VII SA/Wa 410/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-18

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła -Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, utrzymujący się z zasiłku stałego i posiadający znaczące zadłużenie alimentacyjne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że jego trudna sytuacja finansowa, wynikająca z niskich dochodów z zasiłku stałego, znaczących zobowiązań alimentacyjnych oraz braku oszczędności, uniemożliwia mu ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
J. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody. Wnioskodawca utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 604 zł, posiada dom i działkę, a także współwłasność nieruchomości rolnej. Wskazał na wysokie zobowiązania alimentacyjne (800 zł miesięcznie, zadłużenie 3300 zł, później 4950 zł) oraz koszty leczenia i utrzymania domu. Został wezwany do uzupełnienia wniosku, po czym przedstawił dodatkowe informacje dotyczące swojej sytuacji finansowej, zdrowotnej i posiadanych środków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lipca 2016r. po rozpoznaniu wniosku J. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót obejmujących przebudowę budynku mieszkalnego postanawia: przyznać J. T. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 4 maja 2016r. wpłynął na obowiązującym formularzu PPF wniosek J. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. 92 m², działkę na której jest on usytuowany o pow. 0,26 ha, współwłasność nieruchomości rolnej o pow. 028 ha. Wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z zasiłku stałego z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 604,00 złotych. Wyszczególnił następujące zobowiązania i koszty tj. alimenty na syna w wysokości 800,00 złotych, koszty leczenia 150,00 złotych, koszty utrzymania domu (opłata za wodę, energię, opał, telefon itp.) ok. 250,00 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, że nie stać go uiszczenie kosztów sądowych w sprawie, gdyż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej. Ma 60 lat, orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i brak jakiejkolwiek pracy. Podkreślił, że jest zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz niepełnosprawnego syna w wysokości 800,00 złotych. Aktualnie posiada zadłużenie z tego tytułu na kwotę 3300 złotych. Poinformował, że w listopadzie złożył pozew do Sądu o obniżenie alimentów, jednakże sprawa nie została jeszcze zakończona. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 2 czerwca 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 1 czerwca 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju oraz podać dochody uzyskiwane z tego tytułu z trzech ostatnich miesięcy, - czy podejmuje prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, o dzieło a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało wskazać wysokość, - wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, itp.), - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać jakie, ich wartość rynkową oraz rok produkcji i koszty związane z ich utrzymaniem, - z jakich środków finansowych zamierza prowadzić roboty budowlane obejmujące przebudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na działce nr ew. [...] w miejscowości O., gmina P. (objęte zgłoszeniem do organu z dnia [...] sierpnia 2015r.), oraz do nadesłania: - dokumentu potwierdzającego status osoby niepełnosprawnej, - wyciągów z konta lub kont bankowych wnioskodawcy z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli posiada. Odpowiedzi na powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem z dnia 24 czerwca 2016r. wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe. Poinformował, że od dnia 1 października 2015r. nie prowadzi własnej działalności gospodarczej i nie podejmuje żadnych innych prac dorywczych ani sezonowych, a także umowę zlecenia, o dzieło, z powodu złego stanu zdrowia. Zaznaczył, że własną działalność prowadził od 1 października 2014r. do 30 września 2015r., lecz ze względu na stan zdrowia, niezdolność do pracy, przerwał prowadzenie działalności. Wnioskodawca podkreślił, że obecnie otrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 604,00 złotych oraz zasiłków celowych otrzymywanych z GOPS-u na leczenie. Na codzienne utrzymanie tj. żywność, opłatę za prąd, wodę, telefon wydaje miesięcznie ok. 500,00 złotych i 100,00 złotych na zakup paliwa do samochodu. Wskazał, że posiada samochód Toyotę Corollę z 1999r. o wartości rynkowej ok. 3000 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada zadłużenie w płaceniu alimentów w wysokości 4950 złotych. Dodał, że w codziennym utrzymaniu pomaga mu rodzina od której pożycza środki na opłacenie chociaż części alimentów. Poza tym wskazał, że uprawia warzywa i owoce na działce na własne potrzeby. Wnioskodawca wyjaśnił, że na przebudowę budynku mieszkalnego polegającej tylko na wybiciu otworu w ścianie zewnętrznej i zamontowaniu wrót garażowych otrzymał dofinansowanie z Urzędu Pracy obejmujące 100% kosztów niezbędnych materiałów (tj. wrota garażowe, cement , farba). Robociznę oświadczył, że wykona we własnym zakresie. Wnioskodawca podkreślił, że ww. pomoc otrzymał w celu uruchomienia własnej działalności (budowlanej ) – w tym na przedmiotową przebudowę. Wnioskodawca nadesłał w sprawie: zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia 11 marca 2016r. potwierdzające, że jest zarejestrowany jako osoba poszukująca pracy od dnia 11 grudnia 2015r. do nadal oraz kserokopię orzeczenia z dnia 7 września 2015r. o zaliczeniu do umiarkowanej niepełnosprawności. Ww. orzeczenie wydano do dnia 30 września 2017r. Starszy referendarz sądowy stwierdził, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawcy przedstawioną w złożonym wniosku i dodatkowym piśmie z dnia 24 czerwca 2016r. uznano, iż wnioskodawca wykazał w nich, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sytuacja finansowa skarżącego jest trudna. Utrzymuje się obecnie z zasiłku stałego z ośrodka pomocy społecznej w wysokości 604,00 złotych miesięcznie, który niewątpliwie przeznacza w całości na pokrycie koniecznych kosztów bieżącego swojego utrzymania. Ponadto otrzymuje zasiłki celowe z pomocy społecznej na leczenie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych, posiada zadłużenie w płaceniu alimentów w wysokości 4.950,00 złotych. Przyjąć zatem należy, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów sądowych niniejszego postępowania. Stwierdzono zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy w jakiej się znajduje, nie pozwala mu na ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło