyli w dniu 17 grudnia 2012 r., a więc z zachowaniem terminu wymienionego w art. 87 § 1 p.p.s.a. - przyjmując, że o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku zapadłego w sprawie dowiedzieli się w dniu 13 grudnia 2012 r., z otrzymanego w tym dniu postanowienia organu wojewódzkiego, wskazującego na wyrok Sądu. Jednocześnie, wskazać należy, iż skarżący dopełnili czynności, której nie dokonali w terminie, tj. złożyli wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a tym samym spełnili kolejną przesłankę wynikającą z przywołanych regulacji prawnych. Natomiast -w ocenie Sądu- skarżący nie uprawdopodobnili w sprawie okoliczności wskazującej na brak ich winy w uchybieniu terminu i z tego też powodu ich wniosek nie mógł być uwzględniony. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się -zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu- z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck. W-wa 2005, str. 334). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (v. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że czynności nie dokonali w terminie, gdyż działający za nich pełnomocnik ustanowiony z urzędu nie powiadomił ich ani o dacie rozprawy, ani o zapadłym w sprawie wyroku. W tym kontekście wskazać przede wszystkim należy, że stosownie do treści art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. W niniejszej sprawie na mocy postanowienia Sądu z 3 kwietnia 2012 r., w dniu 31 maja 2012 r. wyznaczono dla skarżących adw. Ł. R. jako pełnomocnika z urzędu. W konsekwencji, zawiadomienia o terminie rozprawy dla skarżących zostały doręczone temu pełnomocnikowi. Pełnomocnik ten był obecny na rozprawie Sądu poprzedzającej ogłoszenie wyroku, jak i na ogłoszeniu wyroku zapadłego w dniu 21 sierpnia 2012 r. Sąd nie stwierdził w tym zakresie żadnych nieprawidłowości, zawiadomienie o terminie rozprawy prawidłowo zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących. Dostrzegając, iż uzasadnienie rozpoznawanego wniosku wskazuje na (ewentualny) brak kontaktu skarżących z wyznaczonym dla nich pełnomocnikiem, wskazać trzeba, iż nie jest to okoliczność, która wyłączałaby winę skarżących w zaniechaniu dokonania czynności w ustawowym terminie. Nie jest to bowiem okoliczność, której nie można byłoby uniknąć, przy dołożeniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Pismem Okręgowej Rady Adwokackiej z 4 czerwca 2012 r. skarżący zostali powiadomieni o wyznaczonym dla nich pełnomocniku. Nie sposób tym samym uznać, że o okoliczności tej nie wiedzieli, co potwierdza także treść ich wniosku. Od momentu dowiedzenia się o wyznaczeniu dla nich pełnomocnika, mogli więc zabiegać o kontakt z nim. Nadto, podnieść należy, iż ewentualne zaniedbania pełnomocnika, który będąc obecny na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku nie powiadomił skarżących o zapadłym wyroku, nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Wobec aktualnie dostępnych środków komunikacyjnych, nie można bowiem przyjąć, iż podejmujący się prowadzenia sprawy pełnomocnik, nie miał możliwości skontaktowania się ze skarżącymi bezpośrednio lub pośrednio (np. telefonicznie), aby zweryfikować istotne dla sprawy aspekty (w tym terminy). Jak wynika z poglądów prezentowanych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, kierujący się logiką i doświadczeniem zawodowym, związanym z prowadzeniem spraw sądowych, jak też mający na względzie doświadczenie życiowe, pełnomocnik winien nie tylko czynić przewidywania, co do przebiegu czynności procesowych w tym także zachowania ich terminów, ale również dbać o właściwą komunikację z klientem, tak aby nie narazić strony na negatywne skutki. Równocześnie, dostrzec też trzeba, iż od osoby profesjonalnie zajmującej się pomocą prawną należy oczekiwać daleko idącej współpracy ze swoim mocodawcą. W końcu stwierdzić należy, iż zaniedbania pełnomocnika obciążają jego mocodawcę, a pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (v. wyrok WSA w Warszawie o sygn. akt III SA/Wa 693/10). Konkludując, sytuację skarżących w sprawie należy ocenić jako niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw, co nie może stanowić podstawy do przywrócenia uchybionego terminu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.