VII SA/Wa 412/11

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia : odmówić B.W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 23 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uzupełniony przez B. W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje konkubina i troje dzieci. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o powierzchni 279 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 35 hektarów i 15 hektarów dzierżawy oraz sprzęt rolniczy o wartości około 250.000,00 złotych. Oświadczył, że innych nieruchomości i zasobów pieniężnych nie posiada. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że ponosi bardzo duże koszty związane z utrzymaniem rodziny i gospodarstwa rolnego. Wskazał, że kwartalnie za KRUS płaci 600,00 złotych, za energię elektryczną 380,00 złotych miesięcznie, na zakup paliwa do pojazdów rolnych przeznacza kwotę w wysokości 26.000,00 złotych rocznie, na zakup miesięcznych biletów szkolnych dla uczących się dzieci w wysokości 280,00 złotych. Dodał, że zaciągnął kredyt na utworzenie gospodarstwa rolnego, a do spłaty pozostała mu jeszcze kwota w wysokości 54.400,00 złotych, na potwierdzenie czego dołączył zaświadczenie z banku. Wskazał, że opłaty dzierżawne za nieruchomości rolne wynoszą 704,00 złotych rocznie a za ubezpieczenie budynków inwentarskich oraz dom ponosi koszty w wysokości 635,00 złotych rocznie. Wskazał, że na zakup środków chwastobójczych przeznacza kwotę w wysokości 430,00 złotych, na podatek od nieruchomości rolnych w wysokości 1.771,00 złotych rocznie, opłaty abonamentowo-telewizyjne w wysokości 57,00 złotych miesięcznie, na wywóz śmieci w wysokości 1.000,00 złotych rocznie, na zakup opału w okresie zimowym w wysokości 2.500,00 złotych, z tytułu opłat za wodę z wodociągu w wysokości 1.200,00 złotych rocznie, natomiast koszt utrzymania rodziny to wydatek w wysokości około 2.500,00 złotych miesięcznie. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca nie podał jednak skąd posiada środki na utrzymanie siebie i rodziny oraz w jakiej wysokości uzyskuje miesięczny dochód. Zarządzeniem z dnia 22 kwietnia 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie wysokości miesięcznego dochodu z jakiego wnioskodawca utrzymuje siebie i rodzinę. Ponadto wezwano wnioskodawcę do podania, czy uzyskuje dochód z tytułu posiadania inwentarza żywego, jeśli tak, należało podać jakie zwierzęta wnioskodawca hoduje oraz jaki uzyskuje dochód z tytułu ich chowu bądź też sprzedaży produktów zwierzęcych. Wezwano wnioskodawcę do podania, czy uzyskuje dochody z tytułu uprawy zbóż bądź innych płodów rolnych, jeśli tak, należało wskazać rodzaj zbóż lub płodów oraz dochód jaki z nich uzyskuje oraz do wskazania, czy otrzymuje dotacje z Unii Europejskiej bądź też dotacje bezpośrednie lub inne, jeśli tak, należało wskazać od kogo i w jakiej wysokości. Zwrócono się do wnioskodawcy także z zapytaniem, czy konkubina uzyskuje jakikolwiek dochód, jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, czy też jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek, jeśli tak, należało wskazać jego wysokość. Ponadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania kserokopii wyciągów z konta bankowego za trzy ostatnie miesiące, jeśli wnioskodawca lub konkubina je posiadają. W dniu 10 maja 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły wyjaśnienia wnioskodawcy. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca oświadczył, że rodzinę utrzymuje z bieżącego przychodu lub z pożyczek jeżeli akurat przychodu nie ma, zaś koszt utrzymania rodziny to około 4.000,00 złotych z tym, bez kosztów związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa. Wskazał, ze konkubina współpracuje razem z nim i nie posiada dochodu. Oświadczył, że nie uzyskuje dochodu z tytułu posiadania inwentarza żywego, jakkolwiek inwentarz taki posiada i jest on ewentualnym źródłem przychodu. Podał, że nie prowadzi sprzedaży produktów zwierzęcych oraz płodów rolnych, a zboża przetwarza na pasze. Oznajmił, że otrzymuje jedynie dopłaty do hektara w wysokości około 40.000,00 złotych rocznie. Wnioskodawca nie nadesłał kserokopii wyciągów z konta bankowego za trzy ostatnie miesiące, gdyż stwierdził, iż "...nie widzi konieczności ujawniania operacji na swym rachunku". W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przedłożonego oświadczenia majątkowego nie wynika bowiem, aby sytuacja majątkowa skarżącego uniemożliwiała mu samodzielne finansowanie prowadzonego postępowania sądowego. Podkreślić należy, że wnioskodawca posiada niemały dom o powierzchni 279 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 35 hektarów oraz 15 hektarów dzierżawy, jak również sprzęt rolniczy o wartości około 250.000,00 złotych. Jak oświadczył na utrzymanie siebie i rodziny przeznacza miesięcznie kwotę w wysokości około 4.000,00 złotych, przy czym zaznaczył, że w kwocie tej nie uwzględnił kosztów związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa. Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący zaś do grona takich osób nie należy. Instytucja ta nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość ponoszonych przez wnioskodawcę stałych wydatków miesięcznych w wysokości około 1.575,48 złotych (200,00 złotych KRUS, 380,00 złotych za energię elektryczną, 216,00 złotych za zakup paliwa, 280,00 złotych za zakup biletów, 58,66 złotych tytułem opłat dzierżawnych, 52,91 tytułem ubezpieczenia budynków, 147,58 złotych tytułem podatku od nieruchomości, abonament telewizyjny w wysokości 57,00 złotych, za wywóz śmieci w wysokości 83,33 złotych, za wodę w wysokości 100,00 złotych) nie wliczając w to kosztów związanych z utrzymaniem rodziny, które jak oświadczył wnioskodawca wynoszą 2.500,00 złotych oraz kosztów związanych z zakupem opału w sezonie zimowym w wysokości 2.500,00 złotych jak i zakupem środków chwastobójczych w wysokości 430,00 złotych. Zaznaczyć należy, że bank udzielając wnioskodawcy kredytu na utworzenie gospodarstwa rolnego ocenił jego sytuację finansową jako odpowiednią do przyznania kredytu, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nim związanych. Z nadesłanego zaświadczenia z banku z dnia 18 marca 2011 r. wynika, że termin spłaty kredytu upływa z dniem 31 grudnia 2018 r., a wysokość spłaty raty kredytu wynosi 1.700,00 złotych. W zaświadczeniu bank zaznaczył także, że wnioskodawca dotychczas spłacał kredyty terminowo. Stwierdzić zatem należy, że wnioskodawca nie ma problemów ze spłatą kredytu z uzyskiwanego przychodu. Nadmienić również należy, że wnioskodawca nie nadesłał dodatkowych dokumentów (wyciągów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy) do nadesłania których został wezwany. Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna by nie był on w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Podkreślić należy, że obecne koszty sądowe jakie wnioskodawca ma ponieść to wpis sądowy od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200,00 złotych. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie i nie spowoduje to utraty jego płynności finansowej. Dodać należy, że także ewentualne przyszłe koszty sądowe, jakie wnioskodawca miałby ponieść w niniejszej sprawie nie będą wyższe od wysokości wpisu sądowego od skargi. W świetle powyższego uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony bowiem nie wykazała ona, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.