VII SA/Wa 418/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-24

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata z urzędu) i całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych), biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową i dochody?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata z urzędu) jest uzasadnione, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Natomiast odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadna, gdy wnioskodawca, mimo trudnej sytuacji, posiada dochody pozwalające na pokrycie przyszłych kosztów (np. opłaty za uzasadnienie wyroku, wpisu od skargi kasacyjnej) bez uszczerbku dla utrzymania, zwłaszcza gdy koszty te pojawią się w późniejszym etapie postępowania.
Stan faktyczny
E. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) w sprawie ze skargi W. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni jest 79-letnią emerytką, choruje i oczekuje na operację serca, posiada dom do remontu i mieszkanie, ale nie posiada oszczędności. Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata z urzędu), ale odmówił zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano E. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu; 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: 1. przyznać E. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek E. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż E. C. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1652,09 zł. Posiadany majątek obejmuje dom wg oświadczenia do generalnego remontu oraz mieszkanie o pow. 73 m2. Wnioskodawczyni jest osobą w wieku 79 lat. Choruje na choroby kardiologiczne, układu naczyń krwionośnych, ciśnienie i zwyrodnienie kolan. Ma kłopoty w poruszaniu się. Oczekuje na zabieg operacji serca. Wskazała, że nie posiada oszczędności. Do wniosku załączyła szereg ksero kopii faktur i rachunków, oraz zaświadczeń lekarskich. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową E. C. uznać należy, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uznano, że z uzyskiwanego dochodu strony nie stać na samodzielne opłacenie zawodowego pełnomocnika. Jednocześnie uznano, że stronę stać na poniesienie kosztów sądowych, które mogą pojawić się w sprawie na późniejszych etapach postępowania. E. C. jest w sprawie uczestnikiem postępowania, stąd obecnie nie ma obowiązku ponosić żadnych kosztów w sprawie. Te mogą pojawić się na późniejszym etapie sprawy, jednak uznano, że z uzyskiwanych dochodów stronę stać będzie na uiszczenie ewentualnej opłaty za uzasadnienie wyroku (100 zł.) i ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej (również 100 zł.). Strona nie posiada nikogo na utrzymaniu, posiada stały miesieczny dochód. Koszty te, jeżeli się pojawią, będą odsunięte w czasie, stad wnioskodawczyni będzie mogła się do ich poniesienia odpowiednio przygotować. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło