VII SA/Wa 41/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. i S. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. K. i S. K. solidarnie kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 41/16 Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Nr [...], działając na podstawie art. 88 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm. – dalej "Prawo budowlane") postanowił uznać za nieusprawiedliwione niezastosowanie się M. i S. K. do wezwania [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. o przesłanie, w terminie 7 dni, projektu budowlanego będącego w ich posiadaniu oraz pozostałych dokumentów odesłanych przez PINB w [...] po zakończeniu postępowania w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, oraz nałożył na M. i S. K. karę grzywny w wysokości 50 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2015 r. wszczęte zostało przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej PINB) postępowanie w sprawie wykonania przez M. i S. K. budynku inwentarskiego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na M. i S. K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Odwołanie od tej decyzji złożył S. K. W toku postępowania odwoławczego nałożono na M. i S. K. obowiązek przesłania do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], projektu budowlanego będącego w posiadaniu odwołującego się oraz pozostałych dokumentów odesłanych przez PINB w [...] po zakończeniu postępowania w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie S. K. wyjaśnił, iż projekt budowlany znajduje się w Starostwie Powiatowym w [...] oraz Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...], natomiast dokumenty związane z oddaniem budynku do użytkowania znajdują się w PINB w [...]. W wyniku niezastosowania się do wezwania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał ww. postanowienie o nałożeniu grzywny. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli M. i S. K. Wskazali na uchybienie terminu w rozpatrzeniu odwołania od decyzji PINB w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ wskazał, iż podstawą do wydania postanowienia nakładającego na stronę postępowania środka przymusu jest stwierdzenie przez organ administracji uchylania się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenie dowodu, o którym mowa w art. 85 § 1 K.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. i S. K. Zarzucili organom naruszenie art. 7, 8, 9 i 11 K.p.a. Skarżący wskazali, iż nie odmówili okazania przedmiotu oględzin, a jedynie jego wysyłki pocztą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 88 § 1 K.p.a., kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Przewidziana w powołanym przepisie grzywna z tytułu bezzasadnej odmowy okazania przedmiotu oględzin może być stosowana wobec świadka, biegłego, osoby trzeciej posiadającej przedmiot oględzin, a także strony postępowania. Grzywna ta stanowi środek przymusu, który służy zapewnieniu prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego. Organem właściwym do orzekania o jej zastosowaniu jest organ przeprowadzający dowód. Podstawą do wydania postanowienia nakładającego na stronę postępowania omawianego środka przymusu jest stwierdzenie przez organ administracji, że podmiot występujący w charakterze strony w sposób nieuzasadniony uchylił się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenie dowodu, o którym mowa w art. 85 § 1 k.p.a. Przepis art. 85 § 1 k.p.a. pozostawia uznaniu organu administracji dopuszczenie w postępowaniu administracyjnym dowodu z oględzin gdyż stanowi, że organ ten "może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny". Z akt administracyjnych wynika, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczy się na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zaś wezwanie o udostępnienie dokumentów , tj. projektu budowlanego oraz dokumentów związanych z przystąpieniem do użytkowania wystosowano do skarżących w toku postępowania odwoławczego prowadzonego przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Z akt tych wynika też, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z [...] września 2015 r. wezwał skarżących do przesłania żądanych dokumentów. W piśmie tym organ pierwszej instancji prawidłowo pouczył skarżącą o treści art. 88 § 1 k.p.a. Rozważenia wymagało zatem w niniejszej sprawie, czy odmowa przesłania projektu budowlanego i innych dokumentów była nieuzasadniona. Przypomnieć należy, iż art. 88 § 1 K.p.a., możliwość ukarania strony grzywną ogranicza do przypadków, gdy nieokazanie przedmiotu oględzin jest nieuzasadnione. W ocenie Sądu taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Przedmiotem oględzin w sprawie miały być dokumenty urzędowe, które z mocy przepisów powszechnie obowiązujących powinny być w posiadaniu organu współdziałającego z organem nadzoru budowlanego, prowadzącym w tej sprawie postępowanie na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu, tj. w dniu [...] sierpnia 2001r. "Właściwy organ prowadzi rejestr decyzji o pozwoleniu na budowę oraz przechowuje zatwierdzone projekty budowlane, a także inne dokumenty objęte pozwoleniem na budowę, co najmniej przez okres istnienia obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 3". Ponadto na podstawie art. 82 b ust. 1 Prawa budowlanego z tej daty "Organy administracji architektoniczno-budowlanej przekazują bezzwłocznie organom nadzoru budowlanego kopie decyzji, postanowień i zgłoszeń wynikających z przepisów prawa budowlanego oraz zawiadamiają te organy o stwierdzonych nieprawidłowościach przy wykonywaniu robót budowlanych lub utrzymaniu obiektów budowlanych". W obecnie obowiązującej ustawie Prawo budowlane, art. 82 b ustawy, organy architektoniczno – budowlane mają obowiązek nie tylko niezwłocznego przekazywania do organów nadzoru budowlanego kopii decyzji wydanych na podstawie ustawy Prawo budowlane, lecz również obowiązek uczestniczenia, na wezwanie organów nadzoru budowlanego, w czynnościach inspekcyjnych i kontrolnych oraz udostępnienia wszelkich dokumentów i informacji związanych z tymi czynnościami. Skoro zatem organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego, prowadząc postępowanie w sprawie odstępstw od projektu budowlanego, nie przedsięwziął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, w tym nie podjął czynności mających na celu zapoznanie się z projektem budowlanym znajdującym się w posiadaniu organu architektoniczno – budowlanego, to nie sposób uznać, aby przerzucanie ciężaru dowodu w tej sprawie na skarżących i żądanie wydania jedynego posiadanego przez nich egzemplarza projektu budowlanego było uzasadnione. W aktach sprawy jest informacja udzielona PINB w [...], iż akta są do wglądu w Starostwie Powiatowym, w [...], zaś z adnotacji wynika, iż dokumenty przesłano do Wojewody [...]. Ustalenie zatem przez [...] WINB, gdzie są niezbędne dokumenty, i zapewnienie sobie wglądu w dokumenty, nie stanowiło aż takiej przeszkody, aby żądać od strony przesyłania stanowiącego jej własność projektu budowlanego. Niezrozumiałe jest również żądanie od strony przekazania dokumentów wydanych jej w ramach postępowania o przekazanie budynku do użytkowania, bez szczegółowego wskazania o jakie dokumenty chodzi. W tych okolicznościach wadliwe było stanowisko organów nadzoru budowlanego, które wobec odmowy okazania przez skarżących należącego do nich projektu budowlanego oraz innych bliżej nieokreślonych dokumentów, orzekły o zastosowaniu wobec nich środka przymusu w postaci grzywny, o jakiej mowa w art. 88 § 1 k.p.a. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj. P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.