VII SA/Wa 406/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi P B na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lutego 2004 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr (...) z dnia (...) września 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) marca 1995 r., znak: (...) odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia K P na budowę budynku mieszkalnego wraz z garażem, usytuowanego na działce nr (...), położonej przy ul. (...) w (...). Przesłanką odmowy było nieskonkretyzowanie zarzutów przez wnioskodawcę, tj. M B, reprezentującego P B, a jedynie powołanie się przez niego w treści wniosku na pisma i orzeczenia zapadłe wcześniej w sprawie przedmiotowej budowy, między innymi na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ doszedł też do wniosku, że wcześniejsze rozstrzygnięcia organów i sądów nie mają wpływu na ważność pozwolenia budowlanego, gdyż zostało ono wydane zgodnie z obowiązującym prawem oraz z decyzją Prezydenta Miasta (...) z dnia (...) maja 1979 r., w sprawie ustalenia miejsca i warunków realizacji inwestycji związanej z budową budynku mieszkalnego wraz z częścią warsztatową. Nadto późniejsza realizacja na tej działce obiektów budowlanych, w tym spornego garażu, nie ma znaczenia dla oceny ważności pozwolenia budowlanego. Na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) lutego 2004 r. nr (...) utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. M B złożył skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem (...) stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż w niej podane. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przede wszystkim stwierdzić należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało oparte na całokształcie materiałów sprawy, gdyż materiał taki nie został zgromadzony w aktach sprawy przez organ administracji. Wynika to wprost z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Brak było przede wszystkim decyzji będącej przedmiotem ocen organu nadzorczego, brak również było powołanych we wniosku orzeczeń NSA i decyzji administracyjnych, co uniemożliwiło organowi "pełną i kompleksową ocenę zasadności wniosku". Postępowanie w kontrolowanej przez sąd sprawie przeprowadzono zatem z naruszeniem art. 77 i 80 k.p.a. Z uzasadnienia zaskarżonej i poprzedzającej jej decyzji wynika też, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uczynił przedmiotem swoich ocen prawidłowość wydania pozwolenia budowlanego, zamiast zgromadzenia materiału i dokonania oceny decyzji Wojewody (...) z dnia (...) marca 1995 r. znak: (...) odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia, która w istocie winna być przedmiotem ocen w postępowaniu nadzorczym. Również Sąd nie był w stanie ocenić legalności zaskarżonej decyzji, gdyż akta sprawy nie zawierają przede wszystkim decyzji stanowiącej przedmiot postępowania nadzorczego. Tymczasem postępowanie nadzorcze oceniające ważność decyzji administracyjnej powinno czynić ją przedmiotem swojego rozstrzygnięcia, gdyż to jedynie w tej decyzji tkwić mogą wady odpowiadające którejś z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zadaniem organu nadzoru w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zidentyfikowanie wad badanej decyzji, a następnie poddanie ich analizie prawnej w uzasadnieniu decyzji. Jak powiedziano przedmiotem postępowania w sprawie winna być ocena zgodności z prawem decyzji Wojewody (...) z dnia (...) marca 1995 r. Decyzją tą zaś odmówiono - jak stwierdzał organ - wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta (...) w sprawie pozwolenia na budowę wydanego K P. Chodziło więc o ocenę decyzji o charakterze formalnym, wydanej prawdopodobnie na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. Zasadnie organ przyjął, że jeżeli w innych postępowaniach zapadały decyzje lub wyroki dotyczące samego pozwolenia budowlanego, to okoliczności te nie muszą mieć znaczenia dla oceny ważności decyzji formalnej. Bez znaczenia prawnego są też wszelkie zdarzenia faktyczne zaistniałe na działce objętej pozwoleniem, bo przedmiotem oceny w tym postępowaniu mogą być tylko ewentualne wady dotyczące samej decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania. Jednakże, jak wspomniano, nie sposób formułować ocen w odniesieniu do przedmiotu postępowania, którego nie ma w aktach sprawy, nie znane są więc i okoliczności prawne, które zaważyły na tym rozstrzygnięciu. Brak jest też wiedzy o podmiotach tego postępowania. Wady te oraz wadliwość uzasadnienia decyzji nie odnoszącego się do przedmiotu postępowania uzasadniają w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.