VII SA/Wa 405/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala, II. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.L. z Kancelarii Adwokackiej przy ulicy [...] w W., kwotę 250 zł(dwustu pięćdziesięciu złotych) oraz kwotę 55 zł(pięćdziesięciu pięciu złotych) stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 305 zł(trzystu pięciu złotych). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2004r. znak: [...], na podstawie art. 157 § 3 w zw. z art. 156 § 1 Kpa, po rozpoznaniu wniosku J.S. o stwierdzenie nieważności decyzji, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1995r. i decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia [...] listopada 1994r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w T.decyzją z dnia [...] listopada 1994r. znak [...], na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), nałożył na M.R. obowiązek dostarczenia w określonym terminie ekspertyzy technicznej betonowego ogrodzenia wykonanego między działkami J.S. i M.R. w miejscowości W. Następnie Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J.S. i M. R., decyzją z dnia [...] stycznia 1995r. znak: [...], na podstawie 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi postanowieniem z dnia 26 marca 1996r. o sygn. akt SA-Ł 642/95 i 643/95 odrzucił skargę J.S. i M.R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] styczna 1995r. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w/w akty administracyjne Kierownika Urzędu Rejonowego w T. i Wojewody [...] mimo, iż nazwane decyzjami są w istocie postanowieniami dowodowymi, na które nie służy zażalenie, ani skarga do sądu administracyjnego. W związku z powyższym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na mocy decyzji wskazanej na wstępie uwzględnił stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 26 marca 1996r. Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. Organ wskazał, iż w/w akty wbrew błędnemu pouczeniu są ostateczne, tzn. nie służy na nie zażalenie, ani skarga do sądu administracyjnego. Ponadto skoro niedopuszczalne było wniesienie zażalenia na postanowienie organu I instancji, to brak jest podstaw prawnych do badania zaskarżonych rozstrzygnięć w trybie stwierdzenia nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 127 § 3 Kpa, po rozpoznaniu wniosku J.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2004r. znak: [...]. Od w/w decyzji J.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu. W rozpoznanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z art. 170 w/w ustawy, będąc związany wytycznymi zawartymi z postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 26 marca 1996r. o sygn. akt SA-Ł 624/95 i 643/95, prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1995r. i decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w T.. W postanowieniu z dnia 26 marca 1996r. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż charakter, jak i podstawa prawna w/w aktów wskazują, iż są to w istocie postanowienia dowodowe, od których nie przysługuje zażalenie. Sąd ponadto wyjaśnił, iż postanowieniami są zwłaszcza akty dotyczące przeprowadzenia dowodów koniecznych do wyjaśnienia sprawy zgodnie z art. 75 i 77 Kpa. Do nich należy również zaliczyć dowody ze specjalistycznych opinii i ekspertyz wydawane w oparciu o art. 84 § 1 Kpa. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 września 2005r. o sygn. akt 7/IVSA 4778/03, po rozpoznaniu skargi J.S. na decyzję z dnia [...] października 2003r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1994r. i [...] stycznia 1995r. wskazał, iż weryfikowanie postanowień w trybie stwierdzenia nieważności może odnosić się jedynie do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Zdaniem Sądu, skoro decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia [...] listopada 1994r. jest w istocie postanowieniem dowodowym, to nie przysługiwało na nie prawo wniesienia zażalenia, ani skarga do sądu. Na podstawie art. 170 cytowanej ustawy również Sąd rozpoznający skargę w niniejszej sprawie jest związany w/w orzeczeniami sądów administracyjnych. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż o zakwalifikowaniu danego aktu administracyjnego jako decyzji, nie decyduje jego nazwa. O tym z jakim aktem administracyjnym mamy do czynienia przesądza wyłącznie jego treść, a więc merytoryczny charakter. W niniejszej sprawie w/w akty administracyjne, o których stwierdzenie nieważności wnosi J.S., wprawdzie nazwane decyzjami, to jednak zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w w/w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać za postanowienia dowodowe. Art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), na podstawie którego Kierownik Urzędu Rejonowego w T. wydał rozstrzygnięcie z dnia [...] listopada 1994r., wprowadzał możliwość żądania dostarczenia technicznych ekspertyz, których celem było wyjaśnienie kwestii technicznych, na podstawie których nastąpi kwalifikacja prawna stanu faktycznego. Oznacza to, iż rozstrzygnięcia tego rodzaju nie kończą postępowania administracyjnego co do istoty w sprawie, a jedynie prowadzą do zebrania materiału dowodowego, na podstawie którego organ może dokonać dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Takie działanie organu należy uznać za zgodne z art. 7 i 77 Kpa, ponieważ w konsekwencji organ będzie mógł wydać w sposób właściwy rozstrzygnięcie kończące w sprawie. W związku z powyższym nie przysługuje na w/w postanowienia (błędnie zatytułowane decyzjami) zażalenie w administracyjnym toku instancji. Tego rodzaju postanowienia dowodowe mogą być natomiast zaskarżane jedynie z głównym aktem administracyjnym - rozstrzygającym sprawę co do istoty. Ponadto należy wskazać, iż instytucja stwierdzenia nieważności unormowana w art. 156 Kpa oraz przepisach następnych może mieć zastosowanie jedynie wobec decyzji oraz postanowień, od których przysługuje odwołanie oraz zażalenie (por. Piotr Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Warszawa 2006, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie III). W związku z wyżej poczynionymi ustaleniami należy stwierdzić, iż organ w zaskarżonej decyzji jak i w decyzji ją poprzedzającej prawidłowo, na podstawie art. 157 § 3 Kpa w zw. z art. 156 § 1 Kpa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w T. i Wojewody [...], które co do swej istoty były postanowieniami dowodowymi, od których nie przysługiwało zażalenie, ani skarga do sądu administracyjnego. Ponadto zarzut skarżącego, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w T. był organem właściwym do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia jest bezzasadny. J.S. złożył wniosek o nakaz rozbiórki spornego ogrodzenia z płyt betonowych. Jego zdaniem ogrodzenie to zagrażało bezpieczeństwu. Organem właściwym do rozpoznania tego rodzaju wniosku był i jest organ nadzoru budowlanego. Na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974r. do rozpoznania w/w wniosku, w dacie wydania spornego rozstrzygnięcia, właściwym był Kierownik Urzędu Rejonowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.