VII SA/Wa 413/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Rzecznik Praw Pacjenta (RzPP) decyzją z [...] grudnia 2018 r. ([...]), na podstawie art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego1 (dalej k.p.a.) w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 1 i art. 65 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (dalej ustawa) umorzył postępowanie w sprawie stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez Wojewódzki Szpital Psychiatryczny im. T. w G. (dalej Szpital), w postaci zorganizowanych działań w celu ograniczenia prawa pacjentów do informacji o prawach pacjenta, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy. Organ wskazał, że wezwany do podania informacji i wyjaśnień Szpital podał, iż liczba pacjentów, którym udzielono świadczeń zdrowotnych wynosiła w 2015r. – 4263; w 2016r. – 4685; 2017r. (do 8.11.2017) – 4238. W okresie działalności Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego (RzPSzP) pacjenci, ich przedstawiciele ustawowi, opiekunowie prawni lub faktyczni tych osób byli informowani o możliwości korzystania z pomocy Rzecznika przez pacjenta, m.in. poprzez umieszczenie na tablicach informacyjnych na oddziałach dni, godzin i miejsca przyjęć, zgodnie z art. 10 a ustawy z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego i § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 stycznia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu działania Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego (dalej rozporządzenie). Nadto informacja ta widniała na tablicach w izbie przyjęć i na wszystkich oddziałach, co potwierdzają m.in. zeznania E. K. – RzPPSzP w G. złożone przed Sądem Okręgowym w [...] na rozprawie 19.11.2014 r. w sprawie sygn. akt [...] z powództwa A. B. p-ko Szpitalowi. RzPPSzP odwiedzał regularnie oddziały, brał udział w społecznościach pacjentów informując o ich prawach i możliwości kontaktu. Wyrokiem z [...].02.2017 r. Sąd Okręgowy w [...] oddalił powództwo skarżącej ustalając że w czasie jej leczenia informacja o możliwości i sposobie nawiązania kontaktu z Rzecznikiem znajdowała się na tablicy na każdym oddziale Szpitala. Pacjenci mogli korzystać z telefonu na korytarzu oddziału, koło którego wywieszona była instrukcja korzystania na koszt odbiorcy. Z Rzecznikiem można się było skontaktować telefonicznie i bezpośrednio na oddziale. Jeżeli pacjent zgłaszał taką potrzebę kontaktu psycholog też informował, jak to zrobić (str. 6 uzasadnienia wyroku). Nadto informacji udziela personel medyczny i nie miała miejsca sytuacja, w której nie udzielono informacji. Szpital dołączył kopię wyroku z wyciągiem z uzasadnienia; wyciąg z protokołu z rozprawy z [...].11.2014 r. (przesłuchanie RzPPSzP - E. K.; korespondencję przekazaną przez skarżącą Szpitalowi. Podkreślił też, że informacje widnieją na tablicach informacyjnych w izbie przyjęć i na wszystkich oddziałach do dziś. Każdy pacjent w izbie przyjęć otrzymuje broszurę z ww. informacjami. W odpowiedzi na kolejne wezwania Szpital w piśmie z 26 lutego 2018 r. podał, że od 1.01.2015 r., nie wpłynęły skargi. Załączył fotografie tablic informacyjnych wszystkich oddziałów szpitalnych (w tym izby przyjęć), na których widnieje informacja o danych RzPPSzP, w tym o miejscu, dniach i godzinach przyjęć Rzecznika, jak i zakresie jego działania. Sąd Apelacyjny w [...] poinformował, że wyrok z [...] lutego 2017 r. uprawomocnił się [...] kwietnia 2018 r. na skutek oddalenia apelacji. Organ wskazał, że na stronie internetowej Szpitala, jest zakładka - "Rzecznik Praw Pacjenta", w której zamieszczone są informacje dotyczące RzPP i RzPPSzP numerami telefonów, adresami i godzinami przyjęć. Szpital w sposób zwyczajowy informował pacjentów poprzez umieszczenie numeru telefonu, godzin pracy oraz numeru pokoju Rzecznika. Ponadto Rzecznik - E. K. dyżurowała w Szpitalu i spotykała się z pacjentami, co wynika, z uzasadnienia prawomocnego wyroku z [...] lutego 2017 r. (sygn. akt [...]). Rzecznik PP przytoczył art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy definiujący pojęcie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów i stwierdził, że takie naruszenie wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek: bezprawności, zorganizowanego działania lub zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych, w celu ograniczenie praw pacjentów lub ich pozbawienie. Dalej organ wyjaśnił pojęcia bezprawności i zachowania zorganizowanego oraz podkreślił, że używając terminu "zbiorowych praw pacjentów" ustawodawca objął ochroną aktualnych i potencjalnych pacjentów, jako zbiorowość - grupę zasługująca na szczególną ochronę (wyrok NSA z 23 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2826/12). Ustanowił odrębny przedmiot ochrony, niezależny od ochrony praw indywidualnych pacjentów. O naruszeniu zbiorowych praw pacjentów możemy mówić wówczas gdy skutki działań mogą zagrażać lub realizować się sferze każdego potencjalnego pacjenta znajdującego się w podobnych okolicznościach. Istotne jest zatem, czy działanie podmiotu leczniczego nie ma ściśle określonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kręgu podmiotów. Nie liczba potwierdzonych naruszeń zatem, ale ich charakter tj. możliwość wywołania negatywnych skutków wobec zbiorowości, przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy pacjent ma prawo do informacji o prawach pacjenta określonych w niniejszej ustawie oraz w przepisach odrębnych, uwzględniającej ograniczenia tych praw określone w tych przepisach. Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia tę informację w formie pisemnej, poprzez umieszczenie jej w swoim lokalu, w miejscu ogólnodostępnym. Podmiotem zobowiązanym do udostępniania tych informacji jest podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych. Natomiast zgodnie z art. 10a ust. 3 ustawy z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego świadczeniodawca informuje osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, o zakresie działania i sposobie kontaktu z Rzecznikiem Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, o którym mowa w art. 10b ust. 1. W myśl § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 stycznia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu działania Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, Rzecznik umieszcza na tablicach informacyjnych, w izbie przyjęć oraz w oddziałach szpitala psychiatrycznego informację o możliwości korzystania z pomocy Rzecznika przez pacjenta, jego przedstawiciela ustawowego lub osobę sprawującą faktyczną opiekę nad pacjentem (ust. 1). Na tablicach informacyjnych umieszcza się dni, godziny i miejsca przyjęć Rzecznika (ust. 2). Dalej podkreślił, że w wykonaniu wyroku NSA z 5 września 2017 r. sygn. akt II OSK 1015/17 przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a zebrany materiał dowodowy pozwolił ustalić, że Szpital nie ogranicza prawa pacjentów w zakresie, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy. Ustalenia te potwierdził także Sąd Okręgowy w [...], który wskazał, że w czasie pobytu A. B. w Szpitalu informacja o możliwości i sposobie nawiązania kontaktu pacjenta z Rzecznikiem znajdowała się na tablicy na każdym oddziale oraz na Izbie Przyjęć. Następnie organ wyjaśnił pojęcie bezprzedmiotowości postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.) podnosząc, że ustalenie, iż działania podmiotu leczniczego nie godziły w zbiorowe prawa pacjentów, w tym nie były bezprawne, nie może prowadzić do wydania decyzji załatwiającej sprawę co istoty, tj. do wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszającą zbiorowe prawa pacjentów, o której mowa w art. 64 ust. 1 bądź art. 64 ust 4 ustawy. Skargę na tą decyzję złożyła A. B. podnosząc, że organ nie ustalił, czy w okresie jej hospitalizacji od 3.12.2007r. do 8 lutego 2008r. wpłynęły do RzPPSzP skargi pacjentów, ich rodzin bądź opiekunów. Skarżąca przytoczyła fragmenty przesłuchania Rzecznika na rozprawie przed Sądem Okręgowym w [...] (sygn. [...] z [...] listopada 2014r. stwierdzając, że świadczą one o niewiedzy i nieznajomości pacjentów. Organ w żadnym z pism skierowanych do Szpitala nie zweryfikował spełnienia wymagań z art. 11 ust. 3 ustawy (w przypadku pacjenta niemogącego się poruszać informację, o której mowa w ust. 1 udostępnia się w sposób umożliwiający zapoznanie się z nią w pomieszczeniu, w którym pacjent przybywa. Ustawa w obecnej wersji nie reguluje wyczerpująco zakresu przedmiotowego praw pacjenta. Ponadto, informowanie o ww. prawach nie może być sprowadzone wyłącznie do upowszechniania ich treści, np. na tablicy informacyjnej, gdyż chodzi o zapoznanie pacjentów z ich istotą, tak aby mogli odnieść je do swojej sytuacji. Na poparcie ww. stanowiska strona powołała orzecznictwo i piśmiennictwo. Rzecznik ograniczył się tylko do ww. wyroku Sądu Okręgowego i wyciągu z protokołu rozprawy i zadowolił się wyjaśnieniami Szpitala (pismo z 26 lutego 2018r.), nie weryfikując niepełnych informacji. Nie wykonał również wytycznych NSA w wyroku z 5 września 2017r. sygn. II OSK 1015/17. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i nakazanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego stosownie do wytycznych NSA. W dniu 24 kwietnia 2019r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej, w którym podtrzymała ona zarzuty skargi i wskazała na naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 54 ustawy wobec przyznania wiary oświadczeniu Szpitala, a odmowie przyznania wiary oświadczeniu A. B. bez dodatkowej ich oceny. Oparcie ustaleń faktycznych na kserokopii fragmentów uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego, podczas gdy zwierały one skreślenia i zasłonięte fragmenty, uzasadnienie wyroku nie zostało przesłane w całości a protokół obejmował tylko jedną rozprawę. Ponadto organ nie przeprowadził dowodu z zeznań świadków pracowników Szpitala i skarżącej w celu ustalenia stanu faktycznego przed wszczęciem postępowania. W konsekwencji organ naruszył art. 105 §1 k.p.a. w zw. z art. 54 ustawy poprzez umorzenie postępowania oraz art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm. dalej p.p.s.a.). W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została oparta na prawidłowych ustaleniach faktycznych, do których zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego i dokonano prawidłowej ich wykładni. Rzecznik wziął przy tym pod uwagę ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawioną w wyroku z 5 września 2017 r. sygn. akt II OSK 1015/17. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie potwierdził zarzutów skargi w zakresie zorganizowanych działań Szpitala w celu ograniczenia prawa pacjentów do informacji o prawach pacjenta, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy. Przypomnieć na wstępie należy, że zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p. przez praktykę naruszającą zbiorowe prawa pacjentów rozumie się bezprawne, zorganizowane działania lub zaniechania podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane celem osiągnięcia korzyści majątkowej. Jak wskazuje się w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie "zbiorowe prawa pacjentów" dotyczy praw wymienionych w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz w przepisach szczególnych. Pojęcie to dotyczy ochrony praw zarówno aktualnych, jak i potencjalnych pacjentów, traktowanych jako zbiorowość - grupę zasługującą na szczególną ochronę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2826/12, publ. CBOS). Jest to zatem odrębny przedmiot ochrony, całkowicie niezależny od ochrony praw indywidualnych Przyjmuje się przy tym , że o naruszeniu zbiorowych praw pacjentów można mówić wówczas, gdy skutki działań mogą zagrażać lub realizować się w sferze każdego potencjalnego pacjenta znajdującego się w podobnych sytuacjach. Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych praw pacjentów istotne jest zatem ustalenie, czy działanie podmiotu leczniczego dotyczy ściśle określonego adresata, czy jest skierowane do nieoznaczonego kręgu podmiotów. Nie chodzi zatem o ilość potwierdzonych naruszeń, ale o ich charakter, co oznacza, że nawet sama możliwość wywołania negatywnych skutków wobec określonej zbiorowości przesądza o naruszeniu zbiorowego interesu. Dyspozycja art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p. wskazuje ponadto, na zorganizowany charakter działania lub zaniechania podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych oraz cel tego działania lub zaniechania, to jest pozbawienie praw pacjentów. Przesłanka zachowania o charakterze zorganizowanym winna być rozumiana jako zaplanowanie i przeprowadzenie jakiegoś działania lub powstrzymanie się od jakiegoś działania. Do uznania "celowości" działania lub zaniechania wystarczy, że podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych co najmniej przewiduje, iż jego działanie lub zaniechanie doprowadzi do naruszenia praw pacjentów i na to się godzi. Należy mieć przy tym na uwadze, że zakaz stosowania praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów ma charakter bezwzględny i wynika wprost z ustawy, jak stanowi art. 59 ust. 2 u.p.p. Z kolei, naruszenie zbiorowych praw pacjenta wymaga spełnienia przesłanek bezprawności działania lub zaniechania i naruszenia zbiorowego interesu konsumentów, mające na celu pozbawienie pacjentów praw lub ograniczenie tych praw, w szczególności podejmowane w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Użyty przez ustawodawcę termin "w szczególności" oznacza, że katalog celów naruszeń zbiorowych pacjentów jest otwarty i nie ogranicza się tylko do osiągnięcia korzyści majątkowej. W kontrolowanej sprawie takiej właśnie wykładni przytoczonych przepisów dokonał Rzecznik Praw Pacjenta, zasadnie przy tym argumentując, że bezprawność praktyk należy rozumieć jako działanie sprzeczne z porządkiem prawnym, co z kolei oznacza, iż oceniając konkretne działanie lub zaniechanie podmiotu udzielającego świadczeń leczniczych zbadać trzeba, czy jest ono zgodne z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Uwzględniając obszerne ustalenia faktyczne poczynione w toku postępowania - z uwzględnieniem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionej w wyroku z dnia 5 września 2017r. - prawidłowo Rzecznik stwierdził, iż Szpital nie stosował praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 1 u.p.p. Prawo pacjenta do informacji o jego prawach określonych przepisami ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta jest niewątpliwie jednym z podstawowych praw pacjenta. W art. 11 ust. 1 ustawy zagwarantowano pacjentowi prawo do informacji o prawach pacjenta określonych w niniejszej ustawie oraz przepisach odrębnych. Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia tę informację w formie pisemnej poprzez umieszczenie jej w swoim lokalu, w miejscu ogólnodostępnym. W pojęciu prawa pacjenta do informacji zawiera się również prawo do obrony przed działaniami podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych. W celu zapewnienia tego prawa pacjentom ze schorzeniami psychicznymi ustawodawca zawarł szczególne przepisy w ustawie z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2017 r. poz. 882). I tak w art. 10a ust. 1 tej ustawy wskazał, że "Osoba korzystająca ze świadczeń zdrowotnych udzielanych przez szpital psychiatryczny ma prawo do pomocy w ochronie swoich praw". W celu jak najpełniejszej realizacji tego prawa została powołana instytucja Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego (Rozdział 2 "Badanie, leczenie, rehabilitacja oraz opieka i pomoc"). W art. 10a ust. 3 tej ustawy nałożono na podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych obowiązek informowania osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych udzielonych przez szpital psychiatryczny oraz przedstawiciela ustawowego, opiekuna prawnego lub faktycznego w zakresie działania i sposobie kontaktu z Rzecznikiem Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego. Na Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego w § 7 rozporządzenia z 13 stycznia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu działania Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego (Dz. U. Nr 16, poz. 126 ze zm.) nałożono obowiązek: "Rzecznik umieszcza na tablicach informacyjnych, w izbie przyjęć oraz w oddziałach szpitala psychiatrycznego informację o możliwości korzystania z pomocy Rzecznika przez pacjenta, jego przedstawiciela ustawowego lub osobę sprawującą faktyczną opiekę nad pacjentem (§ 1). Na tablicach informacyjnych umieszcza się dni, godziny i miejsca przyjęć Rzecznika (§ 2)". Niewywiązanie się przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych z powyższego obowiązku niewątpliwie stanowiłoby bezprawne zaniechanie podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych. Niemniej materiał dowodowy zgromadzony we wszczętym postępowaniu, w niniejszej sprawie takich praktyk po stronie Szpitala nie potwierdza. Z ponownych ustaleń Rzecznika Praw Pacjenta – szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że w całym okresie działalności Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, w tym w okresie hospitalizacji skarżącej (3.13.2007 – 8.02.2008r.) – pacjenci, ich przedstawiciele ustawowi, opiekunowie prawni lub faktyczni tych osób byli informowani o możliwości korzystania z pomocy Rzecznika, między innymi, poprzez informacje zamieszczone na tablicach informacyjnych na wszystkich oddziałach Szpitala wskazujące dni, godziny i miejsca przyjęć, stosownie do art. 10 a ustawy z 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego i § 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 13 stycznia 2006 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu działania Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego (dalej rozporządzenie). Niezależnie informacja ta była umieszczona na tablicy w izbie przyjęć. Nie sposób wreszcie zakwestionować i w konsekwencji podważyć – czego domagała się skarżąca w piśmie z 17 kwietnia 2019r. uzupełniającym skargę - wartości dowodowej zeznań złożonych przez pełniącą w tym okresie obowiązki Rzecznika Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego - E. K. – na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2014 r., którym Sąd Okręgowy w [...] dał wiarę oddalając powództwo A. B. p-ko Szpitalowi. W związku z powyższym jako pozbawione podstaw Sąd potraktował zarzuty dotyczące naruszenia wymienionych w powołanym piśmie przepisów postępowania, którego to naruszenia skarżąca upatrywała m.in. w braku ponownego przesłuchania świadków, pracowników szpitala, Rzecznika Prawa Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego i samej skarżącej. Negatywnie należało ocenić też zarzut, że "...budzi wątpliwości posłużenie się zeznaniami świadka złożonymi w innym postępowaniu, przed innym organem, bez możliwości zapoznania się z zadanymi pytaniami i bez możliwości samodzielnego zadawania pytań oraz weryfikacji reakcji i zachowania świadka w celu oceny jego wiarygodności..." skoro postepowanie przed Sądem Okręgowym w [...] toczyło się z powództwa skarżącej p-ko Szpitalowi, w którym to postępowaniu skarżąca brała czynny udział. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że w postępowaniu cywilnym, tak jak w postepowaniu administracyjnym ( art. 80 k.p.a.) funkcjonuje zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona w art. 233 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Podobnie organ prowadzący postępowanie ocenia według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. O przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów można mówić wtedy, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija jednocześnie istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 14 stycznia 1994 r., III SA 491/93, LEX nr 1688101). Jest wprawdzie sporne w piśmiennictwie, czy ustalenia dokonane w postępowaniu sądowym zakończonym prawomocnym wyrokiem wiążą organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, bowiem przepisy k.p.a. nie ustanawiają takiego związania. Istota związania polega na wyłączeniu dopuszczalności dokonywania w postępowaniu administracyjnym tych samych ustaleń, co do których zachodzi związanie. Zadaniem Sądu, organ administracji publicznej jest związany ustaleniami stanowiącymi podstawę dowodową prawomocnego wyroku sądu, co sprawia, że okoliczności te nie mogą być przedmiotem postępowania dowodowego, choć mogą być przedmiotem oceny z uwagi na odmienność celów postępowania sądowego i postępowania administracyjnego. Taka jednak sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, cele te były bowiem tożsame. Nie sposób przy tym nie odnotować, co zostało już wyżej wskazane, że wyrok Sądu Okręgowego w [...], a więc i ustalenia dowodowe wówczas poczynione, zostały zaakceptowane przez Sąd Apelacyjny w [...] I Wydział Cywilny, który w piśmie z 26 listopada 2018r. poinformował organ, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2018r. (sygn. akt [...]) oddalił apelację skarżącej. Sąd Okręgowy (str. 12 uzasadnienia wyroku) wskazał jednoznacznie, że skarżąca nie udowodniła, iż z przyczyn lżących po stronie Szpitala nie miała możliwości kontaktu z Rzecznikiem Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego, uzyskania i zapoznania się z informacją i pracy Rzecznika oraz nawiązania z nim kontaktu. Są zaznaczył, że kontakt ten nie był w żadnej mierze ograniczony. Skarżąca sama przyznała, że wychodziła na przepustki, swobodnie poruszała się po oddziale, mogła korzystać z aparatu telefonicznego. Biuro Rzecznika było prawidłowo oznaczone, a skarżąca musiała mijać je wychodząc na przepustki. Sąd stwierdził wprost, że został spełniony obowiązek wynikający z art. 10 a ust. 3 ustawy, a sam Rzecznik dyżurował w Szpitalu i spotykał się z pacjentami. Powyższe kluczowe rozważania Sądu znajdują się w aktach sprawy. Tym samym i zarzut skargi dotyczący naruszenia wymogów wynikających z art. 10 a ust. 3 ustawy okazał się chybiony. Nietrafne są zatem kategoryczne zarzuty strony dotyczące oparcia się przez organ na niedopuszczalnych i budzących uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności dowodach wobec manipulacji zainteresowanego podmiotu. Z ponownie poczynionych ustaleń organu wynika, że RzPPSzP był obecny na oddziałach i uczestniczył w społecznościach pacjentów, podczas których informował o ich prawach i możliwości kontaktu w przypadku ewentualnej potrzeby. Skoro w Szpitalu informacja o możliwości i sposobie nawiązania kontaktu pacjenta z Rzecznikiem znajdowała się na tablicy na każdym oddziale, istniała przy tym możliwość wykonywania przez pacjentów połączeń telefonicznych z aparatu znajdującego się na korytarzu oddziału, w tym - według instrukcji zamieszczonej obok - również na koszt odbiorcy, a w przypadku zgłoszenia potrzeby rozmowy z Rzecznikiem psycholog i personel medyczny informowali o sposobie kontaktu, to Rzecznik PP nie miał podstaw do stwierdzenia, że Szpital prowadził zorganizowane działania w celu ograniczenia prawa pacjentów do informacji o ich prawach, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy i zasadnie umorzył postępowanie. W konsekwencji nie mogły odnieść oczekiwanego skutku zarzuty, że organ nie wykonał wytycznych NSA zawartych w wyroku z 5 września 2017r. sygn. II OSK 1015/17. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Sąd orzekł jak w sentencji.