VII SA/Wa 411/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA – Paweł Groński po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W., M. W., J. W., M. W. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] nr [...] w przedmiocie : stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia : I. przyznać D. W. i M. W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100,00 oraz ustanowienie adwokata z urzędu, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Pismem z dnia 21 grudnia 2007r. wnioskodawcy wnieśli sprzeciw na postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2007r. przyznające wnioskodawcom prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenie w wysokości 100,00 złotych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, a w pozostałym zakresie wniosek oddalające. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 23 listopada 2007r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu. W dniu 7 września 2007r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez D. W. i M. W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku ze złożeniem niewłaściwego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy przesłano D. i M. W. urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (PPF), celem wypełnienia i złożenia do Sądu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 15 listopada 2007r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął właściwy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawcy wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, jakiego domagają się strony, następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy utrzymują się z emerytur o łącznej wysokości 1.924,00 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawcy wskazali, że na ich utrzymaniu pozostaje studiująca córka. Wnioskodawcy podali, że z uzyskiwanego dochodu ponoszą opłaty za energię elektryczną w wysokości 100,00 złotych oraz spłacają kredyt studencki córki. Ponadto, wnioskodawcy dodali, że niemal całą emeryturę wydają na znaczki, kserokopie i pisma procesowe wysyłane do licznych postępowań sądowych zainicjowanych przez wnioskodawców. Z nadesłanych do akt sprawy o sygnaturach VII SA/Wa 1109/07, VII SA/Wa 1110/07, VII SA/Wa 1111/07, VII SA/Wa 1112/07, VII SA/Wa 1113/07, VII SA/Wa 1114/07, VII SA/Wa 1115/07,VII SA/Wa 1116/07, VII SA/Wa 840/07, VII SA/Wa 841/07 dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy mieszkają w mieszkaniu zakładowym o powierzchni 57 m ², które w maju 2007r. zostało sprzedane. W mieszkaniu tym jak wskazali, nie mają zimnej wody i ogrzewania etażowego. Wnioskodawcy w ww. sprawach sądowych wskazali, że koszty jakie ponoszą związane ze spłatą rat kredytu studenckiego córki wynoszą ponad 200,00 zł miesięcznie oraz za gaz z butli około 40 złotych miesięcznie. Strony podały, że posiadana w N. działka o numerach [...] i [...] ma powierzchnię 2.488 m ² i została zakupiona od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w W. Wnioskodawcy wyjaśnili, że córka jest na ostatnim roku studiów, lecz nie stać jej na akademik i dlatego mieszka grzecznościowo u koleżanek, którym czasami płaci po 100 – 150 złotych w zależności od czasu korzystania z mieszkania, a czasami mieszka u nich bezpłatnie. Wnioskodawcy podali, że nie posiadają samochodu, konta bankowego i nie składali w Urzędzie Skarbowym deklaracji podatkowej. Strony podały, że ze względu na swój wiek nie podejmują żadnej pracy dorywczej i nigdy nie korzystały z opieki pomocy społecznej. Oceniając sytuację materialną wnioskodawców uznano, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi na to, że wnioskodawcy posiadają stałe źródło dochodu uznano, że nie zachodzi konieczność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Celem jednak zapewnienia wnioskodawcom prawa do rozpoznania ich zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zwolniono ich od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100,00 złotych oraz ustanowiono adwokata z urzędu. Rozstrzygnięcie takie nie skutkuje bowiem przerzuceniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia wnioskodawców z obowiązku ich ponoszenia. W kwestii zwolnienia od ewentualnych pozostałych kosztów sądowych wniosek oddalono. Stwierdzono, że wnioskodawcy są w stanie ponieść ewentualne pozostałe koszty sądowe samodzielnie. Wskazać bowiem należy, że strona wnosząc sprawę do Sądu winna w procedurze planowanych wydatków uwzględnić również środki na poniesienie kosztów sądowych i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach oraz poprzez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania. Dodatkowo zaznaczyć należy, że skarżący od lat inicjują liczne postępowania i powinni liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów z tym związanych. Zaznaczyć należy, że w złożonym sprzeciwie wnioskodawcy nie przedstawili żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego uwzględnienie oraz zmianę postanowienia. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.