VII SA/Wa 405/21
WyrokWSA w Warszawie2021-06-24
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie drzew i krzewów z nieruchomości w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych, wydana na podstawie art. 175 ust. 1 Prawa wodnego, jest zgodna z prawem, mimo zarzutów dotyczących braku wyczerpującego materiału dowodowego i naruszenia prawa własności?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że działki skarżącego znajdują się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, dla którego przewidziano program wycinki drzew i krzewów. Nakaz usunięcia roślinności, choć stanowi ingerencję w prawo własności, jest usprawiedliwiony ochroną mienia, zdrowia i życia ludzi przed powodzią i pozostaje w zgodzie z zasadą proporcjonalności. Sąd uznał również, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie było potrzeby przeprowadzania dodatkowych dowodów z opinii biegłego geodety.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. zaskarżył decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej nakazującą usunięcie drzew i krzewów z jego nieruchomości w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych, naruszenie Prawa wodnego oraz wadliwość załączników graficznych. Wniósł o uchylenie decyzji i zasądzenie kosztów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Wojciech Sawczuk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia drzew oddala skargę
Prezes Państwowego Gospodarstwa Rolnego Wody Polskie (dalej również "Prezes WP") zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z B od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Rolnego Wody Polskie w [...] (dalej również "Dyrektor RZGW") z [...] kwietnia 2019 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylił w części decyzję organu pierwszej instancji i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymał tę decyzję w mocy.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Rolnego Wody Polskie w [...] (dalej Dyrektor RZGW) decyzją z [...] kwietnia 2019 r., działając na podstawie art. 175 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej "P.w."), nakazał Z B usunięcie łącznie 7 sztuk drzew oraz 923 m2 krzewów z terenu działek o numerach ewidencyjnych [...] – obręb [...], gm. [...], w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych.
Z B wniósł odwołanie od tej decyzji do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Rolnego Wody Polskie (dalej "Prezes WP").
Powołaną na wstępie decyzją z [...] grudnia 2020 r. organ odwoławczy:
I. uchylił pkt II zaskarżonej decyzji i w jego miejsce rozstrzygnął, że nakaz określony w pkt I należy wykonać w terminie pomiędzy 1 stycznia 2021 r. a końcem lutego 2021 r. lub pomiędzy 16 października 2021 r. a końcem lutego 2022 r., tj. poza okresem lęgowym ptaków;
II. uchylił załącznik nr 1 do zaskarżonej decyzji i w jego miejsce rozstrzygnął o załączeniu załącznika nr 1;
III. w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy przywołał w uzasadnieniu decyzji mające zastosowanie w sprawie przepisy P.w. oraz obszernie przedstawił stanowisko organu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji z [...] kwietnia 2019 r.
Prezes WP podzielił stanowisko Dyrektora RZGW stwierdzając, że konieczna jest wycinka krzewów z terenu działek o numerach ewidencyjnych [...] - obręb[...], gm. [...], w zakresie wskazanym w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych. Mając na uwadze termin realizacji nakazanych działań określonych w zaskarżonej decyzji, organ drugiej instancji wskazał na konieczność zmiany zapisu punktu II rozstrzygnięcia tej decyzji. Ponadto, z uwagi na brak kompletnych informacji na załączniku graficznym nr 1 do zaskarżonej decyzji, za konieczne uznał uchylenie tego załącznika i w jego miejsce załączenie mapy zawierającej kompletne informacje (tj. załącznika nr 1) do wydanej decyzji.
Następnie Prezes WP, podobnie jak organ pierwszej instancji, odwołał się do opracowania pn. Program wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla RZGW w [...] wraz ze strategiczną oceną oddziaływania na środowisko (dalej również "Program"). Stwierdził, że wynika z niego jednoznacznie potrzeba wycinki drzew i krzewów wskazanych w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że działanie, jakim jest ochrona przed powodzią, realizuje się zgodnie z art. 165 ust. 1 pkt 1 P.w. poprzez kształtowanie zagospodarowania przestrzennego dolin rzecznych lub terenów zalewowych, w szczególności obszarów szczególnego zagrożenia powodzią. Dodał, że w myśl art. 163 ust. 1 P.w. ochrona przed powodzią jest zadaniem Wód Polskich oraz organów administracji rządowej i samorządowej. Odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 1146/19 wydanego w sprawie nakazu usunięcia drzew i krzewów w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Prezes WP w pierwszej kolejności podkreślił, że nakazanie usunięcia drzew lub krzewów z obszarów szczególnego zagrożenia powodzią nie jest działaniem podejmowanym przez właściwy organ w sposób dowolny. Organ ten jest uprawniony do nakazania usunięcia drzew lub krzewów z ww. obszarów wyłącznie w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych. W stosunku do analizowanego terenu obowiązuje Plan utrzymania wód obejmujący obszar działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (m.in. Dz. Urz. Woj. [...] poz. [...]), którego elementem jest Program obejmujący obszar działania Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...].
Organ drugiej instancji stwierdził dalej, że nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy zarzut dotyczący braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w toku postępowania przed organem pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących załączników graficznych do decyzji, wskazujących na to, że mapy, na których je sporządzono nie stanowią map w świetle przepisów geodezyjnych i mają jedynie poglądowy charakter, Prezes WP wskazał, że ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne zawiera definicje legalne takich map jak mapa topograficzna, mapa zasadnicza, czy mapa do celów projektowych, ale brak jest tam definicji legalnej samej mapy. Zgodnie natomiast z definicją ogólną przedstawioną w Encyklopedii PWN mapa to graficzny obraz powierzchni Ziemi, innego ciała niebieskiego lub nieba na płaszczyźnie, zmniejszony w sposób określony matematycznie, uogólniony i umowny (tj. sporządzony z zastosowaniem umownych znaków). Istotnym jest, by mapa posiadała niezbędne elementy, tj. tytuł, skalę, legendę, oznaczenie minimum kierunku północnego. Prezes WP skonstatował, że załączniki do zaskarżonej decyzji posiadają ww. elementy i nie ma podstaw do stwierdzenia, że nie stanowią map.
Jako oddzielną kwestię organ odwoławczy potraktował natomiast zakres merytoryczny załączników do decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzając, że nie posiadają informacji dotyczących położenia drzew, które należy pozostawić. Z uwagi na powyższe Prezes WP uchylił załącznik nr 1 zaskarżonej decyzji i załączył, taki, który zawiera kompletne informacje, pozwalające na wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 175 ust. 1 P.w.
Następnie organ drugiej instancji jeszcze raz zauważył, że w decyzji Dyrektora RZGW zwrócono uwagę, że w Planie utrzymania wód zostało zawarte opracowanie pn.: Program wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla
RZGW w [...] wraz ze strategiczną oceną oddziaływania na środowisko, dotyczącą zaplanowanych w tym programie działań. W załączniku do Programu zawarto informacje, które literalnie wskazują, ile drzew oraz jaka powierzchnia krzewów powinna być usunięta, z terenów poszczególnych działek objętych Programem. Jak zauważył Prezes WP, odwołujący się otrzymał fragmenty odpowiednich tabel, które zostały załączone do pisma z 21 października 2020 r. Są to wycinki, ponieważ nie cały Program został włączony w materiał dowodowy, a tylko te fragmenty, które mają wpływ na rozstrzygnięcie.
Prezes WP podkreślił, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są zebrać materiał dowodowy i zbadać wszystkie okoliczności istotne w sprawie. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego np. z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne zakwestionowanie tych ustaleń wymaga przedłożenia stosownego dowodu przez stronę, zwłaszcza gdy z określonych faktów chce ona wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne. Strona powinna przekazać dowody dotyczące okoliczności, których wykazanie leży w jej interesie, pod rygorem negatywnych dla niej skutków procesowych. Obowiązek gromadzenia i poszukiwania dowodów, spoczywający na organie, nie może być uznany za nieograniczony.
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut, zgodnie z którym nie wykazano, aby w przypadku nieruchomości odwołującego się ewentualnie istniejące tam drzewa i krzewy stanowiły przeszkodę do właściwych warunków przepływu wód powodziowych. Organ wywiódł, opierając się o wytyczne zawarte w Programie, że usunięcie wskazanych drzew i krzewów jest konieczne, ponieważ działania te stanowią jeden z elementów właściwego zagospodarowania obszaru międzywala.
Prezes WP zwrócił uwagę, że Dyrektor RZGW jest zobowiązany przez ustawodawcę do dbałości o tereny międzywala w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód, co wynika wprost z art. 175 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Podkreślił, że odwołujący się nie jest jedynym właścicielem, który został zobowiązany przez organ pierwszej instancji do usunięcia drzew i krzewów z terenu międzywala, na podstawie Programu. Organ odwoławczy zauważył również, że sam Program obejmuje całe zlewnie rzek, wskazując na konieczność przeprowadzanych prac związanych z usunięciem drzew i krzewów.
Odnosząc się do twierdzenia Z B, zgodnie z którym konieczna jest pomoc geodety, organ drugiej instancji zauważył, że odwołujący sią został zobowiązany do przeprowadzenia działań związanych z usunięciem drzew i krzewów z terenu działek, których jest właścicielem. Sam sposób wykonania prac (oprócz terminu ich wykonania) nie został określony przez właściwe organy, ponieważ te leżą w gestii podmiotu, któremu wykonanie prac zostało nakazane. W tej sytuacji, w ocenie Prezesa WP, wniosek o powołanie biegłego geodety nie znajduje uzasadnia.
Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wskazana potrzeba nakazu wycinki krzewów wynika z dokumentu jakim jest Program. Program obejmuje wskazanie optymalnego zasięgu porostu roślinnością w międzywalu dla zapewnienia bezpiecznego przepuszczania wezbrań powodziowych. W oparciu o szczegółowo przeprowadzone prace studyjne (w tym modelowanie) oraz prace inwentaryzacyjne w terenie, zostały skonkretyzowane działania w zakresie wycinki drzew i krzewów. Ponadto ww. opracowanie zostało poddane strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko, wraz z kompletem operatów dendrologicznych sporządzonych dla obszarów poszczególnych gmin, objętych zaplanowanymi w wyniku analiz działaniami wycinkowymi zadrzewień i zakrzewień. Zapewnienie właściwych warunków przepływu wód powodziowych przez teren międzywala przekłada się na ochronę ludzi i mienia przed powodzią, a – jak podkreślił organ drugiej instancji
- pierwszorzędne jest bezpieczeństwo obywateli. Dlatego też właściwe organy w toku postępowań administracyjnych prowadzonych na podstawie art. 175 ust. 1 P.w. dokonują analizy i określają, czy istnieje konieczność usunięcia drzew i krzewów, a jeżeli tak to nakazują ich usunięcie.
Z B zaskarżył decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Rolnego Wody Polskie z [...] grudnia 2020 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:
1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z dokumentacji ewidencji gruntów, wizji lokalnej z udziałem biegłego geodety oraz, w zależności od poczynionych ustaleń na gruncie - opinii biegłego geodety, na okoliczność, czy drzewa i krzewy przeznaczone do wycinki znajdują się na jego nieruchomościach objętych zaskarżonymi decyzjami, przez co nie zebrano wyczerpującego materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno by oparte rozstrzygnięcie;
2. naruszenie art. 175 ust.1 ustawy Prawo wodne poprzez skierowanie nakazu wycinki drzew i krzewów w stosunku do nieruchomości skarżącego;
3. dołączenie do decyzji z [...] grudnia 2020 r. załącznika niezawierającego obszaru do wycinki krzewów z działki nr ew. [...] w [...] gmina [...].
Skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonych decyzji;
2. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania;
3. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi Z B podtrzymał stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego, wywodząc, że zawarta w aktach sprawy dokumentacja nie pozwala stwierdzić w sposób jednoznaczny, że na działkach ewidencyjnych stanowiących jego własność znajdują się drzewa i krzewy podlegające wycince. Załączone materiały graficzne (nie wiadomo czy aktualne) maj charakter jedynie poglądowy i nie jest możliwe na ich podstawie ustalenie przebiegu granic nieruchomości, zwłaszcza, że na gruncie nie ma żadnych widocznych znaków pozwalających na ustalenie powyższego. Dlatego, także wobec dokonania przez niego kilkanaście lat wcześniej usunięcia drzew, co najmniej istnieją poważne wątpliwości, co do położenia na działkach drzew i krzewów do wycinki. Dlatego, w ocenie skarżącego, wniosek o dopuszczenie dowodu z aktualnej dokumentacji ewidencji gruntów (m.in. mapy i wypisu z rejestru gruntów), wizji lokalnej na gruncie z udziałem biegłego geodety oraz, w zależności od potrzeb, dopuszczenie dowodu z opinii biegłego geodety, na okoliczność czy drzewa i krzewy do wycinki znajdują się na nieruchomościach objętych zaskarżoną decyzją, był w pełni uzasadniony w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i mógłby zapobiec obciążeniu skarżącego obowiązkiem, który być może, powinien obciążać właścicieli sąsiednich nieruchomości. W ocenie Z B, oparcie decyzji w przedmiotowym zakresie jedynie na wątpliwej jakości faktycznej i prawnej, niekompletnym materiale graficznym (nie zawiera nawet obszaru do wycinki na jednej z działek), narusza prawo i obciąża skarżącego nie tylko kosztami wycinki, ale też, wbrew art. 175 ustawy Prawo wodne, wydatkami zmierzającymi do ustalenia rzeczywistego położenia spornych obszarów. Skarżący stwierdził, że gdyby podzielić punkt widzenia organu administracji, wyrażony w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2020 r., to właściciel nieruchomości dopiero na etapie wykonania decyzji powinien de facto podjąć działania zmierzające do określenia, czy obszary do wycinki położone są na jego działkach (a więc do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy po jej zakończeniu, co nie jest zdaniem skarżącego dopuszczalne, choćby z uwagi na zasadę nienaruszalności prawa własności).
Jak dalej wywiódł Z B, art. 175 ust. 1 ustawy Prawo wodne przewiduje jedynie możliwość wydania stosownej decyzji. Jego zdaniem, w przedmiotowej sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do racjonalności zaskarżonych decyzji. Wpływ na przepływ wód powodziowych wycinki drzew i krzewów na działkach o szerokości od kilku do kilkunastu metrów, zważywszy, że cały obszar zalewowy, na którym są położone, ciągnie się na przestrzeni kilkunastu kilometrów, jest iluzoryczny. Skarżący stwierdził, że według jego informacji, w stosunku do właścicieli gruntów sąsiednich na tym obszarze takich decyzji nie wydano.
Z B zauważył ponadto, że koszt ewentualnej wycinki jest znaczny, a jej wykonanie wiąże się ze znalezieniem profesjonalnej firmy. Podniósł, że w dobie pandemii wykonanie jej do końca lutego 2022 r. nie jest realne. Zresztą, jak nadmienił, jeden z wyznaczonych terminów rozpoczął bieg 1 stycznia 2021 r., a odpis decyzji doręczono skarżącemu dopiero 4 stycznia 2021 r. Z kolei termin końcowy wyznaczono na koniec lutego 2021 r., a termin do złożenia skargi upływa dopiero 3 lutego 2021 r. Już to, zdaniem skarżącego, wskazuje, że zaskarżone decyzje zawierają istotne wady, wymagające ich uchylenia.
Prezes Państwowego Gospodarstwa Rolnego Wody Polskie wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Z B w piśmie z 6 kwietnia 2021 r. podtrzymał stanowisko przedstawione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 11 maja 2021 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (w brzemieniu obowiązującym do 2 lipca 2021 r.) (Dz. U. poz. 1842), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na podstawie powołanego przepisu, w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2, co mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie, przy jednoczesnym braku możliwości przeprowadzenia rozprawy w systemie teleinformatycznym, Przewodniczący Wydziału VII, który jest właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy, zarządzeniem z 28 maja 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej "Prezes WP") z [...] grudnia 2020 r. nr [...] oraz decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej "Dyrektor RZGW") z [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] stanowił art. 175 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "P.w."). Zgodnie z nim, w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód powodziowych właściwy organ Wód Polskich może, w drodze decyzji, nakazać usunięcie drzew lub krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Wedle art. 175 ust. 2 P.w., za szkody powstałe na skutek wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje odszkodowanie.
Powołany przepis został zawarty w Rozdziale 1 ("Zarządzenie ryzykiem powodziowym") działu IV ("Zarządzanie ryzykiem powodziowym i przeciwdziałanie skutkom suszy") P.w.
Ochrona przed powodzią jest zadaniem publicznym. W art. 163 ust. 1 P.w. zadanie to powierzono Wodom Polskim oraz organom administracji rządowej i samorządowej. W myśl art. 163 ust. 1 P.w., Wody Polskie zapewniają, w zakresie swojej właściwości, ochronę ludności i mienia przed powodzią wywołaną przez wody publiczne stanowiące własność Skarbu Państwa, o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1 (w tym śródlądowe wody płynące, do których zalicza się rzeka [...]– przyp. Sądu).
W świetle art. 163 ust. 6 P.w., ochronę przed powodzią realizuje się, uwzględniając wszystkie elementy zarządzania ryzykiem powodziowym, w szczególności zapobieganie, ochronę, stan należytego przygotowania i reagowanie w przypadku wystąpienia powodzi, usuwanie skutków powodzi, odbudowę i wyciąganie wniosków w celu ograniczania potencjalnych negatywnych skutków powodzi dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej, w zakresie określonym w przepisach ustawy oraz w przepisach odrębnych.
Pierwszym, z wymienionych w powołanym przepisie elementów zarządzania ryzykiem powodziowym jest zapobieganie powodzi, przez którą (stosownie do art. 16 pkt 43 P.w.) rozumie się czasowe pokrycie przez wodę terenu, który w normalnych warunkach nie jest pokryty wodą, w szczególności wywołane przez wezbranie wody w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych, kanałach oraz od strony morza, z wyłączeniem pokrycia przez wodę terenu wywołanego przez wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych. W świetle z kolei art. 165 ust. 1 pkt 2 P.w., ochronę przed powodzią realizuje się - m.in. - przez sterowanie przepływami wód.
Jak wynika z art. 163 ust. 5 P.w., ochronę przed powodzią prowadzi się z uwzględnieniem map zagrożenia powodziowego, map ryzyka powodziowego oraz planów zarządzania ryzykiem powodziowym. Zgodnie z art. 169 ust. 1 P.w., dla obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi wskazanych we wstępnej ocenie ryzyka powodziowego sporządza się mapy zagrożenia powodziowego. Stosownie zaś do treści art. 169 ust. 2 pkt 2 P.w., na mapach zagrożenia powodziowego przedstawia się w szczególności obszary szczególnego zagrożenia powodzią. Przez takie obszary rozumie się natomiast (zgodnie z art. 16 pkt 34 P.w.): a) obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi 1%, b) obszary, na których prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi 10%, c) obszary między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano wał przeciwpowodziowy, a także wyspy i przymuliska, o których mowa w art. 224, stanowiące działki ewidencyjne oraz d) pas techniczny.
Regulacje analogiczne do przywołanych przepisów P.w. były zawarte w dziale VA ("Ochrona przed powodzią") ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm.; dalej powoływana jako P.w.2001). I tak, art. 88a ust. 4 tej ustawy stanowił, że ochronę przed powodzią realizuje się, uwzględniając wszystkie elementy zarządzania ryzykiem powodziowym, w szczególności zapobieganie, ochronę, stan należytego przygotowania i reagowanie w przypadku wystąpienia powodzi, usuwanie skutków powodzi, odbudowę i wyciąganie wniosków w celu ograniczania potencjalnych negatywnych skutków powodzi dla zdrowia ludzi, środowiska, dziedzictwa kulturowego oraz działalności gospodarczej. Z kolei w myśl art. 88k pkt 2 P.w.2001, ochronę ludzi i mienia przed powodzią realizowało się - m.in.
- przez sterowanie przepływami wód. Stosownie do treści art. 88a ust. 3 P.w.2001, ochronę przed powodzią należało prowadzić z uwzględnieniem map zagrożenia powodziowego, map ryzyka powodziowego oraz planów zarządzania ryzykiem powodziowym. Przepis art. 88d ust. 1 P.w.2001 stanowił zaś, że dla obszarów narażonych na niebezpieczeństwo powodzi wskazanych we wstępnej ocenie ryzyka powodziowego, sporządza się mapy zagrożenia powodziowego, na których (w myśl ust. 2 pkt 2) należało przedstawić m.in. obszary szczególnego zagrożenia powodzią.
Mocą art. 555 ust. 2 pkt 5 P.w., mapy zagrożenia powodziowego ustanowione na podstawie przepisów P.w.2001 stały się mapami zagrożenia powodziowego w rozumieniu art. 169 ust. 1 P.w. i podlegały przeglądowi do dnia 22 grudnia 2019 r. i w razie potrzeby aktualizacji.
Jak wynika z art. 171 ust. 5 P.w., minister właściwy do spraw gospodarki wodnej umieszcza mapy zagrożenia powodziowego na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu zapewniającego jego obsługę. W świetle art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176) Biuletyn Informacji Publicznej stanowi urzędowy publikator teleinformatyczny prowadzony w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej, w postaci ujednoliconego systemu stron w sieci teleinformatycznej. Dane zawarte w mapach zagrożenia powodziowego stanowią więc informację powszechnie dostępną, z którą zapoznać może się tak skarżący, jak i organy administracji i sądy.
Z mapy zagrożenia powodziowego dostępnej pod adresem internetowym: https://wody.isok.gov.pl (arkusz M-34-44-D-c-2) wynika, że działki o numerach ewidencyjnych [...]– obręb [...] w gminie [...] znajdują się na wysokości 646 km rzeki [...], na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest średnie i wynosi 1%, a zarazem na obszarze, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi jest wysokie i wynosi 10%. Położone są także na obszarze międzywala, między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym od zachodniej strony. Rzędna korony wału przeciwpowodziowego wynosi w tym miejscu 146,19 m, zaś maksymalna rzędna zwierciadła wody rzeki [...]143,85 m. Różnica wynosi 2,34 m. Na podstawie załącznika graficznego do zaskarżonej decyzji, jak również danych udostępnionych na powołanej wyżej stronie internetowej (podkład "Ortofotomapa") można stwierdzić, że działki o numerach ew. [...] są gęsto pokryte roślinnością, przy czym w kierunku zachodnim wysokość roślinności wzrasta, a na działce najbardziej wysuniętej w tym kierunku ([...]), także w bezpośredniej bliskości wału przeciwpowodziowego, widoczne są drzewa. Działka najdalej wysunięta na wschód ([...]) jest oddalona od koryta rzeki o nieco ponad 80 m.
Zgodnie z art. 172 ust. 1 P.w., na podstawie map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego przygotowuje się plany zarządzania ryzykiem powodziowym, z uwzględnieniem podziału kraju na obszary dorzeczy i regiony wodne. Stosownie do treści art. 172 ust. 2 P.w., plany zarządzania ryzykiem powodziowym przygotowuje się z uwzględnieniem elementów zarządzania ryzykiem powodziowym, o których mowa w art. 163 ust. 6, i działań, o których mowa w art. 165, zatem
– przypominając - m.in. z uwzględnieniem elementu zapobiegania powodzi oraz działania polegającego na sterowaniu przepływem wód. Analogiczne regulację zawierały art. 88g ust. 1 P.w.2001., który stanowił, że dla obszarów dorzeczy oraz dla regionów wodnych przygotowuje się, na podstawie map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego, plany zarządzania ryzykiem powodziowym oraz art. 88g ust. 1a, który nakazywał uwzględnić podczas opracowywania planów elementy zarządzania ryzykiem powodziowym, o których mowa w art. 88a ust. 4, i działań, o których mowa w art. 88k – m.in. elementu zapobiegania powodzi oraz działania polegającego na sterowaniu przepływem wód.
Mocą art. 555 ust. 2 pkt 7 P.w., z dniem wejściem w życia tej ustawy (1 stycznia 2018 r.) plany zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy - stały się planami zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy w rozumieniu art. 172 ust. 1 P.w. i podlegają przeglądowi do dnia 22 grudnia 2021 r. i w razie potrzeby aktualizacji.
Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...] (dalej również "Plan") stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie przyjęcia Planu zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...] (Dz. U. poz. 1841). Na str. 73 Planu, w części poświęconej działaniom służącym osiągnięciu celów zarządzania ryzykiem powodziowym stwierdzono, że przyjęto 3 cele główne, tj.: zahamowanie wzrostu ryzyka powodziowego, obniżenie istniejącego ryzyka powodziowego oraz poprawę systemu zarządzania ryzykiem powodziowym. Celom głównym przypisano łącznie 13 celów szczegółowych, a także powiązano z nimi 71 rodzajów działań. Dalej, na str. 74 stwierdzono, że kilkudziesięcioletnie zapóźnienia związane z budową i utrzymaniem systemu ochrony przeciwpowodziowej na obszarze dorzecza [...] wpływają na konieczność wzmocnienia działaniami technicznymi, przewidzianych do wdrożenia działań nietechnicznych, które koncentrować się powinny na ograniczeniu zagrożenia powodziowego przez budowę przeciwpowodziowych zbiorników retencyjnych, w szczególności w południowym obszarze dorzecza, wzmocnionych retencją dolinową (w tym polderową) w środkowych odcinkach rzek oraz zwiększaniem przepustowości rzek na odcinkach, gdzie wody powodziowe stwarzają zagrożenie w wyniku naturalnych i sztucznych ograniczeń przepływu. Jak nadmieniono, zwiększeniu przepustowości rzek służą także prace polegające na odtworzeniu przepustowości międzywala utraconej w wyniku odkładania się rumoszu na terasie lub porastających międzywale drzew i krzewów. Wszystkie te działania powinny być prowadzone w myśl zasady niedopuszczenia do "transferu ryzyka powodziowego".
W dalszej części Planu, na str. 370, zawarto zakres działań rekomendowanych dla regionu wodnego [...], wśród których wymieniono Program wycinki drzew i krzewów w międzywalu. Na liście działań strategicznych w regionie wodnym [...] pod poz. 7.74 znalazł się Program wycinki drzew i krzewów w międzywalu [...] (od ujścia [...] do ujścia [...] – patrz str. 322 Planu – przyp. Sądu). Zakresem inwestycji objęto wycinkę drzew i krzewów z karczowaniem, wskazując jako inwestora Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...]. Zgodnie z art. 526 P.w., z dniem wejścia w życie tej ustawy zadania dotychczasowego Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dotychczasowych dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz marszałków województw związane z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną, a także inwestycjami w gospodarce wodnej przejęły Wody Polskie.
Rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w sprawie przyjęcia Planu utrzymania wód obejmującego obszar Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (m.in. Dz. Urz. Woj. [...] poz. [...]), do którego odwołano się w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, zostało wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 114b ust. 5 P.w.2001. Przepis ten znajduje się w rozdziale 3 ("Planowanie w gospodarowaniu wodami") działu VI ("Zarządzanie zasobami wodnymi") P.w.2001. Wbrew twierdzeniom organów administracji, w planie tym nie zawarto Programu wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla RZGW w [...] wraz ze strategiczną oceną oddziaływania na środowisko dotyczącą zaplanowanych w tym programie działań (dalej "Program"). Rozporządzenie ma 4 załączniki: (nr 1) Wykaz odcinków śródlądowych wód powierzchniowych, w obrębie których występują zagrożenia dla swobodnego przepływu wód oraz spływu lodów, wraz z identyfikacją tych zagrożeń; (nr 2) Wykaz będących własnością skarbu państwa budowli regulacyjnych i urządzeń wodnych o istotnym znaczeniu dla zarządzania wodami; (nr 3) Wykaz planowanych działań, o których mowa w art. 22 ust. 1b ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne; (nr 4) Obszar obowiązywania Planu utrzymania wód.
Wbrew zatem błędnemu stanowisku organów administracji, to powołane wyżej przepisy P.w.2001 dotyczące ochrony przed powodzią oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. którym – w oparciu o mapy zagrożenia powodziowego oraz mapy ryzyka powodziowego – przyjęto Plan zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszaru dorzecza [...], stanowiły podstawę opracowania i wprowadzenia programów wycinki drzew. Spostrzeżenie to ma kluczowe znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, które – jak zaznaczono na wstępie wyjaśnienia podstawy prawnej
– zostały wydane w oparciu o przepis, którego celem jest właśnie ochrona przed powodzią.
Mocą powołanych regulacji intertemporalnych P.w., zarówno opisana wyżej mapa zagrożenia powodziowego, jak i Plan zachowały moc. Nie ma więc racjonalnych przesłanek, które uzasadniałyby uznanie za nieaktualny Programu wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla RZGW w [...]wraz ze strategiczną oceną oddziaływania na środowisko dotyczącą zaplanowanych w tym programie działań.
Rekapitulując powyższe, należy stwierdzić, że działki o numerach ewidencyjnych [...] znajdują się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, w międzywalu [...], dla której w Planie zarządzania ryzykiem powodziowym przewidziano Program wycinki drzew i krzewów oraz na terenie, dla którego opracowano taki program - Program wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla RZGW w [...]...
W dostępnym na stronie internetowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (http://nfosigw.gov.pl, zakładka "Baza wiedzy", "Ekspertyzy") dokumencie "Program wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla RZGW [...] wraz ze strategiczna oceną oddziaływania na środowisko dotyczącą zaplanowanych w tym programie działań Etap I - pkt. e) do k) Sprawozdanie" opisano zasady opracowania programu wycinki, z uwzględnieniem inwentaryzacji przyrodniczej, opisem modeli hydraulicznych rozpatrywanych wariantów i uzasadnieniem wyboru rekomendowanego wariantu, a także z powołaniem się na dane i wzory matematyczne, na podstawie których opracowano kryteria wyboru miejsc wymagających usunięcia roślinności, a następnie opracowano relacyjną geobazę plikową ESRI w wersji 10.0 o nazwie "Program wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla RZGW [...].gdb".
W oparciu o dane zawarte w Programie w wydanych w sprawę decyzjach wytypowano obszar do wycinki drzew (k. 7 akt postępowania administracyjnego
– działka nr ew. [...]: 4 wierzby i 3 topole) i obszary do wycinki krzewów (k. 6 akt postępowania administracyjnego – działki nr [...] – 734 m2 i nr [...]– 189 m2), a także drzewa do pozostawienia na działce nr ew. [...] (k. 5 akt postępowania administracyjnego: 4 topole). W uzasadnieniu decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] kwietnia 2019 r., poza odwołaniem się do Programu, zawarto też przekonującą argumentację, zgodnie z którą drzewa i krzewy przeznaczone do wycinki wraz z innymi rosnącymi w międzywalu mogą powodować ograniczenie spływu wód, mogą również oddziaływać na podpiętrzenie fali powodziowej oraz osadzanie się materiału niesionego przez rzekę, przyczyniając się potencjalnie do zmniejszenia przekroju międzywala. Tym samym ich usunięcie przyczyni się do zachowania zdolności przepustowej międzywala oraz eliminacji możliwości powstawania zatorów lodowych.
W ocenie Sądu, wobec tego, że ww. działki ewidencyjne (stanowiące własność skarżącego) znajdują się (1) na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią przedstawionym na mapie zagrożenia powodziowego opracowanej przez wyspecjalizowany organ administracji publicznej, (2) na terenie międzywala, dla którego w planie zarządzania ryzykiem powodziowym w celu zapewnienia właściwych warunków przepływu wód przewidziano program wycinki drzew i krzewów, (3) na terenie objętym takim programem, w ramach którego wytypowano drzewa i krzewy przeznaczone do wycinki, nie ma podstaw do zakwestionowania zasadności wytypowania do usunięcia drzew i krzewów wskazanych w rozstrzygnięciu decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] kwietnia 2019 r. oraz w załączniku nr 2 do tej decyzji i załączniku nr 1 do zaskarżonej decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] grudnia 2020 r.
Nakaz usunięcia drzew i krzewów z nieruchomości skarżącego niewątpliwie stanowi ingerencję w przysługujące mu prawo własności nieruchomości, na której znajduje się roślinność mająca podlegać usunięciu.
Jak wynika z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej powoływana jako "Konstytucja"), własność podlega ochronie przez Rzeczpospolitą Polską. Stosownie do treści art. 64 ust. 3 Konstytucji, własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Zgodnie z kolei z art. 140 K.c., w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Prawo własności może zatem doznawać ograniczeń. Muszą one jednak pozostawać w zgodzie z wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasadą proporcjonalności, która zakazuje nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki (zob. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r. sygn. akt SK 9/98. OTK 1999 Nr 4, poz. 78).
Celem art. 175 ust. 1 P.w. jest – jak już wskazywano – ochrona przed powodzią, a w dalszej perspektywie ochrona mienia, zdrowia i życia ludzi znajdujących się na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Stosując go, właściwy organ Wód Polskich, zgodnie z wymogiem art. 7 K.p.a., zobowiązany jest uwzględnić, zarówno interes społeczny, który przejawia się w tym przypadku właśnie w ochronie wymienionych wartości, jak i słuszny interes obywateli, który w tym przypadku oznacza przede wszystkim zakaz nadmiernej ingerencji w prawo własności. Na terenie działek o numerach ewidencyjnych [...] ochrona interesu społecznego zapewniona jest przez realizowany przez Wody Polskie Program wycinki drzew i krzewów na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią dla RZGW [...]... O ile obszary objęte Programem stanowią własność Skarbu Państwa jego realizacja odbywa się "poza" postępowaniem administracyjnym. Jeżeli jednak obszary te stanowią własność innych podmiotów, skuteczna ochrona przed powodzią poprzez realizację działania polegającego na wycince drzew lub krzewów wymaga władczej i jednostronnej ingerencji organu administracji w formie nakazu, o którym mowa w art. 175 ust. 1 P.w. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, jakkolwiek dochodzi do ingerencji w sferę wykonywania prawa własności skarżącego, to ingerencja ta pozostaje w zgodzie z art. 31 ust. 3 Konstytucji, jako że jest usprawiedliwiona ochroną mienia, zdrowia i życia ludzi znajdujących się na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią.
Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że Prezes Państwowego Gospodarstwa Rolnego Wody Polskie i Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Rolnego Wody Polskie w [...] naruszyli art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. lub art. 175 ust. 1 P.w.
W sprawie nie było też podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety oraz wizji lokalnej z udziałem biegłego geodety. Podnoszona przez Z B argumentacja, wskazująca na brak możliwości ustalenia przebiegu granic nieruchomości, zwłaszcza że – jak twierdzi skarżący – na gruncie nie ma żadnych widocznych znaków pozwalających na ustalenia powyższego, nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Ustaleniu przebiegu granic służy postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone w oparciu o przepisy rozdziału 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.). Także zatem zarzut naruszenia art. 78 § 1 K.p.a. należało uznać za niezasadny.
Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotne znaczenie miało natomiast ustalenie, czy wydane w sprawie decyzje zawierają rozstrzygnięcie pozwalające skarżącemu na ich wykonanie.
W przypadku działki o nr ew. [...], po pierwsze szczegółowo wymieniono drzewa (4 sztuki wierzby i 3 sztuki topoli) objęte nakazem wycinki. Po drugie (w załączniku nr 1 do zaskarżonej decyzji) zaznaczono obszar (od zachodniej strony działki, najbardziej przysuniętej do wału przeciwpowodziowego) objęty przedmiotowym nakazem. Po trzecie wskazano, które drzewa nie podlegają nakazowi. Na podstawie załącznika graficznego można ustalić, że obszar działki nr ew. [...] objęty nakazem wycinki rozciąga się na całej jej szerokości. Jego długość od strony północnej wynosi
51 m (skala mapy 1:1500), a od strony południowej
43,5 m. Zatem z tak wyznaczonego obszaru skarżący zobowiązany jest usunąć 4 sztuki wierzby i 3 sztuki topoli. Przy czym nie może wśród nich znaleźć się topola rosnąca przy północnej granicy działki, w odległości
16,5 m od granicy zachodniej (zob. załącznik nr 1 do zaskarżonej decyzji oraz karta nr 5 akt postępowania administracyjnego). Jeżeli określonym powyżej obszarze nie ma ww. drzew (skarżący podnosi, że usunął drzewa z należącej do niego nieruchomości), należy przyjąć, że w tym zakresie decyzja została wykonana. Jeżeli znajdują się tam wierzby i topole, jednak ich liczba jest mniejsza od wskazanej w decyzji (oczywiście z podziałem na wierzbę i topolę), skarżący będzie zobowiązany do usunięcia wszystkich. Jeśli natomiast znajdą się tam drzewa w liczbie większej niż 4 sztuki wierzby i 3 sztuki topoli (z wyłączeniem 1 sztuki, o której mowa powyżej), skarżący będzie mógł usunąć drzewa wedle własnego wyboru. W tej sytuacji, na organach Wód Polskich ciążyć będzie odpowiedzialność za ewentualnie wycięcie drzew, które nie będzie najpełniej realizować celu decyzji wydanej na podstawie art. 175 ust. 1 P.w.
W przypadku działek o numerach ewidencyjnych [...] obszary wycinki krzewów można określić na podstawie załącznika nr 1 do zaskarżonej decyzji i załącznika nr 2 do decyzji organu pierwszej instancji oraz wskazanych w rozstrzygnięciu decyzji organu pierwszej instancji powierzchni obszarów wytypowanych do wycinki. Dla działki nr ew. [...] jest to obszar, którego długość wynosi (od strony północnej i południowej)
57 m, a szerokość jest równa szerokości działki (malejącej w kierunku wschodnim), a poza tym pas o długości
42 m bezpośrednio przy południowej granicy działki. Z tak wyznaczonego terenu należy usunąć 734 m2 krzewów. Dla działki nr ew. [...] jest to pas o długości
21 m od strony północnej i
19,5 m od strony południowej oraz szerokości równej szerokości działki (malejącej w kierunku wschodnim) , a także klin o promieniu
9 m przy południowo wschodnim rogu działki. Z tak wyznaczonego terenu należy usunąć 189 m2 krzewów.
Ponieważ skala załączników graficznych (1:1500) do decyzji pozwala na dokonanie pomiarów z dokładnością maksymalnie do 1 mm, powyżej podano długości i szerokości przybliżone, co oznacza, że w przypadku "odchyleń" do 1,5 m od tych wartości powstałych podczas wykonania decyzji, odpowiedzialność za ewentualnie wycięcie lub niewycięcie drzew lub krzewów, które nie będzie najpełniej realizować celu decyzji wydanej na podstawie art. 175 ust. 1 P.w. spocznie na organach Wód Polskich.
Wszystkie podane wyżej dane niezbędne do wykonania obowiązku usunięcia drzew lub krzewów można ustalić bez większych trudności na podstawie treści rozstrzygnięć decyzji i załączników graficznych. Dlatego określenie nałożonego obowiązku w sposób przyjęty przez organy administracji należy uznać za wystarczająco precyzyjne, umożliwiające wykonanie decyzji. Należy mieć przy tym na uwadze, że Program obejmuje cały obszar szczególnego zagrożenia powodzią dla RZGW[...]. Działania mające na celu ochronę przeciwpowodziową, by spełniły swój cel, muszą cechować się skutecznością. Ten wymóg musi zaś wiązać się z maksymalnie dopuszczalnym skróceniem procedur zmierzających do ich realizacji, co w przypadku postępowań administracyjnych, musi oczywiście następować przy jednoczesnym poszanowaniu przepisów K.p.a. Z pewnością znaczącym ułatwieniem dla podmiotów, na które nakładane są obowiązki usunięcia drzew lub krzewów na podstawie art. 175 ust. 1 P.w., byłoby oznaczenie tych drzew lub krzewów w terenie. Niemniej, ze względu na skalę realizowanego zadania i towarzyszący mu postulat skuteczności, a w konsekwencji i szybkości realizowanych działań, za dopuszczalne należy uznać określenie na załączniku graficznym obszaru, na którym ma nastąpić usunięcie ("wycinka") – na co z pewnością pozwala treść art. 175 ust. 1 P.w. - i wskazanie w rozstrzygnięciu decyzji, o jakie drzewa (jakie gatunki) chodzi i jaka ma być powierzchnia wyciętych krzewów. Jak jednak zaznaczono, za wszelkie – ewentualnie zaistniałe – niedokładności, czy to wynikające ze skali załączników graficznych, czy to ze zmian stanu istniejącego na wyznaczonym obszarze w stosunku do przyjętego za podstawę wydanego rozstrzygnięcia, odpowiedzialność – w zakresie skuteczności działań zmierzających do ochrony przeciwpowodziowej ponoszą Wody Polskie, a nie podmiot, na który nałożono obowiązek.
Konkludując, w ocenie Sądu kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Jakkolwiek stanowisko zajęte w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, odnoszące się do rozporządzenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w sprawie przyjęcia Planu utrzymania wód obejmującego obszar Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], jest błędne, to z przedstawionych wyżej względów uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło