VII SA/Wa 403/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-14
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Kluczowe dla tej oceny było niewykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia sądu z dnia 11 kwietnia 2012 r., które miało na celu uzupełnienie informacji o jego sytuacji materialnej, w tym o prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej i sprzedaży nieruchomości. Brak pełnych informacji uniemożliwił sądowi ustalenie faktycznych możliwości finansowych strony, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na dochody z emerytur rolniczych i zasiłków rodzinnych, posiadanie domu i gospodarstwa rolnego, a także koszty utrzymania i leczenia po wypadku. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia informacji dotyczących m.in. prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej, sprzedaży nieruchomości oraz kosztów utrzymania samochodu. Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia sądu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu postanawia: odmówić W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych razem z wnioskiem kserokopii dokumentów wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje ojciec, matka, żona i czworo dzieci. Ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez rodziców wnioskodawcy z tytułu emerytur rolniczych w wysokości 859,26 zł. (dla każdego z rodziców), oraz zasiłków rodzinnych jakie żona wnioskodawcy otrzymuje na dzieci o łącznej wysokości 501 zł. Łączny miesięczny dochód ośmioosobowej rodziny wynosi 2 219,52 zł. brutto. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 200 m2, gospodarstwo rolne o powierzchni 10,8845 ha. Wnioskodawca oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Dodał ponadto, że nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania, poza wskazanymi w formularzu. Również nikt z domowników nie posiada innych źródeł utrzymania. Gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów. Płody rolne są przeznaczane, wg oświadczenia, w całości na żywność dla rodziny. Dochód z gospodarstwa rolnego dla celów podatkowych obliczony został na kwotę 1071,32 zł.
Wnioskodawca dodał, że na energię elektryczną miesięcznie ponosi wydatek około 400 zł., gaz 150 zł. W 2010 r. wnioskodawca uzyskał 4000 zł z tytułu odszkodowania za przewlekłość postępowania sądowego. Nie posiada samochodu o wartości pow. 3000 euro. Oświadczył, że ani wnioskodawca, ani nikt z domowników w przeciągu dwóch lat nie zbył jakiejkolwiek nieruchomości.
Wnioskodawca zaznaczył, że w dniu 28 lipca 2011 r. doznał poważnego wypadku przy pracy na roli, w którym prawie stracił nogi. Doznane obrażenia wiążą się z długotrwałym i kosztownym leczeniem oraz rehabilitacją, co dodatkowo wpływa na pogorszenie i tak trudnej sytuacji materialnej jego rodziny.
Nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych, nie posiada żadnych rachunków bankowych ani lokat dewizowych czy kosztowności. Dodał, że także pozostali członkowie rodziny nie posiadają żadnego majątku oraz kont bankowych poza synową, która musiała założyć konto ze względu na wymogi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do wpłat zasiłków przyznanych dla dzieci. Dodał, że konto to jest wykorzystywane wyłącznie do tego celu, na potwierdzenie czego dołączył wyciąg z konta bankowego za ostatnie miesiące.
Wnioskodawca dołączył ponadto kopię opłat za energię elektryczną, gaz. Do wniosku dołączona została kopia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny, kopie odcinków emerytur, karta informacyjne ze szpitala, karta informacyjna z gminy, kopia operacji na rachunku bankowym, zaświadczenie z gminy o zarobkach i wielkości gospodarstwa rolnego, zaświadczenia z urzędu skarbowego, kopie zwolnień lekarskich.
W dniu 11 kwietnia 2012 r. włączono do akt sprawy pismo Wójta Gminy K. z dnia 26 października 2011 r. wskazujące na okoliczności związane z sytuacją materialną strony. W związku z tym wezwano W. S.Edwarda Biskupskiego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej też p.p.s.a., do nadesłania dodatkowych informacji w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez:
- wskazanie czy wnioskodawca zgłaszał w urzędzie skarbowym prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej (rośliny ozdobne),
- jakie dochody uzyskuje z tytułu prowadzenia ww. działów specjalnych produkcji rolnej,
- wskazanie jakie miesięczne koszty ponosi związane z utrzymaniem samochodu osobowego marki opel vectra o nr rej. [...] i z jakich źródeł utrzymuje ww. samochód,
- nadesłanie kopii wszystkich aktów notarialnych, na mocy których sprzedał osobiście, bądź sprzedał pozostający we wspólnym gospodarstwie ojciec Jan, nieruchomości położonych w Gminie K. i Gminie R.,
- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które posiadają taki rachunek.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawca nie wykonał zarządzenia i nie odpowiedział na wezwanie Sądu.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 11 kwietnia 2012 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Z wskazanego wyżej pisma Wójta Gminy K. wynika min., że wnioskodawca prowadzi działy specjalne produkcji rolnej, ponadto w ostatnich latach sprzedał nieruchomości w Gminie K. na łączną kwotę ponad 440 tysięcy zł. Tym samym uznano, że wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło