VII SA/Wa 402/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2016 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że odwołanie S.i B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2016 r., znak: [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] września 2016 r., znak: [...], odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] września 2014 r., znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2014 r., znak: [...], nakazującą J. B. właścicielce budynku numer [...] przy ul. K. w W. oraz S.B. właścicielce sąsiedniego budynku numer [...] przy ul. K. w W., wykonanie, w terminie do 31 grudnia 2014 r., określonych robót budowlanych, w celu doprowadzenia części wspólnych budynku do odpowiedniego stanu technicznego. W dniu 19 października 2016 r. S.B. wniosła za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail odwołanie od ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2016 r. Następnie, ww. odwołanie datowane na dzień 15 października 2016 r. S. B. przesłała do organu I instancji nadając je w placówce pocztowej 20 października 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] listopada 2016 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), stwierdził, że odwołanie S. B. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2016 r., znak: [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że w myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ odwoławczy wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2016 r. została doręczona S. B. w dniu 5 października 2016 r. Zatem, termin do wniesienia odwołania upłynął 19 października 2016 r. Tymczasem podpisane przez stronę odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym 20 października 2016 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że S. B. 19 października 2016 r. wniosła odwołanie za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail, jednak wniesienie odwołania w ww. formie nie wywołuje skutku prawnego. Zgodnie z art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114 ze zm.). Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powyższy przepis uzależnia złożenie podania od skorzystania przez wnioskodawcę z elektronicznej skrzynki podawczej (ESP) organu administracji publicznej. Stosownie do art. 3 pkt 17 ww. ustawy, przez elektroniczną skrzynkę podawczą należy rozumieć dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. W przypadku wniesienia dokumentu elektronicznego za pomocą ESP system teleinformatyczny organu służący do obsługi doręczeń automatycznie utworzy urzędowe poświadczenie odbioru (UPO) i przekazuje je nadawcy tego dokumentu. Z punktu widzenia organu celem takiego obowiązkowego stosowania ESP pozostaje lepsze zorganizowanie procesu przyjmowania elektronicznych podań, opartego na elektronicznym obiegu dokumentów w urzędzie obsługującym organ administracji publicznej. Z perspektywy nadawcy dokumentu elektronicznego składanie podań z wykorzystaniem ESP pozwala na automatyczne wytworzenie i przesłanie mu urzędowego poświadczenia odbioru (UPO), z zachowaniem przepisów o informatyzacji, co z kolei jest wymagane w art. 63 § 4 zd. drugie k.p.a. W przypadku innych adresów elektronicznych organu nie występuje wymóg generowania i wysyłania UPO. Organ odwoławczy wskazał, że przedstawionych powyżej celów nie realizuje przesyłanie podania na dowolny adres elektroniczny urzędu obsługującego organ. Przed wejściem w życie noweli z 2010 r. na gruncie art. 63 § 1 k.p.a. każde takie podanie było skuteczne, ale ze względu na wymóg z art. 63 § 3a pkt 1 k.p.a. zawierało wadę formalną, w przypadku, gdy nie zostało opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym. Warunek złożenia podania za pomocą ESP powoduje dalsze, doniosłe konsekwencje. Wymóg korzystania z ESP znajduje się bowiem w przepisie dotyczącym sposobów składania podania, a nie warunków formalnych podania. Oznacza to, że dokument elektroniczny wniesiony w inny sposób niż za pośrednictwem ESP w ogóle nie będzie uważany za skutecznie złożone podanie. Gdy celem złożenia przez stronę dokumentu jest wszczęcie postępowania, nie nastąpi ono w wyniku wniesienia dokumentu na inny niż ESP adres elektroniczny. Organ, który otrzyma pismo, nie będzie zatem zobowiązany do wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia wady, ponieważ nie znajdzie zastosowania art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten odnosi się bowiem jedynie do podań zawierających wady formalne (zob. "Komunikacja elektroniczna w Kodeksie postępowania administracyjnego", Grzegorz Sibiga, Wydanie 1, s. 104-106). Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że S. B., pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji z [...] września 2016 r., wnosząc odwołanie od ww. decyzji, uchybiła terminowi przewidzianemu do jego wniesienia. Skargę na ww. postanowienie z dnia [...] listopada 2016 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła S. B. dochodząc uchylenia zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że od napisania odwołania od decyzji organu I instancji (tj. od 15 października 2016 r.) z powodu cyt.: "naruszenia sprawności organizmu" nie mogła wyjść z domu, w którym mieszka sama od śmierci męża. Córka skarżącej przyjechała do niej 19 października 2016 r., już po zamknięciu placówki pocztowej, przez co nie miała możliwości wysłania odwołania w terminie. Odwołanie zostało wysłane 19 października 2016 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, bowiem skarżąca nie mogła z powodu stresu znaleźć hasła do profilu e-PUAP. Natomiast, następnego dnia odwołanie zostało wysłane w placówce pocztowej do organu w formie papierowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Zarzuty skargi i stanowisko prezentowane w uzasadnieniu nie mogły wpłynąć na sądową ocenę zaskarżonego postanowienia. Jak prawidłowo wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Natomiast, art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego, polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w ww. art. 134, a więc wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie odwołania nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie skarżąca wniosła odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2016 r. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie co do możliwości jej zaskarżenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji. W sprawie nie budzi wątpliwości data doręczenia skarżącej ww. decyzji organu I instancji, co nastąpiło 5 października 2016 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął 19 października 2016 r. Spór sprowadza się natomiast do ustalenia daty wniesienia przez skarżącą ww. odwołania od decyzji I instancji. W ocenie Sądu, badając kwestię terminowości wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji organu I instancji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny i właściwej analizy. Zasadnie przyjął, że podpisane przez skarżącą odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym 20 października 2016 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Należy zgodzić się z Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że odwołanie wniesione przez skarżącą w dniu 19 października 2016 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail nie wywołuje skutku prawnego. Dokument elektroniczny wniesiony w inny sposób niż za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej (ESP) organu administracji publicznej nie będzie uważany za skutecznie złożone podanie. Przesłanie podania do organu drogą elektroniczną na dowolny adres elektroniczny nie jest tożsame ze złożeniem dokumentu na ESP organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy o informatyzacji. Przepis art. 63 § 1 k.p.a. wyraźnie uzależnia możliwość złożenia podania środkami komunikacji elektronicznej od skorzystania przez wnioskodawcę z ESP organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Podsumowując, Sąd uznał, iż organ odwoławczy przeprowadził właściwą ocenę sprawy i prawidłowo przyjął, że 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z [...] września 2016 r. biegł od 5 października 2016 r. i upłynął 19 października 2016 r. Tymczasem prawidłowo wniesione odwołanie zostało złożone za pośrednictwem placówki pocztowej 20 października 2016 r. W takiej zaś sytuacji należało stwierdzić, iż zasadnie organ zastosował art. 134 k.p.a.; prawidłowo na podstawie tego przepisu stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzić zatem należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu, wszystkie te okoliczności, które wymagały zbadania przez organ na wstępnym etapie postępowania w II instancji zostały uwzględnione i prawidłowo ustalone. Stanowiły one w konsekwencji podstawę do zastosowania w sprawie art. 134 k.p.a. Nadto, Sąd zaznacza, że dopiero w skardze skarżąca sformułowała wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, niemniej nie mógł on wpłynąć na wynik niniejszej sprawy, albowiem wniosek ten skarżąca powinna skierować do właściwego organu, tj. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji, w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.