VII SA/Wa 414/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi H.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego H. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez H. S. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2016 r. nr [...], wydane po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] listopada 2016 r. nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zgodności wykonanych robót budowlanych polegających na utwardzeniu kostką betonową działek o nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], stanowiących własność C.J., z przepisami Prawa budowlanego. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz w oparciu o art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia [...] WINB podał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Wskazał przy tym na art. 129 § 2 k.p.a. Podał następnie, że jak wynika z akt, decyzja organu I instancji z [...] listopada 2016 r. nr [...] została skutecznie doręczona H. S. w dniu [...] listopada 2016 r. Wskazana decyzja zawierała poprawne pouczenie o trybie i terminie do wniesienia odwołania. Termin ten wynosi 14 dni i upływał w dniu [...] grudnia 2016 r. Odwołanie zostało zaś złożone osobiście przez skarżącego w siedzibie organu powiatowego w dniu [...] grudnia 2016 r., o czym świadczy prezentata PINB w [...] umieszczona na odwołaniu. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że złożenie przedmiotowego odwołania nastąpiło po upływie ustawowego terminu, i należało zastosować ww. art. 134. W skardze do Sądu na ww. postanowienie [...] WINB, skarżący – H.S. nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem. Podał, że nie wie dlaczego, na jego odwołaniu przystawiono pieczątkę z datą wpływu: [...].12.2016 r. Wskazał jednocześnie, że odwołanie złożył w terminie, tj. [...] grudnia 2016 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Badając zaskarżone postanowienie [...] WINB o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, Sąd uznał, że postanowienie to nie może się ostać, albowiem zostało wydane bez poczynienia niezbędnych ustaleń; jako takie – należy uznać je za przedwczesne, a tym samym – za sprzeczne z prawem. Podstawę prawną tego orzeczenia stanowi art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przytoczony przepis został zastosowany przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącego wniesionym od decyzji organu powiatowego z [...] listopada 2016 r. nr [...]. Organ II instancji uznał, że odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu i z tego też powodu zastosował ww. przepis w niniejszej sprawie. Przyjął przy tym, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu [...] listopada 2016 r., a odwołanie zostało złożone przez niego osobiście w siedzibie organu powiatowego w dniu [...] grudnia 2016 r., a więc jeden dzień po terminie. Zdaniem Sądu, powyżej wskazane ustalenia, wobec treści rozpoznawanej skargi, budzą wątpliwości. Dlatego też, zastosowanie w sprawie ww. art. 134, Sąd ocenił jako przedwczesne. Rozwijając powyższe, Sąd zauważa, że wskazany art. 134 k.p.a., obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do zachowania przewidzianego w ww. art. 134 (a więc wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania lub - o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia). W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie odwołania nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności (tj. rażącym naruszeniem prawa, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przy czym, wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jakim jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, winno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami po pierwsze - co do prawidłowości doręczenia stronie orzeczenia wydanego w I instancji, od którego środek zaskarżenia został wniesiony oraz, po drugie - co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do rozważenia, czy termin ustawowy z art. 129 § 2 k.p.a. został zachowany. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zabrakło właściwego postępowania we wskazanym zakresie. Wprawdzie, nie jest sporna w niniejszej sprawa data doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji, co miało miejsce w dniu [...] listopada 2016 r. W konsekwencji, termin dla skarżącego do wniesienia odwołania od tej decyzji upływał z dniem [...] grudnia 2016 r. Niemniej wątpliwości budzi -przyjęta przez organ odwoławczy- data wniesienia odwołania, jeśli zważy się na treść rozpoznawanej skargi i stanowisko skarżącego w niej zawarte. Skarżący nie kwestionuje, że termin do wniesienia odwołania upływał dla niego w dniu [...] grudnia 2016 r. Wskazuje jednak, że nie uchybił temu terminowi, albowiem w ostatnim dniu, tj. [...] grudnia 2016 r. osobiście złożył środek zaskarżenia w siedzibie organu powiatowego; nie jest mu natomiast znany powód, dla którego na odwołaniu umieszczono datę: [...].12.2016 r. Taką też datę wniesienia odwołania, tj. [...] grudzień 2016 r. przyjął organ odwoławczy orzekając w sprawie. Sąd stwierdza przy tym, że akta sprawy potwierdzają złożenie przez skarżącego odwołania osobiście w siedzibie organu powiatowego. Wynika z nich również, że miało to miejsce [...] grudnia 2016 r. O powyższym świadczyć ma pieczątka organu informująca o wpływie, z datownikiem i odręczną adnotacją przyjmującego, umieszczona na tym odwołaniu. Wskazanej daty nie można jednak zweryfikować; brak jest bowiem w aktach sprawy innych dokumentów potwierdzających (lub nie) tę datę. Nie sposób w efekcie ocenić zarzutu podniesionego w skardze (w omawianym kontekście), bez uzupełnienia dowodów, a tym samym na obecnym etapie – nie sposób wykluczyć ewentualnej pomyłki pracownika organu powiatowego przyjmującego wskazane podanie – odwołanie od skarżącego (sporządzone z datą: [...].12.2016 r.). Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest co najmniej przedwczesne, albowiem wątpliwości budzi data wniesienia odwołania. Postępowanie winno zostać w tym zakresie uzupełnione o inne dowody (typu: rejestr podań wpływających do organu), które to pozwolą na bezsporne ustalenie daty złożonego środka zaskarżenia. Ten też aspekt sprawy nie został w sposób prawidłowy rozważony, a niewątpliwie mógł mieć znaczenie dla ustalenia, czy zachodzi podstawa do zastosowania art. 134 Kodeksu. Podsumowując, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie zostało poprzedzone wyczerpującą oceną tych okoliczności, które z uwagi na rozpoznawaną w sprawie kwestię formalną (związaną z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania), mogły mieć znaczenie prawne. Takim działaniem dopuszczono się -w ocenie Sądu- naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu w zw. z art. 134 tej ustawy. Orzekając ponownie w sprawie [...] WINB winien mieć na względzie powyższe uwagi Sądu. Winien w efekcie swoje rozstrzygnięcie w sprawie uzależnić od wyniku postępowania uzupełniającego dotyczącego daty wniesienia odwołania przez skarżącego. Z tych też powodów, nie przesądzając końcowego wyniku sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200, art. 209 i art. 210 ww. ustawy, uwzględniając wysokość wpisu od skargi.