VII SA/Wa 418/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-12

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. (brak interesu prawnego), jeśli kwestia posiadania interesu prawnego przez wnioskodawcę nie jest oczywista i wymaga szerszej analizy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. tylko w przypadkach, gdy brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania jest oczywisty i nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jeśli istnieją wątpliwości co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, organ powinien wznowić postępowanie i przeprowadzić je zgodnie z art. 149 § 1 i 2 k.p.a., a dopiero w dalszej fazie, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył decyzji umarzającej postępowanie w sprawie budowy instalacji radiokomunikacyjnej. PINB odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawczyni nie posiada interesu prawnego, ponieważ inwestycja nie oddziałuje na jej działkę. WINB uchylił tę decyzję, uznając, że PINB nieprawidłowo ocenił interes prawny wnioskodawczyni na etapie formalnym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016r, Nr [...]po rozpatrzeniu zażalenia [...]uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]Nr [...]z dnia [...] listopada 2015 r. odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Z akt sprawy wynikało, że w dniu 21 października 2015 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...]wpłynął wniosek [...]z dnia [...] października 2015 r., o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015r umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie budowy instalacji radiokomunikacyjnej spółki [...] MIN 100IB znajdującej się na działce oznaczonej nr ew. [...] obręb [...] położonej przy ul. [...]. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania [...]wskazała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyjaśniając jednocześnie, że o wydanej decyzji dowiedziała się w dniu 19 października 2015 r. Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]przyjął, że wniosek [...] został złożony z zachowaniem terminu, określonego w art. 148 k.p.a. Następnie organ pierwszej instancji dokonał obszernej analizy interesu prawnego wnioskodawczyni w świetle stanu faktycznego i prawnego sprawy zakończonej ostateczną decyzją Nr [...]z dnia [...] kwietnia 2015r dochodząc do wniosku, że brak jest podstaw do uznania wnioskodawczyni za stronę postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją. Odmawiając przyznania wnioskodawczyni statusu strony, organ wskazał, że przedmiotowa budowla - instalacja radiokomunikacyjna została zrealizowana na podstawie zgłoszenia z dnia [...] października 2014r do którego organ nie wniósł sprzeciwu. Z dokumentacji technicznej dołączonej do zgłoszenia wynika, że dopuszczalny poziom pól elektromagnetycznych nie został przekroczony oraz, że w osi głównej promieniowania anten sektorowych, miejsca dostępne dla ludności nie występują. Ustalenia te obejmują działki położone w odległości 200m od środka elektrycznego anten w tym również teren działki nr [...]położonej w [...], do której wnioskodawczyni posiada tytuł prawny. Zdaniem organu przedmiotowa budowla swym obszarem oddziaływania nie wprowadziła ograniczeń w korzystaniu z prawa zabudowy działki wnioskodawczyni i nie naruszyła interesów osób trzecich, w tym również zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Wobec ustalenia przez organ, że nieruchomość wnioskodawczyni nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji brak jest podstaw do uznania [...]za stronę postępowania. Tym samym wnioskodawczyni nie posiada legitymacji procesowej uprawniającej do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wymienione na wstępie postanowienie z dnia [...] grudnia 2016 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że odmowa wznowienia postępowania w przypadku, gdy wskazywaną podstawą prawną wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić tylko wówczas gdy brak interesu prawnego jest oczywisty i nie wymaga szerszej analizy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca bowiem organ pierwszej instancji dokonał szerokiej analizy interesu prawnego wnioskodawczyni w świetle stanu faktycznego i prawnego sprawy zakończonej ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zdaniem organu odwoławczego analizę interesu prawnego należało przeprowadzić po wszczęciu postępowania dlatego działanie organu pierwszej instancji było nieprawidłowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł inwestor - [...] sp. z o.o. z/s w [...] (dalej "skarżąca"), domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: • art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez zaniechanie ponownego rozpoznania sprawy, czym organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, a także nie wyjaśnienie z jakich przyczyn organ II instancji nie mógł zastosować w sprawie art. 138 § 1 k.p.a.art. 149 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że wydanie postanowienia przez organ I instancji nastąpiło z naruszeniem tego właśnie przepisu, • art. 8 i art. 15 k.p.a., a także art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż organ odwoławczy wydając postanowienie o charakterze kasatoryjnym ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że dostrzega mankamenty postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, bez wyjaśnienia dlaczego nie jest możliwe ich naprawienie przez organ odwoławczy. Skarżąca zanegowała stanowisko organu odwoławczego, iż mankamenty postępowania organu I instancji nie były możliwe do usunięcia przez organ II instancji. W ocenie skarżącej brak jest w zaskarżonym postanowieniu wystarczającego wyjaśnienia dlaczego postanowienie wydane przez organ I instancji uznane zostało za błędne. Organ II instancji w uzasadnieniu swego postanowienia nie wyjaśnił dlaczego [...]miałaby posiadać interes prawny i z czego on wypływa, a co za tym idzie trudno uznać, że posiada ona przymiot strony w toczącym się postępowaniu. W ocenie Skarżącej [...]nie posiada interesu prawnego dlatego rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji ( postanowienia ) organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Oceniając zaskarżone postanowienie pod względem zgodności z prawem sąd uznał, iż nie narusza ono prawa dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem oceny sądu było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...]z dnia [...] grudnia 2016r, wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylające zaskarżone postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na wstępie należy zaznaczyć, iż postępowanie o wznowienie składa się z dwóch faz. W fazie pierwszej organ bada, czy wniosek o wznowienie opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i czy zachowany został termin do złożenia wniosku przewidziany w art. 148 k.p.a. W tej fazie postępowania organ bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania oraz czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, że wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 k.p.a. może nastąpić zatem z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) może zakończyć postępowanie tylko w przypadkach gdy brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania jest oczywisty, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego jest po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2015r, II OSK 933/14, LEX nr 1989285). Oznacza to, że odmowa wznowienia postępowania z tej przyczyny podmiotowej następuje tylko i wyłącznie wówczas, gdy jednoznacznie i niewątpliwie wiadomo, że podmiot składający podanie nie może być uznany za stronę postępowania i nie trzeba w tym zakresie przeprowadzać postępowania wyjaśniającego. Jeśli zaś istnieją wątpliwości co do legitymacji podmiotu składającego wniosek o wznowienie postępowania, gdy zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to wydanie postanowienia winno być poprzedzone postanowieniem, o jakim mowa w art. 149 § 1 k.p.a., a to z uwagi na konieczność przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia, a więc realizacji dyspozycji przepisu art. 149 § 2 k.p.a. W kontekście powyższych rozważań stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o konieczności wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest uzasadnione. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...]z dnia [...] listopada 2015 r. narusza przepisy postępowania w sposób istotny, gdyż opiera się na argumentach wykraczających poza dopuszczalny na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. zakres orzekania. Mianowicie organ I instancji na podstawie analizy akt sprawy w tym dokumentacji projektowej zbadał interes prawny wnioskodawczyni dochodząc do wniosku, że obszar oddziaływania kwestionowanej inwestycji nie obejmuje działki nr [...]będącej jej własnością. Tymczasem weryfikacja legitymacji procesowej wnioskodawczyni nie mogła być dokonywana w ramach wstępnego, formalnego badania wniosku. Ocena wpływu przedmiotowej inwestycji na obszar sąsiedni obejmuje szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na znajdujące się w sąsiedztwie nieruchomości, z punktu widzenia wymagań wynikających z przepisów odrębnych. Przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki osobie przysługuje. Nie jest zasadne uznanie, że wnioskodawczyni nie jest stroną postępowania w sytuacji, gdy z uwagi na podnoszone przez nią zarzuty, wymaga wyjaśnienia i rozstrzygnięcia właśnie to, czy interes prawny [...]wynikający z przepisów prawa nie został naruszony. Ocena w powyższym zakresie może być dokonywana tylko w ramach merytorycznego rozstrzygania sprawy dlatego przeprowadzenie postępowania w tym zakresie wymagało wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. W ocenie sądu zarzuty skargi są nietrafne. Wbrew stanowisku skarżącej organ odwoławczy dostatecznie wyjaśnił dlaczego postanowienie organu pierwszej instancji jest wadliwe. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, że odmowa wznowienia postępowania w przypadku, gdy wskazywaną podstawą prawną wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić tylko wówczas gdy brak interesu prawnego jest oczywisty i nie wymaga szerszej analizy. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca bowiem organ pierwszej instancji dokonał szerokiej analizy interesu prawnego wnioskodawczyni w świetle stanu faktycznego i prawnego sprawy zakończonej ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Zdaniem organu odwoławczego analizę interesu prawnego należało przeprowadzić po wszczęciu postępowania. Niewątpliwie zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym względzie przekraczał ramy wyznaczone przepisem art. 136 k.p.a. W zaskarżonym rozstrzygnięciu zawarto również wskazania, co do dalszego postępowania. W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi za chybione, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. [pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło