VII SA/Wa 419/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] grudnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. [...] po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w piśmie z dnia 20 kwietnia 2018 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Składając następnie w dniu 16 maja 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu skarżący w rubryce nr 4 nie oznaczył zakresu żądania, wobec czego pismem z dnia 4 czerwca 2018 r. wezwano [...] do wskazania, o co wnosi. W piśmie z dnia 23 czerwca 2018 r. skarżący wskazał, że wnosi o "zwolnienie z kosztów procesowych w części, poza opłatą podstawową 30 zł i to w sprawach cywilnych". Wobec takiej odpowiedzi skarżącego, mając na uwadze, że przepisy dotyczące postępowania przed sądami administracyjnymi nie przewidują opłaty podstawowej w kwocie 30 zł, uwzględniono treść wcześniejszego pisma skarżącego z 20 kwietnia 2018 r. i wniosek [...] o przyznanie prawa pomocy potraktowano jako dotyczący zwolnienia od wszystkich kosztów sądowych. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy jedynie ogólnikowe twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej, o niskich dochodach, czy o dużych wydatkach. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, [...] nie wykazał bowiem w sposób przekonujący i wiarygodny, aby znajdował się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżący w piśmie z dnia 20 kwietnia 2018 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że zatrudniony jest jedynie na 1/8 etatu. Składając wniosek na urzędowym formularzu [...] oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem. W rubryce formularza dotyczącej dochodów wskazał, że syn nie pracuje, z prac dorywczych uzyskuje 400 zł. Jako łączny dochód skarżący wpisał w ww. rubryce kwotę 2710 zł. W rubryce dotyczącej innych dodatkowych informacji o stanie majątkowym [...] wskazał: "dochód miesięczny 220, praca dorywcza 790, syn 400, zwrot długu 500, pomoc rodziny 800", po zsumowaniu wpisując kwotę 2710 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił: opłaty za energię elektryczną – 160 zł, gaz – 50 zł, telefon – 80 zł, śmieci – 38 zł, czynsz – 1150 zł, wydatki na jedzenie – 800 zł, na leki – 120 zł, wizyty u lekarzy – 260 zł. Pismem z dnia 4 czerwca 2018 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu umowy o pracę, - wskazanie, czy syn skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek i nadesłanie stosownego zaświadczenia z urzędu pracy, - nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i syna skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Skarżący odniósł się do ww. wezwania pismem z dnia 23 czerwca 2018 r. Przy piśmie tym skarżący nadesłał zaświadczenie o zarobkach, z którego wynika, że zatrudniony jest na stanowisku handlowca na 1/8 etatu, a średnie wynagrodzenie z ostatnich trzech miesięcy wynosi 226,51 zł netto. [...] w ww. piśmie z dnia 23 czerwca 2018 r. oświadczył, że nie wie, czy syn jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek, bowiem nie utrzymuje z nim kontaktów. W odniesieniu do wezwania dotyczącego nadesłania wyciągów z rachunków bankowych [...] oświadczył, że nie ma rachunku bankowego, nie wie, czy syn taki rachunek posiada. Oceniając złożony wniosek należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób bezsporny i wiarygodny, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. [...] nie udzielił przekonującej i wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie z dnia 4 czerwca 2018 r., a przedstawione przez skarżącego informacje na temat jego sytuacji finansowej budzą wątpliwości i nie pozwalają na dokonanie rzetelnej oceny możliwości płatniczych skarżącego. Zauważyć trzeba, że z jednej strony [...] twierdzi (w piśmie z 23 czerwca 2018 r. złożonym w niniejszej sprawie oraz w piśmie z 11 czerwca 2018 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 711/18), że nie może nadesłać żądanego zaświadczenia z urzędu pracy i nie wie, czy syn jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, czy ma przyznany zasiłek, bowiem nie utrzymuje z nim kontaktów, z drugiej zaś strony – jak wynika z formularza – prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem i posiada wiedzę o wysokości dochodów uzyskiwanych przez syna z prac dorywczych. Sprzeczności te powodują, że zachodzą wątpliwości co do rzetelności i wiarygodności złożonych oświadczeń również w pozostałym zakresie, zwłaszcza, że informacje dotyczące środków finansowych, z których skarżący utrzymuje się z synem, są bardzo ogólnikowe, niejasne i niepotwierdzone żadnymi dokumentami. Na podstawie złożonego wniosku i odpowiedzi [...] na skierowane w trybie art. 255 ustawy wezwanie nie jest zatem możliwe jednoznaczne ustalenie jego sytuacji finansowej, a udzielone przez skarżącego informacje nie mogą być postrzegane jako spójne, rzetelne i wyczerpujące. Zauważyć jednocześnie trzeba, że wpis sądowy od skargi należny jest w wysokości 100 zł, taka byłaby również wysokość pozostałych kosztów sądowych, o ile w ogóle się pojawią (np. ewentualny wpis od skargi kasacyjnej czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia skargi). W ocenie referendarza sądowego [...] nie wykazał w sposób bezsporny, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych we wskazanej wysokości, brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.